FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kina bleu Gjykatën e vjetër të Monedhave Mbretërore për 255 milionë paund në vitin 2018. Zona ka shtresa mbi shtresa historie: matanë rrugës është Kulla, pjesë të së cilës u ndërtuan nga William Pushtuesi. Për shekuj me radhë, mbretër dhe mbretëresha jetuan atje...
Në krye të letrës shkruhet "person i kërkuar". Më poshtë është foto e fytyrës së një gruaje të re, që mund të jetë bërë në një studio.
Ajo shikon drejtpërdrejt kamerën, duke buzëqeshur me dhëmbët që i duken, dhe flokët e errët deri te shpatullat janë të krehura me kujdes.
Në fund, me të kuqe, shkruhen fjalët: "një shpërblim prej 1 milion dollarësh Hong Kongu", së bashku me një numër telefoni në Mbretërinë e Bashkuar.
Për të fituar paratë, rreth 95,000 paund, ekziston një udhëzim i thjeshtë: "jepni informacion mbi këtë person të kërkuar dhe krimin që lidhet me të ose çojeni atë në ambasadën kineze".
Jemi jashtë një strukture imponuese që dikur ishte shtëpia e Royal Mint dhe të cilën Kina shpreson se mund ta shndërrojë në një mega-ambasadë të re në Londër, duke zëvendësuar ambientet shumë më të vogla që ajo ka zënë që nga viti 1877.
Carmen, e cila është 30 vjeç, iku nga Hong Kongu në vitin 2021 ndërsa aktivistët pro-demokracisë në territor po arrestoheshin.
“Nuk kam qenë kurrë kaq afër”, pranon Carmen Lau.
Ajo argumenton se Mbretëria e Bashkuar nuk duhet të lejojë që "regjimi autoritar" i Kinës të ketë ambasadën e saj të re në një vendndodhje kaq simbolike. Një nga frikërat e saj është se Kina, me një ambasadë kaq të madhe, mund t'i rrëmbejë kundërshtarët politikë dhe madje mund t'i mbajë ata në ndërtesë.
Ambientet e reja, përballë Kullës së Londrës, tashmë po patrullohen nga roje sigurie kineze. Ndërtesa është e rrethuar edhe me kamera CCTV.
Ekzistojnë gjithashtu shqetësime, midis disa disidentëve, se vendndodhja e saj, shumë afër distriktit financiar të Londrës, mund të përbëjë një rrezik spiunazhi. Pastaj është kundërshtimi nga banorët të cilët thonë se do të përbënte një rrezik sigurie për ta.
Planet ishin refuzuar më parë nga këshilli vendor, por vendimi tani i takon qeverisë dhe ministrat e lartë kanë sinjalizuar se janë në favor nëse bëhen ndryshime të vogla në plan.
Vendndodhja është e gjerë, me një sipërfaqe prej 20,000 metrash katrorë, dhe nëse realizohet, do të shënonte ambasadën më të madhe në Evropë. Por, a do të sillte vërtet rreziqet që kundërshtarët e saj i frikësohen?
Ambasada më e madhe në Evropë
Kina bleu Gjykatën e vjetër të Monedhave Mbretërore për 255 milionë paund në vitin 2018. Zona ka shtresa mbi shtresa historie: matanë rrugës është Kulla, pjesë të së cilës u ndërtuan nga William Pushtuesi. Për shekuj me radhë, mbretër dhe mbretëresha jetuan atje.
Vetë plani përfshin një qendër kulturore dhe strehim për 200 punonjës, por në bodrum, pas dyerve të sigurisë, ka edhe dhoma që në palën nuk identifikohen se si do të përdoren.
“Është e lehtë për mua të imagjinoj se çfarë do të ndodhte nëse do të më çonin në ambasadën kineze”, thotë Carmen, e cila beson se pavarësisht se iku në Londër, vijon të jetë në shënjestër.
Në vitin 2022, një protestues pro-demokracisë nga Hong Kongu u fut zvarrë në ambientet e konsullatës kineze në Mançester dhe u rrah. Policia britanike aty pranë kaloi kufirin për ta shpëtuar. Në vitin 2019, në Hong Kong shpërthyen protesta masive, të shkaktuara nga përpjekja e qeverisë për të miratuar një ligj të ri që lejon ekstradimin e qytetarëve të Hong Kongut në Kinë.
Përgjigja e Kinës përfshinte një ligj që i detyronte të gjithë zyrtarët e zgjedhur në Hong Kong, përfshirë Carmen, e cila në atë kohë ishte këshilltare e distriktit, të bënin një betim besnikërie ndaj Kinës. Në vend të kësaj, Carmen dha dorëheqjen.
Ajo pretendon se gazetarët e medias shtetërore kineze filluan ta ndiqnin. Gazeta Ta Kung Pao, e cila kontrollohet nga qeveria qendrore e Kinës në Pekin, publikoi një artikull në faqen e parë duke pretenduar se ajo dhe kolegët e saj kishin organizuar festa në zyrat e këshillit të tyre.
“I dini taktikat e regjimit”, thotë ajo, duke shtuar “ata po ju ndiqnin, duke u përpjekur të ju ngacmonin. Miqtë dhe kolegët e mi po arrestoheshin”.
Hong Kongu lëshoi dy urdhër-arreste për të, me akuza për "nxitje për shkëputje dhe bashkëpunim me një vend të huaj ose me elementë të jashtëm për të rrezikuar sigurinë kombëtare".
Steve Tsang, një shkencëtar politik dhe historian i cili është drejtor i Institutit SOAS të Kinës, thotë se e kupton pse njerëzit nga Hong Kongu, ose nga prejardhje të tjera të caktuara, mund të mos ndihen rehat me ambasadën e re.
Ai argumenton se "qeveria kineze që nga viti 1949 nuk ka të dhëna për rrëmbimin e njerëzve dhe mbajtjen e tyre në kompleksin e ambasadave të saj".
Por ai thotë se disa punonjës të ambasadës do të ngarkohen me monitorimin e studentëve dhe disidentëve kinezë në Mbretërinë e Bashkuar dhe ata gjithashtu do të synojnë qytetarët e Mbretërisë së Bashkuar, siç janë shkencëtarët, njerëzit e biznesit dhe ata me ndikim, për të çuar përpara interesat e Kinës.
Ambasada kineze i tha BBC-së se "është e përkushtuar për të promovuar mirëkuptimin dhe miqësinë midis popujve kinezë dhe britanikë dhe zhvillimin e bashkëpunimit të dobishëm reciprokisht midis dy vendeve. Ndërtimi i ambasadës së re do të na ndihmonte të kryenim më mirë përgjegjësi të tilla".
Paralajmërime për spiunazh
Ekziston një frikë tjetër, e mbajtur nga disa kundërshtarë, se vendi i Royal Mint Court mund t'i lejojë Kinës të infiltrohet në sistemin financiar të Mbretërisë së Bashkuar duke përdorur kabllot me fibra optike që mbajnë të dhëna të ndjeshme për firmat në Qytetin e Londrës.
Vendi dikur strehonte sallën tregtare të Bankës Barclays, kështu që ishte i lidhur direkt me infrastrukturën financiare të Mbretërisë së Bashkuar. Aty pranë, që nga viti 1985, një tunel ka mbajtur kabllo me fibra optike nën lumin Tamiz duke i shërbyer qindra firmave të Qytetit.
Dhe në ambientet e Gjykatës, ndodhet një ndërtesë me tulla pesëkatëshe, Centrali Telefonik Wapping, që i shërben Qytetit të Londrës.
Sipas Prof. Periklis Petropoulos, një studiues i optoelektronikës në Universitetin e Southampton, qasja e drejtpërdrejtë në një central telefonik funksional mund t'u lejojë njerëzve të mbledhin informacione.
E gjithë kjo ka nxitur paralajmërime për spiunazh të mundshëm.
Një zyrtar me përvojë në siguri në administratën e ish-presidentit amerikan Joe Biden thotë se është plotësisht e mundur që kabllot të përgjohen me pajisje që do të kapnin informacione që kalojnë dhe se kjo do të ishte pothuajse e pamundur të zbulohej.
"Çdo gjë deri në gjysmë milje larg ambasadës do të ishte e cenueshme", thotë ai.
Megjithatë, ai argumenton se Kina mund të mos jetë e prirur ta bëjë këtë sepse ka mënyra të tjera për të hakuar sisteme.
Lidhur me këto shqetësime, ambasada kineze tha se “forcat anti-Kinë po përdorin rreziqet e sigurisë si justifikim për të ndërhyrë në shqyrtimin e qeverisë britanike mbi këtë kërkesë planifikimi. Ky është një veprim i neveritshëm që është jopopullor dhe nuk do të ketë sukses".
Çfarë mendojnë fqinjët
Në pjesën e prapme të Royal Mint Court ndodhet një rresht me apartamente të ndërtuara në vitet 1980. Mark Nygate ka jetuar këtu për më shumë se 20 vjet. Ai bën me dorë përmes murit të ulët të kopshtit të tij. "Stafi i Ambasadës do të jetojë atje dhe do të na mbikëqyrë", thotë ai, duke shtuar “ne nuk e duam [ambasadën] atje për shkak të demonstratave, për shkak të rreziqeve të sigurisë, për shkak të privatësisë sonë."
Kundërshtarët e ambasadës, banorë të Hong Kongut, tibetianë, ujgurë dhe politikanë të opozitës, kanë organizuar tashmë protesta ku kanë marrë pjesë deri në 6,000 persona.
Banori vendas Mark Nygate ka frikë nga një sulm ndaj ambasadës së re, i cili mund të prekë edhe fqinjët.
Por Tony Travers, një profesor vizitor në Departamentin e Qeverisjes në LSE, jeton pranë ambasadës aktuale dhe nuk është i bindur se këto lloj protestash do të materializohen për fqinjët e rinj, nëse zhvendosja vazhdon.
"Nuk jam në dijeni të ndonjë prove që tregon se ka protesta të rregullta që bllokojnë rrugën jashtë ambasadës aktuale kineze, padyshim që ka protesta shumë më të mëdha jashtë një numri ambasadash dhe komisionesh të larta të vendeve të tjera", thotë ai.
Ambasada kineze në Londër thotë se zhvillimi i propozuar do të "përmirësonte shumë mjedisin përreth dhe do të sillte përfitime për komunitetin lokal dhe rrethin".
Kur Presidenti Xi e ngriti çështjen
Kërkesa e parë e planifikimit të Kinës për të zhvilluar vendin u refuzua nga këshilli i Tower Hamlets në vitin 2022 për shqetësime në lidhje me sigurinë dhe mbrojtjen dhe frikës se protestat dhe masat e sigurisë mund të dëmtojnë turizmin.
Në vend që të ndryshonte planin ose të apelonte, Kina priti dhe më pas paraqiti përsëri një kërkesë identike në gusht 2024, një muaj pasi Partia Laburiste erdhi në pushtet.
Më 23 gusht, Sir Keir Starmer telefonoi Presidentin kinez Xi Jinping për bisedimet e tyre të para. Më pas, Sir Keir konfirmoi se Xi kishte ngritur çështjen e ambasadës.
Që atëherë, zëvendëskryeministrja Angela Rayner ka ushtruar pushtetin e saj për ta hequr çështjen nga duart e këshillit, pasi u nxit ta bënte këtë nga Sekretari i Jashtëm David Lammy.
Kjo është në kontekstin e një përpjekjeje nga qeveria për t'u angazhuar me Kinën, pasi ish-kryeministri konservator Rishi Sunak deklaroi në vitin 2022 se e ashtuquajtura "epoka e artë" e marrëdhënieve Britani-Kinë kishte mbaruar.
Nga ana e tij, Prof Travers beson se politika është e përfshirë në vendimet e planifikimit.
"Sekretari i Shtetit duhet të marrë vendimin në bazë të dokumentacionit që ka përpara dhe ligjit që e rrethon dhe ndikon në çështje", argumenton ai.
Lord Peter Ricketts, një ish-diplomat i cili kryesoi Këshillin e Sigurisë Kombëtare të Mbretërisë së Bashkuar, duke këshilluar kryeministrat mbi kërcënimet globale, thekson se marrëdhënia e vendit me Kinën është komplekse.
Një Strategji e Sigurisë Kombëtare e publikuar në qershor përcaktoi prioritetet kontradiktore në qasjen e qeverisë, duke theksuar dëshirën e saj për të përdorur marrëdhënien për të nxitur ekonominë e Mbretërisë së Bashkuar, por edhe "tensioni i vazhdueshëm" i mundshëm mbi të drejtat e njeriut dhe sigurinë kibernetike.
Por, a është i mundur ky dualizëm i korrjes së përfitimeve nga biznesi, ndërkohë që shtyhet përpara shkeljet e të drejtave të njeriut?
“Është absolutisht një kundërshtar në disa fusha, i cili përpiqet të na vjedhë pronën intelektuale ose të manipulojë qytetarët tanë”, thotë Lord Ricketts, duke shtuar “por është një treg komercial, shumë i rëndësishëm për ne, dhe është një lojtar në çështjet e mëdha globale si klima dhe shëndeti.
Vendimi për ambasadën, thotë ai, prek thelbin e kësaj çështjeje. "Ka dilema të mprehta dhe ka zgjedhje që duhen bërë, nëse do të privilegjohet marrëdhënia 30, 40 apo 50-vjeçare me Kinën, të cilën një ambasadë, mendoj, do ta simbolizonte", shprehet ai.
Por, pavarësisht të gjitha shqetësimeve rreth sigurisë, të paturit e një ambasade të madhe mund ta bëjë më të lehtë monitorimin e asaj që po bëjnë zyrtarët kinezë në Mbretërinë e Bashkuar, sipas Prof Tsang.
"Të lejosh kinezët të vendosin stafin e tyre në një vend është e preferueshme", argumenton ai, "sepse ata janë aktualisht kudo në Londër, nuk mund t'i mbash nën vëzhgim."
Ai nuk është i bindur se refuzimi ose miratimi i ambasadës do të ketë ndikim në biznes dhe tregti.
“Kinezët janë pragmatistët absolutë. Ata nuk do të thonë papritur se jo, nuk do t’ju shesim më automjetet tona më të mira elektrike vetëm sepse na mohuat ambasadën”, thotë ai.
Nëse edhe Angela Rayner mendon kështu, atëherë vendimi i saj mund të varet nga sa seriozisht i merr paralajmërimet se Kina mund të përgjojë bankat e Mbretërisë së Bashkuar.
Nëse ajo e refuzon ambasadën, kjo mund të ndodhë sepse e gjykon rrezikun që ajo paraqet si shumë real. /Përshtatur nga BBC/
Lini një Përgjigje