FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Si funksonon piramida e pushtetit në Rusi dhe sa real është skenari i një grushti shteti kundër presidentit rus
Ku ndodhet Vladimir Putin? Pothuajse askush nuk mund t’i japë përgjigje kësaj pyetjeje, ndërsa shtohen raportimet në mediat ndërkombëtare se presidenti rus ka frikë për sigurinë e tij dhe po qëndron në bunkerë nëntokësorë.
Sipas gazetës Financial Times, që citon burime nga shërbimet perëndimore të inteligjencës, masat e sigurisë për presidentin rus janë forcuar dhe Vladimir Putin ka reduktuar përdorimin e rezidencave zyrtare presidenciale në Moskë dhe Valdaj. Të njëjtat burime thonë se ai kalon më shumë kohë në bunkerë modernë nëntokësorë, disa prej të cilëve ndodhen në rajonin e Krasnodarit në Rusi.
Raporti pretendon se presidenti rus po fokusohet gjithnjë e më pak te çështjet e brendshme të vendit dhe po merret gjithnjë e më shumë me luftën në Ukrainë, e cila ka hyrë në vitin e pestë.
Në përgjithësi, kjo sjellje nuk është e pazakontë për Vladimir Putinin, i cili ka qenë agjent i shërbimeve sekrete ruse dhe njihet për natyrën e tij tepër të rezervuar. Megjithatë, kohët e fundit presidenti rus ka reduktuar edhe më shumë paraqitjet publike dhe preferon të regjistrojë paraprakisht mesazhet e tij publike.
View this post on Instagram
Zyrtarë që folën për Financial Times thanë se ai ka frikë nga një atentat i mundshëm ose nga një përpjekje për grusht shteti kundër tij, por edhe nga aftësitë në rritje të Ukrainës për të goditur territorin rus me dronë.
Kremlini publikon shpesh video me paraqitjet publike të Putinit, ndërsa informacioni që u jepet mediave mbetet i paqartë dhe standard. Gazetarë investigativë që kanë analizuar videot dhe fotografitë e publikuara nga Kremlini kanë kërkuar detaje që mund të tregojnë më shumë për vendndodhjen reale të Putinit në çdo moment.
Ata kanë vërejtur ndryshime në pozicionimin e librave në zyrat e tij dhe kanë konstatuar se disa video janë paraqitur si të reja, megjithëse ishin regjistruar më herët. Të tjerë kanë vënë re se Putini përdor zyra identike në rezidencat e tij, pa dritare apo elemente të tjera që mund të japin informacion për vendndodhjen ose kohën e regjistrimit.
Sipas Financial Times, Putini mori pjesë personalisht në Sheshin e Kuq gjatë festimeve të Ditës së Fitores dhe paradës së madhe ushtarake.
Pas shtimit të raportimeve në mediat ndërkombëtare se Putini po kalon gjithnjë e më shumë kohë në bunkerë nëntokësorë, Kremlini publikoi një video ku presidenti rus shfaqej në një hotel në qendër të Moskës. Atje ai u prit me lule nga një mësuese pensioniste. Skena synonte të përcillte mesazhin se Vladimir Putin mbetet një lider pranë popullit, i thjeshtë dhe modest.
Sa real është kërcënimi i një grushti shteti në Rusi?
Publikimi i informacioneve se Putini ka frikë nga një atentat ose grusht shteti, në media si CNN dhe Financial Times, ka ndarë ekspertët e çështjeve ruse.
Disa besojnë se një skenar i tillë, përfshirë kërcënimet ndaj Putinit, është i mundshëm. Operacionet e suksesshme të shërbimeve sekrete ukrainase brenda dhe jashtë Rusisë e bëjnë një skenar të tillë të besueshëm, sipas disa analistëve.
Të tjerë e konsiderojnë një zhvillim të tillë jashtëzakonisht të pamundur dhe i shohin informacionet e rrjedhura si pjesë të një fushate të vazhdueshme për destabilizimin e sistemit rus të udhëheqjes.
Megjithatë, për një gjë shumica e ekspertëve bien dakord: vetë Putini po shqetësohet gjithnjë e më shumë për sigurinë e tij, ndërsa problemet ekonomike dhe presioni në rritje i strukturave të sigurisë ndaj teknokratëve po thellojnë tensionet mes elitave ruse.
Strategjia “përça dhe sundo” e Putinit
Elitat ruse nuk përbëjnë një grup homogjen me interesa të përbashkëta. Kështu deklaroi Aleksandra Prokopenko, ish-këshilltare e Bankës Qendrore të Rusisë dhe politologe, gjatë një interviste për Carnegie Politika, platformë e Qendrës Carnegie për Studime Ruse dhe Euroaziatike me seli në Berlin.
Sipas saj, kjo është arsyeja pse deri tani nuk ka pasur një përpjekje serioze për grusht shteti kundër Putinit. Përjashtim mbetet rebelimi i Yevgeny Prigozhin, themeluesit të grupit mercenar Wagner, në qershor të vitit 2023.
Prokopenko e përshkruan hierarkinë e pushtetit të Putinit si një sistem piramidash, ku secila ndërtohet rreth një sponsori të vetëm. Ky sponsor kontrollon shpërndarjen e burimeve dhe aksesin në qendrat e vendimmarrjes në Rusi.
Megjithatë, këta sponsorë nuk bashkëpunojnë mes tyre, gjë që e bën të vështirë organizimin e një veprimi kolektiv kundër Putinit. Për sa kohë që ata përfitojnë më shumë me Putinin sesa pa të, nuk kanë motiv për të vepruar kundër tij, shpjegon Prokopenko.
Megjithatë, ajo nuk përjashton mundësinë që situata të ndryshojë nëse burimet ekonomike fillojnë të pakësohen. Për shkak të luftës dhe sanksioneve ndërkombëtare, “torta” që mund të ndahet mes elitave ruse është zvogëluar ndjeshëm. Shpesh, burimet financiare orientohen drejt ushtrisë dhe industrive të lidhura me të.
Kjo situatë po shton rivalitetet dhe konkurrencën mes fraksioneve të ndryshme, duke destabilizuar sistemin mbi të cilin funksionojnë ato.
Sipas Prokopenkos, grupet e ndryshme konkurrojnë për vëmendjen dhe mbështetjen e Putinit, me qëllim që të sigurojnë një pjesë më të madhe nga burimet ekzistuese.
Në këtë kuptim, beteja nuk synon realisht ndryshimin e sistemit, por sigurimin e burimeve dhe të një vendi në tryezën e vendimmarrjes.
Nga kjo dinamikë përfiton vetë Putini. Ai i përçan elitat ruse, i detyron të provojnë vazhdimisht besnikërinë ndaj tij dhe u kujton se pasuria dhe privilegjet që gëzojnë sot nuk burojnë nga shteti ligjor, por varen nga vullneti i Kremlinit. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje