FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Trump dhe miliardat pas “paqes” Ukrainë-Rusi...
Po shfaqen tashmë qartë motivet e kthesave të fundit diplomatike të administratës së Donald Trump në marrëdhëniet me Rusinë.
Janë dy aspekte kryesore: menaxhimi i sanksioneve ndaj naftës dhe vija e hapjes së SHBA drejt njohjes së disa territoreve ukrainase të aneksuara me forcë nga Rusia në vitet e fundit.
Në të dyja frontet, interesat e një grupi të konsiderueshëm investitorësh të mëdhenj amerikanë, në bashkëpunim të ngushtë me Uashingtonin dhe në koordinim me Kremlinin, po bëhen gjithnjë e më të dukshme. Kështu, anash konfliktit të zhvilluar mbi luftën, po formohet një lloj sistemi oligarkik biznesi, ku Amerika e Trump duket se frymëzohet gati‑gati nga modeli rus.
Shitja e Lukoil dhe asetet jashtë Rusisë
Një shenjë se po ndryshon diçka thelbësore në bizneset midis rusëve dhe amerikanëve, jo vetëm në politikë, u bë e dukshme javën e kaluar përmes një njoftimi të bërë sa më në heshtje.
Për herë të dytë, administrata Trump shtyu afatin për shitjen e aktiviteteve të jashtme të grupit privat rus Lukoil, nga 13 dhjetori në 17 janar. Afati i parë ishte caktuar tashmë në 21 nëntor dhe u shty në momentet e fundit.
Në lojë është një pasuri e konsiderueshme. Përveç zyrave të tregtimit në Zvicër dhe Singapor, Lukoil zotëron pjesë kyçe në fusha të mëdha nafte në Irak (West Qurna 2), Kazakistan, Uzbekistan dhe Meksikë, si dhe një rafineri në Bullgari e rrjet shpërndarjeje në Finlandë, ndër pronat e tjera. Vlera tregtare e këtij portofoli, në kushte të zakonshme, do të llogaritej rreth 22 miliardë dollarë.
Çmimet ulët dhe vendi i sanksioneve
Por këto aspak janë kushte normale. Sistemi i sanksioneve amerikane ka bërë që Lukoil të detyrohet t’i shesë aktivitetet jashtë Rusisë brenda afateve të ngushta dhe mungesa e kohës po e detyron grupin të pranoj oferta shumë poshtë vlerës reale. Asete me vlerë rreth 22 miliardë dollarë mund të kalojnë në dorë me çmime shumë më të ulëta, në thelb një lloj “ekzproprimi lufte”, i ngjashëm me atë që Kremlini i imponoi kompanive perëndimore që u tërhoqën nga Rusia në 2022. Nga rrjeti i restoranteve McDonald’s te impiantet Volkswagen e deri te markat e birrës nën InBev, pronat e amerikanëve dhe evropianëve u transferuan me forcë te oligarkë të preferuar të Kremlinit me gjysmën apo më pak të vlerës reale.
Interesi i grupeve amerikane
Sot po ndodh diçka e ngjashme, por në drejtim të kundërt. Një seri grupesh të mëdha amerikane, dhe jo vetëm, me lidhje të forta me Shtëpinë e Bardhë të Trump po rrotullohen rreth “trofeut” të pasurive të Lukoil jashtë Rusisë.
Në listë janë kompanitë kryesore amerikane të energjisë, sidomos Exxon Mobil dhe Chevron, por edhe grupi energjetik MOL, kampion kombëtar në Hungari nën Viktor Orban, i cili njëkohësisht është aleat i ngushtë si i Trump ashtu edhe i Vladimir Putin.
Equity Carlyle dhe Trump
Një zhvillim vendimtar ndodhi rreth dy javë më parë gjatë një darke mes vetë Trump dhe David Rubenstein, themeluesit dhe CEO‑së së fondit të madh amerikan të “private equity”, Carlyle. Rubenstein, i cili ka punuar në administratën demokrate të Jimmy Carter, por që kultivon prej dekadash marrëdhënie të forta me udhëheqës republikanë përmes Carlyle, shfaqi interes për pronat e Lukoil.
Duket shumë e mundshme që Trump të ketë ndalur “orën” e procesit të shitjes për t’i dhënë kohë Carlyle‑s të përgatisë ofertën e tij.
Pak rëndësi ka nëse konfliktet e interesit janë të dukshme kudo: përveç se investitor, Rubenstein është gjithashtu komentues influencë në politikë dhe ekonomi për Bloomberg. Por marrëdhëniet oligarkike “në stil rus” duket se po mbizotërojnë në botën e biznesit rreth Donald Trump.
Centrali bërthamor i Zaporizhzhias dhe qendrat e të dhënave amerikane
Një tjetër fushë ku duket ky model është rreth centralit bërthamor të Zaporizhzhias. Aktualisht nën kontrollin e forcave ruse, edhe pse gjysma e energjisë ndahet me Ukrainën e lirë, dërguesit e Trump, Steven Witkoff dhe Jared Kushner, i kanë bërë të ditur Putinit se administrata amerikane do të ishte gati të njihte sovranitetin e Moskës mbi pjesën e pushtuar të Zaporizhzhias (përfshirë centralin).
Kjo përbën një prishje radikale me dekada të doktrinës amerikane të politikës së jashtme, e cila refuzon të njohë territore të grabitura me forcë.
Por lidhur me Zaporizhzhian duket se fshihet edhe një motiv biznesi: po studiohet ndërtimi i një qendre amerikane të të dhënave për inteligjencë artificiale në zonën nën kontroll rus, e furnizuar me energji me kosto të ulët nga vetë centrali. Për këtë arsye, Amerika sot duket e gatshme të varrosë parimet që vetë ndihmoi të krijonin Kombe të Bashkuara para 80 vjetësh. /Përshtatur nga “Corriere Della Sera”
Lini një Përgjigje