FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Lëvizjet e paqëndrueshme të Presidentit Donald Trump po dëmtojnë ndikimin global të SHBA-së dhe marrëdhëniet me aleatët…
Lufta me Iranin po dëmton ndikimin e Shteteve të Bashkuara në mbarë botën dhe po përkeqëson tensionet me vendet që tashmë janë përballur me pasojat e mandatit të dytë të Presidentit Donald Trump, një erozion i fuqisë që mund të jetë i vështirë për t’u kthyer, ndërsa rivalë si Kina përfitojnë nga situata.
Nga Bangladeshi deri në Slloveni, kufizimet e karburantit kanë ngadalësuar transportin, duke vënë në vështirësi drejtuesit që përballen me pasojat e një lufte që nuk e kanë dëshiruar. Në vendet me shumicë myslimane, narrativat kundër SHBA-së po dominojnë hapësirën mediatike, shpesh me miratim të heshtur nga qeveritë. Edhe aleatët e Amerikës në NATO kanë kufizuar mbështetjen, ndërsa disa theksojnë se administrata Trump nuk i ka konsultuar përpara nisjes së konfliktit me Iranin.
Lufta duket se po përshpejton atë që disa e shohin si një shkëputje të SHBA-së nga pjesa tjetër e botës, që nga rikthimi i Trump në pushtet dhe përdorimi i fuqisë ekonomike dhe ushtarake në mënyrë të paqëndrueshme, përfshirë tarifat tregtare.
“Shumë njerëz janë të lodhur nga mënyra kaotike si është zhvilluar kjo luftë dhe të shqetësuar për ndikimin ekonomik, por nuk kam parë protesta të mëdha,” tha një diplomat aziatik në Uashington, në kushte anonimiteti. “Nëse një lider më i arsyeshëm bëhet presidenti i ardhshëm, imazhi i SHBA-së mund të përmirësohet, por për politikëbërësit lindin pyetje të vështira afatgjata mbi aleancat dhe besueshmërinë e SHBA-së.”
Në një shenjë të fundit të distancimit, kryeministri kanadez Mark Carney e cilësoi lidhjen ekonomike me SHBA si një “dobësi” që duhet korrigjuar. Ai theksoi se Kanadaja nuk mund të mbështetet më te një partner i vetëm dhe nuk mund të kontrollojë pasiguritë që vijnë nga fqinjët.
Qëndrimet e paqarta të Trump për objektivat në Iran nuk kanë rritur besimin, sipas disa ish-zyrtarëve amerikanë. Thomas Wright, ish-zyrtar i Këshillit të Sigurisë Kombëtare, tha se aleatët nuk dinë çfarë të besojnë, kundërshtarët nuk dinë çfarë të kenë frikë, dhe vetë kabineti nuk ka qartësi për strategjinë e presidentit.
Shtëpia e Bardhë, përmes zëdhënëses Anna Kelly, mbrojti politikën “Amerika e Para”, duke deklaruar se ajo ka sjellë marrëveshje më të mira tregtare dhe rritje të shpenzimeve të mbrojtjes nga aleatët. Ajo theksoi se qëllimi është eliminimi i kërcënimit bërthamor iranian dhe rritja e sigurisë globale.
Përplasjet mbi energjinë
Që nga nisja e luftës më 28 shkurt nga SHBA dhe Izraeli, sektori global i energjisë është goditur rëndë nga mbyllja e Ngushticës së Hormuzit dhe sulmet iraniane ndaj infrastrukturës energjetike në Lindjen e Mesme.
Ndërsa SHBA ka përfituar përkohësisht si prodhuesi më i madh i naftës dhe gazit, këto përfitime mund të jenë afatshkurtra. Vendet aziatike, të ekspozuara ndaj luhatjeve të çmimeve, kanë marrë masa si puna nga shtëpia dhe kufizimi i eksporteve për të kursyer karburantin. Ato planifikojnë të përshpejtojnë investimet në energji të rinovueshme dhe energji bërthamore.
Edhe Evropa synon të shmangë varësinë nga një furnizues i vetëm energjie dhe po planifikon zgjerimin e energjive të pastra dhe përdorimin e automjeteve elektrike. Shumë vende mund të orientohen drejt Kinës, e cila dominon zinxhirin e furnizimit për energjinë diellore dhe bateritë.
Më pak mbështetje ushtarake
Lufta ka vënë në dukje tensionet në aleancat ushtarake të SHBA-së. Ndryshe nga konfliktet e mëparshme, këtë herë SHBA nuk ka arritur të mobilizojë gjerësisht aleatët. Sipas diplomatëve evropianë, administrata Trump nuk i informoi paraprakisht partnerët më të afërt.
Si rezultat, Britania dhe Franca kanë zhvilluar takime me vende të tjera për të hartuar plane për mbajtjen e hapur të Ngushticës së Hormuzit pas luftës, pa përfshirjen e SHBA-së.
Megjithatë, marrëdhëniet ushtarake të SHBA-së mbeten të forta. Shumë vende, pavarësisht pakënaqësive, vazhdojnë të kërkojnë mbështetjen ushtarake amerikane. Një shembull është stërvitja e përbashkët ushtarake midis SHBA-së dhe Filipineve, me pjesëmarrjen e Japonisë dhe Kanadasë.
Në Lindjen e Mesme, reagimet janë të përziera. Izraeli mbetet një aleat i fortë, ndërsa disa vende të Gjirit, megjithëse fillimisht kundërshtuan sulmet, janë afruar më shumë me SHBA pas sulmeve hakmarrëse iraniane.
Sfida diplomatike
Lufta ka dëmtuar reputacionin e SHBA-së edhe në vende ku ajo përpiqet të forcojë marrëdhëniet. Një raport diplomatik nga Taxhikistani paralajmëron për rritje të narrativave anti-amerikane dhe ndikim në rritje të aktorëve të huaj në media.
Raporte të ngjashme nga Bahreini, Indonezia dhe Azerbajxhani theksojnë rrezikun për marrëdhëniet e sigurisë dhe bashkëpunimit.
Administrata Trump mbron qëndrimin e saj duke theksuar se veprimet synojnë të ndalojnë Iranin nga zhvillimi i armëve bërthamore dhe të rrisin sigurinë globale.
Në përfundim, analiza e Politico vëren se megjithëse lidhjet strategjike të SHBA-së mbeten të qëndrueshme, zhvillimet aktuale po nxisin shumë vende të rishikojnë marrëdhëniet me Uashingtonin dhe të kërkojnë alternativa për të ardhmen. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje