FLASH
Shkruar nga Antonio Pellegrino
Mbetet frika se solidariteti i BE-së do të kufizohet vetëm në njoftime për shtyp dhe Serbia, siç po ndodh tashmë me Gjeorgjinë, do të harrohet...
Protestat popullore në Serbi kanë vazhduar për gati një vit, më saktësisht që nga 1 nëntori 2024. Atë ditë, çatia e stacionit të qytetit u shemb në qytetin e Novi Sadit, duke vrarë gjashtëmbëdhjetë persona. Një tragjedi lokale, e cila me sa duket u konsiderua si një aksident i thjeshtë, shkaktoi një reagim të shoqërisë civile. Në ditët menjëherë pas ngjarjeve në Novi Sad, qytetarët (dhe veçanërisht studentët e universitetit) dolën në rrugë kundër qeverisë, e cila kishte premtuar të rinovonte stacionin e trenit, punë që nuk u realizua kurrë, dhe kundër Presidentit Aleksandar Vuçiç, i konsideruar si fajtori kryesor politik. Por nuk është vetëm Novi Sadi.
Aleksandar Vuçiç është një nga figurat më problematike në skenën evropiane: ai është bashkëbiseduesi ynë kryesor për pranimin e Serbisë në Bashkim, por është gjithashtu aleati formal i Moskës dhe Pekinit (një afërsi e riafirmuar nga pjesëmarrja e tij e fundit në paradat ushtarake përkatëse të regjimeve në fjalë). Mbështetja e tij për autokracitë lindore nuk kufizohet vetëm në deklaratat institucionale, por është e dukshme në përpjekjet e tij të qarta për të imituar politikat e tyre të brendshme. Që nga viti 2023, Vuçiç ka zhvilluar një ofensivë kundër medias së pavarur (gjë që shkaktoi protestat e para dy vjet më parë), dhe prirja autoritare e presidencës së tij është e dukshme në përdorimin e banditëve të partisë për të frikësuar dhe sulmuar figurat e opozitës. Por këto janë vetëm shembujt më famëkeq.
Pas Novi Sadit, protestat morën një dimension popullor, tërthor: nuk ishin partitë politike që po mblidheshin kundër Vuçiçit, por një magmë qytetarësh si nga e djathta ashtu edhe nga e majta, pro-evropianë dhe sovranistë, punëtorë dhe studentë. Këta të fundit janë nxitësit kryesorë të barrikadave që, që nga fillimi i vitit, kanë pushtuar rrugët e kryeqytetit dhe qyteteve të tjera të mëdha, dhe për këtë arsye janë objektivi kryesor i represionit. Dhe ata nuk janë të vetmit.
Siç shpjegon gazetarja serbe Marta Vesović, ekziston një marrëdhënie e drejtpërdrejtë bashkëpunuese midis studentëve dhe medias së pavarur: aktivistët e universitetit i drejtohen mediave të pavarura si N1 dhe Nova për të siguruar mbulim mediatik të demonstratave (të cilat kanë qenë pothuajse të përditshme që nga viti 2024), të cilat televizioni shtetëror i ka etiketuar si përpjekje për një "revolucion me ngjyra të mbështetur nga agjentë të huaj", një term i përdorur vazhdimisht nga Vuçiç.
Ky unitet qëllimi ka çuar në një reagim të ashpër nga presidenca. Profesorët që mbështesin grevat studentore kërcënohen me sanksione, ulje pagash ose shkarkim nga puna. Gazetarët që raportojnë mbi demonstratat shpesh janë viktima të kërcënimeve verbale ose sulmeve fizike. Në vitin 2025, të paktën tridhjetë gazetarë janë sulmuar nga njerëz të afërt me presidencën; disa prej tyre kanë marrë letra kërcënuese të dërguara në zyrat e tyre editoriale (përfshirë një mesazh anonim që uronte që redaktorët "të vuanin të njëjtin fat si ata në Charlie Hebdo", një referencë e qartë për sulmin në Paris dhjetë vjet më parë).
Për muaj të tërë, protestat kanë degjeneruar në konflikt të hapur: episodet e luftës urbane janë të shumta dhe përfshijnë më shumë sesa vetëm protestuesit dhe policinë. Anëtarë të shumtë të partisë në pushtet po infiltrohen në demonstrata dhe universitete për të sulmuar studentët. Të ashtuquajturit Ćaci (Chaci) regjistrohen në universitete në të gjithë vendin në një përpjekje për të ndarë lëvizjen studentore, dhe disa prej tyre aktualisht janë të barrikaduar para Parlamentit serb për të parandaluar protestuesit t'u afrohen atyre. Në gusht, njëri prej tyre drejtoi një armë në një demonstratë studentore në Beogradin e Ri.
Veprimet e skuadristëve mbështeten nga policia, e cila ka arrestuar disa persona të përfshirë në protesta në muajt e fundit. Një gazetar që mbulonte protestat në lagjen Studentski Grad të Beogradit qershorin e kaluar rrëfeu se si u kap nga katër oficerë të Policisë Kriminale Serbe, pa një urdhër arresti, me akuzat për "sjellje të shfrenuar dhe prishje të qetësisë publike". Pas njëzet e katër orësh ndalimi, ai u lirua në pritje të gjyqit. Katër muaj më vonë, ende nuk ka pasur asnjë përditësim nga gjykata.
Presidenca ka rritur presionin kundër protestuesve. Në shtator, Vuçiç organizoi një paradë ushtarake, të modeluar sipas atyre të mbajtura nga Rusia dhe Kina, një shfaqje force për të demonstruar fuqinë e zjarrit të shtetit të tij dhe për të mburret me mbështetjen e supozuar popullore. Gjatë paradës, u organizua një demonstratë, e udhëhequr nga njësia speciale e policisë: oficerët rikrijuan një situatë të rrezikshme duke qëlluar me fishekë një sulmues. Aktori që luante rolin mbante veshur jelekun e verdhë që shoqërohet me protestuesit e rrugës.
Ndërkohë, një segment i madh i trupit studentor vazhdon t'i bëjë thirrje Bashkimit Evropian që të denoncojë atë që po ndodh në vend, duke kërkuar një përgjigje të qartë kundër Vuçiçit. Apeli është pranuar nga Parlamenti Evropian, por mbetet frika se solidariteti i BE-së do të kufizohet në njoftime për shtyp dhe Serbia, siç po ndodh tashmë me Gjeorgjinë, do të harrohet./Përshtati “Pamfleti” nga “Linkiesta”
Serbët po tregohen budallenj,sepse këto janë skenarë të Deep State të Amerikës për të vendosur në krye të Serbisë ndonjë tip Zelenski dhe për t'a futur pastaj vendin në një luftë civile. Siç bëri Victoria Nuland në Ukrainë... Kjo do t'i shkaktonte shumë kokëçarje Rusisë.Fasada është "demokracia"! Demokraci me gisht në bythë i thonë kësaj