FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Kthimi i Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë dhe lëvizjet e tij shpesh kontradiktore në skenën globale kanë sjellë divergenca, por gjithashtu kanë krijuar nevojën për konvergjenca. Besimi në udhëheqjen amerikane po zbehet në mënyrë eksponenciale, ndërkohë që partnerët dhe konkurentët, me përjashtim të Kinës, përpiqen të bëjnë lavdërime publike dhe private për një lider që kërkon vazhdimisht forcimin e ego-së së tij.
Në një mjedis ndërkombëtar distopik, ku unilateralizmi i Shteteve të Bashkuara, në vend të izolacionizmit e lëre më multilateralizmit dominon, shtetet e tjera janë të detyruara të ndërmarrin masat e tyre dhe të forcojnë zërin dhe ndikimin e tyre përmes partneriteteve. Pavarësisht nëse Washingtoni në fund të fundit tërhiqet pjesërisht apo plotësisht, diplomatikisht apo ushtarakisht, nga disa rajone të planetit, ka lindur një hendek psikologjik, të cilin presidenti amerikan jo vetëm që nuk është i gatshëm ta mbushë, por që ai e ka ndërmend ta mbajë, madje ta zgjasë, sepse beson se në këtë mënyrë ai do të jetë në një pozicion më të favorshëm, pasi të gjithë të tjerët do të jenë në gatishmëri dhe, duke u shqetësuar për vendin e tyre në rendin ekzistues të gjërave, do të jenë më të dobët ndaj presionit amerikan.
Megjithatë, Trump duket i pandalshëm dhe i vendosur për të mos hequr dorë nga çështjet që prekin drejtpërdrejt ose tërthorazi mbrojtjen dhe sigurinë evropiane. Koncepti i mbrojtjes kolektive është zbehur, jo vetëm për shkak të deklaratave që mund të çonin madje dy shtete anëtare të NATO-s, Shtetet e Bashkuara dhe Danimarkën, në një përballje të drejtpërdrejtë ushtarake për Greenlandin, por kryesisht për shkak të dukshme të pa dëshirës së SHBA-ve, nga njëra anë, për të vazhduar të kontribuojnë në mënyrë të barabartë në buxhetin e NATO-s dhe, nga ana tjetër, për të mbetur të angazhuara për mbrojtjen e çdo inchi të territorit të NATO-s.
Prandaj, është e domosdoshme që të zhvillohet shtylla evropiane brenda NATO-s në fazën e parë dhe pastaj, në varësi të zhvillimeve, të promovohen mekanizma komplementarë, por potencialisht autonomë. Ky projekt, natyrisht, kërkon shumë kohë, fonde të mëdha (në njëfarë mase), dhe një ndryshim kulture. Faktikisht, edhe pse në momentin e tanishëm shumica e qytetarëve evropianë mbështesin me keqardhje qëllimin e udhëheqësve të tyre për të zhvilluar një rrugë të vetën në lidhje me çështjet e mbrojtjes, çdo humbje fondesh që do të dëmtonte shtetin e mirëqenies mund t’i kthejë ata në drejtime të tjera në të ardhmen.
Shumë do të varet nga ndjenja e pasigurisë dhe vulnerabilitetit, si dhe nga renditja e kërcënimeve. Nëse, për shembull, një zgjidhje substanciale do të lindte dhe jo vetëm një armëpushim në Ukrainë, dhe imazhi i një Rusie agresive dhe revisioniste do të fillonte të ndryshonte (dhe një president me karakteristika pro-evropiane do të merrte pushtetin në SHBA në vitin 2028), projekti evropian i mbrojtjes, dhe sidomos nevoja për të, do të vlerësohej nga brenda.
Në këtë fazë, megjithatë, disa shtete evropiane bien dakord se është koha e duhur për të filluar të mbështeten në forcën e tyre. Disa shtete do të mbeten në këtë "aleancë të dëshiruesve". Gjithashtu, nuk është e detyrueshme që shtetet të alokojnë forca dhe burime me të njëjtin nivel angazhimi dhe në numra të mëdhenj, ndërkohë që zhvillimi dhe aftësitë e industrive të mbrojtjes të brendshme dhe për pasojë mundësitë për partneritete nuk janë gjithmonë proporcionale midis shteteve.
Në këtë kontekst, për shumë shtete evropiane, pjesëmarrja e Turqisë konsiderohet vendimtare, edhe më shumë duke marrë parasysh sinergjitë e saj me kompanitë evropiane, blerjet e saj agresive dhe certifikimet që ka siguruar për mundësinë e bashkë-produktimeve. Në rast të një kthesë apo hezitimi nga ana e disa evropianëve (në rast të ndryshimeve politike apo dinamike shoqërore, apo edhe lodhjes nga frontet e luftës) që nuk janë mësuar të jenë të përfshirë në konflikte të armatosura, Turqia duket e gatshme të mbulojë një pjesë të humbjeve.
Nuk është e nevojshme të përmendet arsyet pse Turqia nuk mund të jetë pjesë e mbrojtjes evropiane përveç nëse përputhet me kushte të caktuara, të vetëkuptueshme, megjithatë pozita e saj e përmirësuar rishtazi në çështje sigurie e bën këtë më të mundur. Kjo i jep mundësinë Greqisë të promovojë kushtshmërinë e saj, me kërkesën për heqjen e casus bellit, që është (thjesht) një fillim i mirë, si një kujtesë për partnerët tanë evropianë./ Ekathimerini
Lini një Përgjigje