FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Administrata e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, ka kërcënuar të hakmerret kundër vendeve evropiane nëse BE-ja favorizon prodhuesit vendas të armëve në një përpjekje për të riarmatosur kontinentin.
Departamenti Amerikan i Mbrojtjes kundërshtoi çdo përpjekje të BE-së për të kufizuar aksesin e prodhuesve amerikanë të armëve në tregun evropian dhe paralajmëroi se kjo do të shkaktonte një përgjigje reciproke.
Administrata i bëri këto vërejtje të pa raportuara më parë në një kontribut për një konsultim të Komisionit Evropian në fillim të këtij muaji, pasi dega ekzekutive e BE-së kërkoi reagime nga qeveritë dhe industria mbi rregullat evropiane të prokurimit të armëve.
“Shtetet e Bashkuara kundërshtojnë fuqimisht çdo ndryshim në Direktivë që do të kufizonte aftësinë e industrisë amerikane për të mbështetur ose për të marrë pjesë në prokurimet kombëtare të mbrojtjes të shteteve anëtare të BE-së. Politikat proteksioniste dhe përjashtuese që i detyrojnë kompanitë amerikane të përjashtohen nga tregu, kur firmat më të mëdha të mbrojtjes në Evropë vazhdojnë të përfitojnë shumë nga qasja në treg në Shtetet e Bashkuara, janë veprimi i gabuar”, shkroi administrata amerikane përpara një përditësimi të planifikuar të ligjeve të prokurimit të mbrojtjes të BE-së.
Komentet e Uashingtonit nxjerrin në pah një paradoks në qasjen e SHBA-së ndaj Evropës: Ndërsa administrata Trump u ka thënë vazhdimisht evropianëve se dëshiron që ata të mbajnë mbi supe pjesën më të madhe të mbrojtjes konvencionale të kontinentit, SHBA-të nuk duan që kjo të vijë në kurriz të firmave amerikane të mbrojtjes.
POLITICO raportoi më parë se Zëvendës Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Christopher Landau, kritikoi ashpër aleatët evropianë të NATO-s për përparësimin e industrisë së tyre të mbrojtjes mbi furnizuesit amerikanë të armëve gjatë një takimi me dyer të mbyllura në dhjetor. Departamenti i Shtetit bashkë-nënshkroi kontributin e administratës Trump në anketën e Komisionit.
Gjatë viteve të fundit, Komisioni Evropian është përpjekur të rrisë pjesën e armëve evropiane në arsenalet dhe kontratat e prokurimit të bllokut, ndërsa përgatitet për konflikt të mundshëm me Rusinë. Për dekada të tëra, kontinenti është mbështetur shumë në pajisjet ushtarake amerikane, duke filluar nga avionët luftarakë F-35 deri te sistemet e artilerisë HIMARS dhe mbrojtja ajrore Patriot. Pothuajse dy të tretat e armëve të importuara të bllokut furnizohen nga SHBA-të.
Një kundërshtim i tillë i fuqishëm nga administrata Trump kërcënon gjithashtu të ndërlikojë çdo përpjekje më të gjerë të Komisionit për të blerë produkte industriale evropiane. Kjo do të vërë në provë se sa larg janë të gatshme të shkojnë vendet evropiane për t'u bërë më të pavarura nga SHBA-ja, e cila është bërë një partnere gjithnjë e më e pabesueshme në epokën e Trump.
Dega ekzekutive e BE-së pritet të paraqesë një përditësim të direktivës së prokurimit të vitit 2009 në tremujorin e tretë, mes një shtytjeje më të gjerë dhe të diskutueshme për më shumë rregulla të tipit “Bleni produkte evropiane”. Është ende e paqartë nëse teksti i ri do të përfshijë rregulla detyruese për të favorizuar prodhuesit vendas.
BE-ja tashmë po favorizon kompanitë vendase në projekte të tilla si programi SAFE prej 150 miliardë eurosh për kredi për armë dhe për blerjet e armëve që Ukraina mund të bëjë me kredinë prej 90 miliardë eurosh të rënë dakord së fundmi për Kievin. Paratë e BE-së mund të përdoren për të blerë pajisje ushtarake vetëm nëse të paktën 65 përqind e vlerës së pajisjeve është me burim në Evropë.
Pentagoni paralajmëroi në kontributin e tij se çdo veprim për të përfshirë një klauzolë të fortë "Bleni produkte evropiane" në legjislacionin e ardhshëm të prokurimit do të shkaktonte hakmarrje nga SHBA-ja.
“Nëse masat preferenciale evropiane do të zbatoheshin në ligjet kombëtare të prokurimit të shteteve anëtare, Shtetet e Bashkuara ka të ngjarë të rishikojnë të gjitha përjashtimet dhe heqjet dorë nga ligjet ‘Bleni produkte amerikane’ të parashikuara ose të bëra në lidhje me këto Marrëveshjet tona të Prokurimit të Mbrojtjes Reciproke”, shkroi Departamenti i Mbrojtjes.
Në fakt, kjo do të thotë që SHBA-të do t’u mbyllin aksesin kompanive evropiane. Rreth 19 nga 27 kryeqytetet e BE-së kanë nënshkruar marrëveshje të tilla me Uashingtonin, të cilat u lejojnë kompanive evropiane të konkurrojnë për disa marrëveshje me Pentagonin.
“Më pas, çdo përjashtim i ardhshëm do të shqyrtohet në bazë të kontratës për kontratë dhe vetëm kur konsiderohet e nevojshme për të mbështetur kërkesat e ndërveprimit dhe standardizimit të NATO-s”, theksoi SHBA-ja.
Ndërsa Pentagoni blen materiale kryesisht nga kompanitë amerikane, firmat evropiane si Leonardo e Italisë dhe Saab e Suedisë gjithashtu i shesin SHBA-së.
Sipas Uashingtonit, një klauzolë "Blej armë evropiane" për prokurimin kombëtar do të kufizonte lirinë e kryeqyteteve, do të dobësonte NATO-n dhe do të rrezikonte aftësinë e vendeve evropiane për të arritur objektivat e aftësive të aleancës të dakordësuara vitin e kaluar. Administrata amerikane gjithashtu pretendon se kjo do të ishte kundër angazhimeve të BE-së sipas marrëveshjes tregtare SHBA-BE të nënshkruar verën e kaluar, në të cilën Komisioni Evropian u zotua të blinte më shumë armë amerikane.
“Gjuha e preferencës evropiane është paraqitur tashmë në të gjitha programet e BE-së, por përfshirja e saj në Direktivë do të ishte një pikë kthese në ndikimin e buxheteve sovrane dhe kombëtare të shteteve anëtare individuale”, shkroi administrata Trump.
Mesazhi i Pentagonit dhe i Shtetit u pranua edhe nga Dhoma e Tregtisë e SHBA-së. Ndërsa toni është më i butë, organizata paralajmëron gjithashtu në kontributin e saj kundër një preference evropiane.
Lini një Përgjigje