FLASH
Shkruar nga Matthew Tostevin
Kjo është e dukshme në Ukrainë, teksa lufta më e madhe në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore vazhdon me përparimet ruse që nuk janë ndaluar as nga forcat e Ukrainës që janë në vështirësi dhe as nga deklaratat evropiane të zemërimit...
Kryqi i Kuq po bën 42 apele emergjente në të gjithë botën. Financimi është vetëm në 20 përqind. Pamja për ndihmën afatgjatë duket edhe më e zymtë.
Ndërkohë, prodhuesit e armëve kanë pasur vitin e tyre më të mirë ndonjëherë, duke pasur parasysh luftërat më të mëdha për dekada në Evropë dhe Lindjen e Mesme dhe frikën e pasigurisë që po i shtyn vendet kudo të përgatiten për konflikte. Kjo nxitet jo vetëm nga dinamika globale e një SHBA-je në tkurrje nën Presidentin Donald Trump dhe një Kine gjithnjë e më të fuqishme, por edhe nga një mori garash më të vogla armatimesh.
Një stuhi e përsosur po përgatitet me më shumë konflikte dhe më pak burime për ta parandaluar ose përballuar atë, thonë punonjësit humanitarë.
“Tani është bërë e pranueshme të thuhet se do të shkurtoni mbështetjen e më të prekshmëve për të investuar në armë dhe bomba”, tha për Newsweek, Caroline Holt, Drejtoreshë për Fatkeqësitë, Klimën dhe Krizat në Federatën Ndërkombëtare të Shoqatave të Kryqit të Kuq dhe Gjysmëhënës së Kuqe.
“Sa më shumë që Qeveritë i japin përparësi axhendës së sigurisë, e cila është prioritet i politikës tani në shumë vende, ato jo vetëm që po i heqin fondet sektorit humanitar që ne të jemi në gjendje të bëjmë punën tonë, por gjithashtu po gjenerojnë gjithnjë e më shumë zhvendosje”, tha ajo.
Holt foli në margjinat e Forumit të Dohas, i cili mblodhi të gjithë, nga Donald Trump Jr. te Hillary Clinton, në një vend luksoz me pesë yje në shtetin e Gjirit të Katarit, për të diskutuar sfidat kritike në një botë ku ndryshimi nën udhëheqjen e Trump është po aq një tregues i drejtimit global, sa edhe një forcë lëvizëse.
“Rendi global ndërkombëtar pas Luftës së Dytë Botërore ka vdekur”, deklaroi Einar Tangen, një bashkëpunëtor i lartë në Qendrën për Inovacionin e Qeverisjes Ndërkombëtare me seli në Kanada.
Ai tha se “nëse keni ndonjë dyshim për këtë, thjesht duhet të lexoni analizën e fundit të sigurisë të Trump , ku ai në thelb thotë se është kthyer në xhungël.”
Kjo është e dukshme në Ukrainë, teksa lufta më e madhe në Evropë që nga Lufta e Dytë Botërore vazhdon me përparimet ruse që nuk janë ndaluar as nga forcat e Ukrainës që janë në vështirësi dhe as nga deklaratat evropiane të zemërimit.
Luftërat midis Izraelit dhe Hamasit, Hezbollahut, Iranit dhe Huthëve janë qetësuar, por nuk kanë mbaruar. Tani ka shenja të një veprimi të mundshëm të SHBA-së në Venezuelë.
Këto konflikte kanë zënë titujt kryesorë të lajmeve, por ka edhe Sudan, Jemen, rajonet e Bririt të Afrikës, Liqeneve të Mëdha dhe Sahelit; dhe tani ka përleshje Tajlandë-Kamboxhia për t'u bashkuar me luftën civile të gjatë të Myanmarit në Azinë Juglindore, ndërsa vitin e kaluar pati edhe luftime midis Pakistanit dhe Indisë.
“Po shohim gjithnjë e më shumë kriza të zgjatura, kriza afatgjata, kriza që mbivendosen, kriza të shumëfishta që ndodhin në të njëjtën kohë, me frekuencë më të madhe, intensitet më të madh. Pra, komunitetet nuk kanë asnjë shans të rimëkëmben para se t’u vijë gjëja tjetër mbi kokë”, tha Holt.
Garë armatimi
Prodhuesit e armëve po lulëzojnë. Të ardhurat e kombinuara nga prodhuesit më të mëdhenj të armëve në botë dhe kompanitë e lidhura me mbrojtjen u rritën me gati 6 % vitin e kaluar, në nivelin më të lartë ndonjëherë, sipas Institutit Ndërkombëtar të Kërkimeve për Paqen në Stokholm.
Kjo po nxit garat e armatimeve, ndërsa fushat e betejës po bëhen terren provë për evolucionin e shpejtë të teknologjive vdekjeprurëse.
“Nëse shton sipër kësaj inteligjencën artificiale, dhe ka një anë pozitive të saj, por ka edhe ndikim negativ në lidhje me mënyrën se si ajo përshpejton më tej armët dhe teknologjinë, dhe nëse ia lë ato në duart e disa aktivistëve dhe shteteve shqetësuese jo-shtetërore, dhe pastaj fillon të japë probleme”, tha për Newsweek Comfort Ero, president dhe CEO i Grupit Ndërkombëtar të Krizave, një organizatë e pavarur që punon për të parandaluar luftërat.
Rritja e shpenzimeve për armë dhe shkurtimi i buxheteve të ndihmës ka pasur pasoja edhe për ndihmën për zhvillim, mbështetësit e së cilës kanë argumentuar prej kohësh se është një mjet për parandalimin e konfliktit, si dhe për luftimin e varfërisë.
Buxhetet e ndihmës së vendeve perëndimore kishin qenë në rënie edhe para se Trump të shpërbënte gjigantin e USAID-it menjëherë pas fillimit të mandatit të tij të dytë. Ndikimi është ndjerë jo vetëm nga ata që kanë humbur mbështetjen e tyre të drejtpërdrejtë, por edhe më gjerësisht, ndërsa fondet e ndihmës po shterojnë.
Midis atyre që po shohin një ndryshim është Fondacioni “Arsimi mbi të gjitha” me seli në Doha , i cili mbështet projekte arsimore në të gjithë botën, por kërkon që partnerët e tij të japin kontributin e tyre.
“Ka pasur shumë ndryshime në financim dhe prioritete, dhe ka pasur disa viktima të kësaj: arsimi është njëra, shëndetësia është tjetra, bujqësia është një tjetër”, tha për Newsweek, drejtoresha kryesore e arsimit e fondacionit, Mary Joy Pigozzi.
"Mendoj se pamja e përgjithshme e kësaj është thjesht më pak para në një kohë kur e dimë dhe po fillojmë ta kuptojmë vërtet vlerën e arsimit në aspektin e rolit të tij në gjëra të tilla si shëndeti i mirë, mirëqenia, një ekonomi e fortë, punësimi i të rinjve dhe, në fund të fundit, paqja".
Donatorë të rinj
Fondacioni ka një avantazh ndaj disa të tjerëve, duke pasur parasysh financimin e tij nga Katari i pasur me gaz, i cili po shfaqet si një donator gjithnjë e më i rëndësishëm, ndërsa gjithashtu ushtron ndikimin e tij diplomatik në rritje në Lindjen e Mesme dhe më gjerë.
Drejtori i Përgjithshëm i Fondit të Katarit për Zhvillim, Fahad Hamad Al-Sulaiti, i tha Newsweek se tërheqja e ndihmës shënoi pjesërisht një zhvendosje drejt investimeve për zhvillim, gjë që mund të shihet si pozitive.
“Ndryshimi po transformon mekanizmin e financimit”, tha ai.
"Ne e kuptojmë që ndonjëherë na duhen grante për aspekte humanitare: për të shpëtuar jetë dhe të gjitha këto gjëra, por besojmë fuqimisht se ndryshimi nuk është diçka aq e keqe sepse ky ndryshim po ndihmon në një mënyrë të mirë për zhvillimin e së ardhmes."
Tërheqja e Perëndimit nga ndihma humanitare po ofron gjithashtu një mundësi për Kinën, e cila është përpjekur të mbushë disa nga boshllëqet e lëna nga pakësimi i fondeve perëndimore, ndërsa përhap ndikimin e saj përmes skemës së saj gjigante të investimeve në infrastrukturë “Një Brez, një Rrugë”, si dhe ndihmës humanitare.
“Kur fuqia ekzistuese po del nga të mirat publike dhe pastaj fuqia në rritje nuk ishte mjaftueshëm e shpejtë për t’i ofruar ato, mund të ketë një hendek midis tyre, kështu që mendoj se ndoshta jemi në atë lloj situate”, tha për Newsweek Henry Huiyao Wang, themelues dhe president i Qendrës për Kinën dhe Globalizimin me seli në Pekin . “ Kina po merr një pjesë të asaj lidershipi tani.” /Përshtatur nga Newsweek/
Lini një Përgjigje