FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pesë vende themeluese të Bashkimit Evropian kanë propozuar rregulla më të forta për anëtarësimet e ardhshme në BE, duke kërkuar që procesi i zgjerimit të shoqërohet me mekanizma shtesë mbrojtës, veçanërisht në fushën e sundimit të ligjit dhe të drejtave të votimit.
Sipas një dokumenti jo-ligjor të cituar nga Reuters, Gjermania, Franca, Holanda, Belgjika dhe Luksemburgu mbështesin krijimin e një modeli të ri për traktatet e ardhshme të pranimit të vendeve kandidate.
Dokumenti argumenton se zgjerimet e ardhshme nuk mund të bazohen thjesht në modelet e përdorura në raundet e mëparshme të anëtarësimit.
“Një kopjim-ngjitje e traktateve të mëparshme të pranimit nuk do të jetë e mjaftueshme”, thuhet në tekst, ku nënvizohet nevoja për përmirësime që do të garantonin forcimin e Bashkimit Evropian pas zgjerimit.
Sipas dokumentit, ruajtja e mbështetjes politike dhe publike për procesin e zgjerimit është thelbësore, sidomos duke pasur parasysh se traktatet e pranimit duhet të ratifikohen nga të gjitha shtetet anëtare.
“Kjo do të jetë çelësi për të ruajtur dhe rritur mbështetjen politike dhe publike për zgjerimin, e cila nga ana tjetër është thelbësore në dritën e ratifikimit të kërkuar të traktateve të pranimit në të gjitha Shtetet Anëtare”, theksohet në dokument.
Pesë shtetet propozojnë krijimin e një kuadri të përgjithshëm për traktatet e ardhshme të anëtarësimit, i cili më pas mund të përshtatet sipas specifikave të secilit vend kandidat.
“Ajo që nevojitet është një model i përgjithshëm për traktatet e ardhshme të anëtarësimit dhe katalogë opsionesh për të zgjedhur, të cilat më pas mund të përshtaten dhe plotësohen në mënyrë fleksibile në varësi të sfidave që mund të sjellë çdo anëtarësim”, thuhet më tej.
Një nga elementët kryesorë të propozimit është forcimi i masave mbrojtëse që janë përdorur edhe në zgjerimet e mëparshme të BE-së. Dokumenti sugjeron që këto mekanizma të ruhen, por edhe të zgjerohen për t'iu përgjigjur sfidave të reja.
“Këto masa mbrojtëse (në fushën e Drejtësisë dhe Punëve të Brendshme, tregun e brendshëm ose situatën ekonomike) duhet të përfshihen përsëri në traktatet e ardhshme të pranimit, megjithatë ne duhet të vlerësojmë nëse ato janë ende mjaftueshëm të gjera në fushëveprim për t'iu përgjigjur sfidave aktuale”, thuhet në dokument.
Përveç masave ekzistuese, propozohet edhe krijimi i instrumenteve të reja në fusha si siguria ekonomike dhe mbrojtja ndaj ndërhyrjeve të huaja.
Një pjesë e rëndësishme e dokumentit i kushtohet sundimit të ligjit. Autorët argumentojnë se Bashkimi Evropian duhet të ketë mjete më të forta për të reaguar në rast se një vend anëtar largohet nga standardet demokratike apo cenon vlerat themelore të unionit.
Për këtë arsye propozohet një “klauzolë mos-regresioni”, e cila do të ndalonte çdo kthim pas në respektimin e vlerave europiane.
“Në rast të një shkeljeje (të mundshme), (një hetim mbi) përdorimin, p.sh., të instrumenteve financiare të sundimit të ligjit, procedura e shkeljes dhe një klauzolë e re mbrojtëse, në varësi të një situate specifike, duhet të pasojnë automatikisht”, parashikon dokumenti.
Një tjetër propozim parashikon zgjerimin e klauzolave mbrojtëse edhe përtej afatit trevjeçar që është përdorur deri tani, në rastet kur konstatohet regres serioz në sundimin e ligjit, demokraci apo lirinë e medias.
Po ashtu, dokumenti sugjeron që pjesëmarrja në Zyrën e Prokurorit Publik Evropian (EPPO) të bëhet kusht paraprak për pranimin e anëtarëve të rinj në Bashkimin Evropian.
Një tjetër pikë që mund të ngjallë debat është ideja për kufizime të përkohshme të të drejtave të votës për shtetet e reja anëtare në fusha ku vendimmarrja kërkon unanimitet.
“BE-ja duhet të zhvillojë një diskutim të thelluar mbi mundësinë e kufizimeve të përkohshme dhe kalimtare të të drejtave të votës për shtetet e reja anëtare, në pjesë të veçanta të acquis të BE-së ku kërkohet unanimitet”, theksohet në dokument.
Sipas autorëve, periudha në vijim do të jetë vendimtare për hartimin e një modeli të ri të traktateve të pranimit, i cili do të synojë të garantojë që zgjerimi i ardhshëm të mos dobësojë, por të forcojë funksionimin dhe qëndrueshmërinë e Bashkimit Evropian.
Lini një Përgjigje