TAGS-AT E JAVËS

Aktualitet 1 Prill 2025, 14:12

Burgjet e refugjatëve në Shqipëri, precedenti që Brukseli do të shfrytëzojë për ‘pastrimin’ e BE

Shkruar nga Pamfleti

Burgjet e refugjatëve në Shqipëri, precedenti që Brukseli do

Zbatimi i suksesshëm i Protokollit do të jetë një moment historik i madh jo vetëm për Italinë, por për të gjitha vendet anëtare të BE-së, të cilët kërkuan kolektivisht nga Komisioni mundësinë për të imituar shembullin italian vitin e kaluar, ndoshta edhe në nivel të BE-së në të ardhmen.

Pas pengesave ligjore, Qeveria italiane ka rishikuar Protokollin Itali-Shqipëri, duke mundësuar transferimin e emigrantëve me urdhër ndalimi të vlefshëm ose të zgjatur për riatdhesim nga Italia në Shqipëri.

Këshilli i Ministrave italianë amendoi më 28 mars Protokollin Itali-Shqipëri, duke lejuar transferimin e migrantëve me urdhra ndalimi të vlefshëm ose të zgjatur - tashmë në Itali - në qendrën shqiptare të Gjadrit.

Fillimisht, sipas protokollit Itali-Shqipëri të nënshkruar në vitin 2023, qendrat shqiptare të financuara nga Italia synonin të përpunonin dhe kthenin sipas një procedure “të shpejtë” emigrantët meshkuj të rritur nga “vende të sigurta” të shpëtuar në det.

Që nga fillimi i tyre tetorin e kaluar, qendrat kanë mbetur të zbrazëta pasi gjykatat italiane kanë hequr në mënyrë të përsëritur urdhrat e paraburgimit, duke sfiduar përcaktimin e disa vendeve si "të sigurta" dhe duke i referuar çështjet në Gjykatën Evropiane të Drejtësisë.

Tashmë, qeveria ka vendosur të nisë sërish protokollin, duke e kthyer objektin e Gjadrit në një “qendër paraburgimi riatdhesimi” të plotë, për të anashkaluar sfidat ligjore.

Sipas ligjit italian, qendrat e ndalimit të riatdhesimit të njohura si "CPR" mbajnë emigrantë të parregullt në pritje të identifikimit dhe dëbimit, me qëndrime që zgjasin deri në 18 muaj.

Ministri i Brendshëm italian Matteo Piantedosi siguroi se qendra e Gjadrit do të riaktivizohet me shpejtësi, por “nuk do të humbasë funksionet e saj dhe nuk do të ndryshohet rrënjësisht”.

Aktualisht, Shqipëria ka dy objekte. Shëngjinin për kontrolle dhe Gjadrin, ku emigrantët presin vendimet për azil dhe kthehen. Gjadri, i cili strehonte gjithashtu një seksion burgu, tashmë kishte një njësi paraburgimi për riatdhesimin me 144 vende, së bashku me një njësi paraburgimi me 880 vende.

Sipas Piantedosit, qendra e Gjadrit do të jetë “një tjetër CPR, jashtë territorit kombëtar”.

Për të minimizuar shqetësimet, ai vuri në dukje se emigrantët në qendrat italiane të riatdhesimit janë zhvendosur tashmë midis objekteve që ndonjëherë janë më larg se një transferim në Shqipëri, duke këmbëngulur që Gjadri do të vepronte sikur në tokën italiane.

Qeveria thuhet se po përgatitet të lëshojë byzylykë elektronikë për çdo emigrant të paligjshëm që mbërrin në Itali, që do të lejonin policinë të monitorojë vendndodhjen e tyre dhe t'i lokalizojë lehtësisht në rast se kërkesa e tyre për azil refuzohet.

Ekspertët ligjorë paralajmëruan se masa e re ngre shqetësime të reja serioze ligjore, veçanërisht në lidhje me transferimin e sovranitetit të Shqipërisë në Itali. Lëvizja e migrantëve në një vend të tretë mund të shkelë marrëveshjet ndërkombëtare dhe të krijojë sfida të rëndësishme ligjore.

Kritikët nga e majta ende argumentojnë se transferimi i emigrantëve në qendrat 'offshore' mund të sfidohet sipas ligjit ndërkombëtar dhe se procedura e shpejtë e dëbimit e Italisë nuk ka kuptim pasi ligji i BE-së ndalon deportimin e emigrantëve në vende të treta përveç vendeve të tyre të origjinës, përveç nëse ata kanë një lidhje personale me vendin dhe janë të gatshëm të shkojnë vullnetarisht.

Sipas rregullave aktuale të BE-së për Kthimin, shtetet anëtare mund të transferojnë migrantë të parregullt në vendet e treta vetëm nëse ata bien dakord vullnetarisht për këtë lëvizje.

Piantedosi konfirmoi se Komisioni Evropian ka dhënë dritën jeshile për rifunksionimin e objektit shqiptar. "Rishikimi me Komisionin Evropian ka përfunduar pozitivisht, duke na lejuar të vazhdojmë," tha ai gjatë një konference për shtyp.

Vendimi vjen pas propozimit të ri të Komisionit të BE-së për kthimet që u bë publik në fillim të marsit. Ligji i ri lejon që shtetet anëtare të eksplorojnë konceptin e të ashtuquajturave “qendër të kthimit ” jashtë bllokut të BE-së.

Lëvizja e qeverisë italiane vjen ndërsa Italia pret vendimin e Gjykatës Evropiane të Drejtësisë mbi politikën e saj të sigurt për vendet e treta, që pritet në maj.

Opinioni jo-detyrues i Avokatit të Përgjithshëm të GJED-së - i cili përshkruan zgjidhjen dhe arsyetimin e propozuar - pritet më 9 prill, sipas një zëdhënësi të gjykatës më të lartë të BE-së.

Piantedosi deklaroi se Roma po mbështet një vendim të favorshëm të gjykatës së BE-së, i cili pritet në fund të majit. Nëse vendimi mbështet pozicionin e Italisë, të dyja objektet do të kthehen kryesisht në funksionet e tyre të synuara fillimisht.

Vendimi në çështjen e GJED-së për vetë listën e Italisë të 'vendeve të treta të sigurta' pritet të bjerë brenda disa javësh, por meqenëse ajo mbështetet nga Komisioni i BE-së, Roma ka besim se do të marrë një vendim të favorshëm dhe do ta vendosë këtë konflikt si epërsi midis liderëve politikë dhe gjyqësorit.

Zbatimi i suksesshëm i Protokollit do të jetë një moment historik i madh jo vetëm për Italinë, por për të gjitha vendet anëtare të BE-së, të cilët kërkuan kolektivisht nga Komisioni mundësinë për të imituar shembullin italian vitin e kaluar, ndoshta edhe në nivel të BE-së në të ardhmen.

“Marrëveshja, në fund të fundit, është një model që po krijon një precedent në Evropë me vendet anëtare që po miratojnë qëndrimin italian, duke filluar me Presidenten e BE-së Ursula von der Leyen dhe qëndrimin e saj të qartë në prag të Këshillit të fundit Europian”, shpjegoi më herët nënsekretarja italiane Augusta Montaruli. Ajo shtoi se “ne si qeveri nuk do të heqim dorë nga emigracioni i paligjshëm dhe do të vazhdojmë në rrugën që kemi nisur… Çmenduria ka marrë fund.” /Përshtati Pamfleti/

Lini një Përgjigje