Telefonata "e gjatë dhe jashtëzakonisht produktive" e presidentit amerikan Donald Trump me homologun e tij rus Vladimir Putin ka ngjallur frikë në Evropë për një "marrëveshje të pistë" që do t'i jepte fund luftës në Ukrainë me kushte të favorshme për Moskën pa pjesëmarrjen e Kievit.
Presidenti Volodymyr Zelensky tha të enjten se Ukraina nuk do të pranonte një marrëveshje paqeje të negociuar vetëm nga Shtetet e Bashkuara dhe Rusia. Ai pranoi se ishte "jo e këndshme" që Trump foli me Putinin përpara se të telefononte Kievin, duke vënë në pikëpyetje politikën e Perëndimit "asgjë për Ukrainën pa Ukrainën", e cila kryesisht u mbajt gjatë tre viteve të pushtimit rus në shkallë të plotë, raporton CNN.
Kaia Kallas, shefja e politikës së jashtme të Bashkimit Evropian, paralajmëroi kundër një "rregullimi të shpejtë" dhe një "marrëveshjeje të pistë" për t'i dhënë fund luftës, duke thënë se Evropa dhe Ukraina duhet të jenë në tryezën e bisedimeve sepse asnjë marrëveshje paqeje nuk mund të zbatohet pa pjesëmarrjen e tyre.
Fatura në Evropë
Për anëtarët evropianë të NATO-s, e ardhmja duket papritur shumë më e pasigurt. Që nga themelimi i aleancës, Evropa është mbështetur në ombrellën bërthamore amerikane, vendosjen e njësive të rëndësishme ushtarake amerikane në Evropë dhe buxhetin e madh të mbrojtjes dhe tubacionin e armëve të SHBA-së.
Telefonata e Trump me Putinin dhe njoftimi i tij pasues se negociatat për të arritur një marrëveshje në Ukrainë do të fillonin menjëherë i befasuan liderët evropianë dhe i kërcënuan se do t'i linin të qetë me punën e financimit dhe mbikëqyrjes së çdo zgjidhjeje.
Me fjalë të tjera, Uashingtoni do të bëjë marrëveshjen (dhe mund të paguhet në minerale të rralla nga Ukraina, siç kërkoi Trump), dhe Evropa do të marrë skedën.
Sekretari i sapozgjedhur i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hessingh, u tha aleatëve të NATO-s në Bruksel se trupat evropiane dhe jo-evropiane - por jo amerikanët - duhet të kontrollojnë çdo marrëveshje midis Ukrainës dhe Rusisë. Kishte gjithashtu një mohim kategorik të ambicieve të Ukrainës për t'u bashkuar me aleancën. Hessges tha se Uashingtoni "nuk beson se pranimi i Ukrainës në NATO është një rezultat realist".
Një zyrtar tjetër i NATO-s këshilloi më pas se “anëtarësimi në NATO nuk është domosdoshmërisht diçka që duhet negociuar me Rusinë.
"Është diçka që është një vendim për aleatët dhe ky vendim është lidhur me kohën e duhur."
Zyrtari këmbënguli se "pozicioni i aleancës nuk ka ndryshuar dhe Ukraina është ende në rrugën e anëtarësimit".
"Çdo marrëveshje pas shpinës sonë nuk do të funksionojë"
Evropianët, si në NATO ashtu edhe në BE, po përpiqen të dëgjohen ndërsa Trump fokusohet në arritjen e një marrëveshjeje me Putinin për t'i dhënë fund asaj që ai e quajti gjakderdhjen e pakuptimtë në Ukrainë.
Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian Kaia Kallas tha se “çdo marrëveshje pas shpine nuk do të funksionojë”, ndërsa shtoi se “qetësimi gjithashtu dështon gjithmonë. Pra, Ukraina do të vazhdojë të rezistojë dhe Evropa do të vazhdojë të mbështesë Ukrainën”.
Aleatët e kanë dashur parimin “Nuk ka zgjidhje në Ukrainë pa Ukrainën”. Kjo tani mund të zgjerohet në "...pa Ukrainën dhe Evropën".
Gjashtë qeveri evropiane, duke përfshirë Francën, Mbretërinë e Bashkuar dhe Gjermaninë, thanë në një deklaratë të përbashkët në panik të mërkurën mbrëma se "presim të diskutojmë rrugën përpara së bashku me aleatët tanë amerikanë... Ukraina dhe Evropa duhet të jenë pjesë e çdo negocimi."
Prodhuesit evropianë të armëve janë ankuar gjithashtu për proceset e turbullta të vendimmarrjes në Bruksel, ku Komisioni Evropian ka kërkuar një rol shumë më të madh në prokurim.
Dhe kjo rritje e papritur e shpenzimeve pritet në një kohë të rritjes së ngadaltë dhe financave publike të shtrënguara.
Ngjarjet e vitit 1989, kur blloku sovjetik u avullua, lanë pas shkurtime të mbrojtjes në Perëndim, të cilat vetëm tani po kthehen prapa.
Së bashku, siç vuri në dukje Zelensky këtë javë, Ukraina dhe Evropa kanë më pak burra nën armë se Rusia. Zelensky dyshon se vetëm Evropa ose një forcë tjetër monitoruese është në gjendje të sigurojë ndonjë paqe. “Unë nuk mendoj se ndonjë trupë e OKB-së apo ndonjë gjë e tillë ka ndihmuar me të vërtetë dikë”, tha ai për Th Guardian këtë javë.
“Ne jemi në favor të një force (paqeruajtëse), nëse kjo është pjesë e garancive të sigurisë, dhe dua të theksoj sërish se pa Amerikën kjo është e pamundur”.
Disa ministra evropianë kanë frikë se Trump po e keqkupton për vdekje Putinin. Ministri gjerman i Mbrojtjes Boris Pistorius tha të enjten se i vinte keq që qeveria e re e hoqi menjëherë nga tavolina perspektivën e anëtarësimit të Ukrainës në NATO dhe shtoi: “Putini po provokon vazhdimisht Perëndimin dhe po na sulmon përsëri.
“Do të ishte naive të besohet se kërcënimi në fakt do të ulet pas një marrëveshjeje të tillë paqeje”., tha ai.Mundësia tjetër për aleatët do të jetë në Konferencën e Sigurisë së Mynihut këtë fundjavë, ku do të marrin pjesë zëvendëspresidenti amerikan JD Vance dhe i dërguari special i Trump për Ukrainën, Keith Kellogg.
Evropa mënjanë?
Moska, natyrisht, po feston rënien e Evropës në rolin e spektatorit. Duke iu përgjigjur një pyetjeje nga korrespondenti i lartë ndërkombëtar i CNN, Fred Pleitgen në Moskë të enjten, ministri i Jashtëm rus Sergei Lavrov tha se "shumë në Perëndim, përfshirë liderët e Bashkimit Evropian, u tronditën kur u zhvillua një bisedë e thjeshtë dhe normale midis dy njerëzve të sjellshëm dhe të arsimuar".
Sot, me kërkesat e administratës Trump, anëtarët evropianë të NATO-s, shumë prej të cilëve kanë luftuar për të përmbushur objektivin e shpenzimeve të mbrojtjes prej 2% të PBB-së, tani pritet të arrijnë 4 ose 5% (një nivel më i lartë edhe se SHBA) dhe të bëjnë një hap përtej kësaj ombrellë sigurie.
Lini një Përgjigje