FLASH
Shkruar nga Aaron Blake
Gjykata Supreme e SHBA-së i dha të premten presidentit Donald Trump një nga goditjet më të rëndësishme të mandatit të tij të dytë, duke rrëzuar politikën e tij kryesore ekonomike: tarifat globale. Vendimi u mor me votat edhe të dy gjyqtarëve të emëruar prej tij.
Sipas analizës së Aaron Blake për The Washington Post, në planin afatgjatë ky vendim mund ta ketë mbrojtur Trumpin politikisht nga pasojat e politikave të tij. Disa republikanë e mirëpritën hapur vendimin, ndërsa të tjerë, sipas autorit, mund ta shohin atë si një lehtësim të heshtur.
Vendimi përbën një pengesë serioze për axhendën e Trumpit, por njëkohësisht e çliron Partinë Republikane nga një politikë që, sipas kritikëve, po shkaktonte pasoja ekonomike dhe kosto politike afatshkurtra.
Trump reagoi menjëherë, duke sinjalizuar se do të vendosë tarifa të reja globale prej 10%, të cilat më pas tha se do t’i rrisë në 15%, duke u mbështetur në një bazë tjetër ligjore. Ai deklaroi se vendimi i Gjykatës Supreme e kishte forcuar pozitën e tij. Megjithatë, siç thekson analiza, kompetencat e tij për tarifa janë tashmë më të kufizuara.
Gjykata bllokoi përdorimin e kompetencave emergjente që i jepnin presidentit fleksibilitet të gjerë për të vendosur dhe ndryshuar tarifa në mënyrë të shpejtë. Alternativa që Trump përmendi, Seksioni 122 i Aktit të Tregtisë së vitit 1974, kufizon tarifat në 15% dhe për një periudhë 150-ditore, pas së cilës kërkohet miratim nga Kongresi. Duke qenë se shumica në të dyja dhomat ka votuar së fundmi kundër tarifave, zgjatja e tyre mbetet e pasigurt.
Në një shënim sqarues, Kryetari i Gjykatës Supreme John Roberts theksoi se dispozitat e tjera ligjore për tarifa përmbajnë kushte procedurale dhe kufizime të qarta mbi kohëzgjatjen dhe fushëveprimin, duke kundërshtuar pretendimin se presidenti mund të veprojë me të njëjtën liri si më parë.
Ndikimi ekonomik dhe politik
Vendimi i Gjykatës Supreme erdhi pak para publikimit të të dhënave që treguan se rritja ekonomike në tremujorin e katërt ishte 1.4% në terma vjetorë, ndërsa viti 2025 rezultoi ndër më të dobëtit për rritjen e PBB-së që nga viti 2016. Punësimi shënoi gjithashtu një nga performancat më të dobëta në dekada dhe inflacioni mbetet i lartë.
Analiza thekson se nuk është e qartë në çfarë mase tarifat kanë ndikuar drejtpërdrejt në këtë ngadalësim, por pasiguria dhe kostot shtesë që ato sollën kanë ndikuar në perceptimin publik. Sipas mesatareve të analistit Nate Silver, vlerësimi neto për menaxhimin ekonomik të Trumpit ka rënë nga +6 në -12 që prej shpalljes së tarifave globale më 2 prill. Një sondazh i CNN tregoi se 62% e amerikanëve nuk i miratojnë tarifat, përfshirë 25% të votuesve me prirje republikane.
Sytë nga republikanët në Kongres
Vendimi mund të nxisë reflektim brenda Partisë Republikane, sidomos te ligjvënësit që kanë qenë skeptikë ndaj tarifave, por kanë shmangur përplasjen me presidentin. Disa republikanë e kanë parë këtë politikë si në kundërshtim me traditën e partisë për tregje të lira dhe tregti të hapur.
Gjyqtari Neil Gorsuch, në opinionin e tij, i bëri thirrje Kongresit të marrë rol më aktiv përmes legjislacionit në çështje të tilla. Me afrimin e zgjedhjeve të mesmandatit, kostoja politike e tarifave mund të bëhet më e ndjeshme për republikanët.
Sipas autorit, nëse Trump këmbëngul në vendosjen e tarifave të reja përballë këtyre kufizimeve, ai rrezikon të përballet me sfida të reja politike. Megjithatë, mbetet e paqartë nëse republikanët do ta shfrytëzojnë këtë moment për të rishikuar qasjen e tyre ndaj politikës tregtare të presidentit.
Lini një Përgjigje