FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Mëngjesin e 29 qershorit 1997, stadiumi Hernando Silles në La Paz, 3600 metra mbi nivelin e detit, po përgatitej për të pritur finalen e Kupës së Amerikës midis Bolivisë dhe Brazilit, një ndeshje që mund të rishkruante historinë e futbollit të Andeve.
Po, sepse për kombëtaren e Bolivisë ishte mundësia e jetës: të luanin në shtëpi, përballë tifozëve të tyre, kundër gjigantëve të Brazilit. “Brezi i artë” pati mundësinë të fitonte titullin e dytë kontinental në histori, pas atij të vitit 1963.
Ndër protagonistët më të pritur ishte Ramiro “Chocolatín” Castillo, i cili në moshën 31-vjeçare kishte fituar vendin e tij në formacionin titullar pas një paraqitjeje të shkëlqyer në gjysmëfinale kundër Meksikës.
Në orët para ndeshjes, ndërsa shokët e tij të skuadrës bënin përgatitjet e fundit, fizioterapisti Omar Rocha iu afrua Castillo-s me një shprehje serioze. Lajmi që duhej t’i jepte atij ishte i tmerrshëm: djali i tij José Manuel ishte shtruar në spital me urgjencë për një formë të rëndë hepatiti.
Skena që pasoi mbetet e gdhendur në kujtesën e të pranishmëve: Castillo gris fanellën e kombëtares, ia hedh Rocha-s dhe largohet me shpejtësi.
Ajo që duhet të ishte dita më e lavdishme e karrierës së tij u kthye në prelud të një tragjedie personale që do të shënonte përgjithmonë jo vetëm jetën e tij, por historinë e futbollit bolivian.
Befasia e fushës
Ajo finale e vitit 1997 ka mbetur e skalitur në kujtesën kolektive të Bolivisë si një nga mundësitë më të mëdha të humbura. Pa Castillon në fushë, Bolivia u përball me Brazilin me zemrat plot vendosmëri dhe mendjet e turbulluara nga shqetësimi për shokun e tyre të skuadrës që mungonte.
Pjesa e parë ishte një varg emocionesh. Momenti më elektrizues erdhi kur Erwin “Platini” Sánchez lëshoi një goditje që legjendari Taffarel, në një nga momentet e tij të rralla të pavendosmërisë, nuk arriti ta mbajë. Stadiumi Hernando Silles shpërtheu në një zhurmë që dukej se mund të trondiste Andet.
Por ishte në 25 minutat e para të pjesës së dytë që Bolivia ishte shumë afër arritjes së suksesit. Presioni nga vendasit ishte mbytës edhe për shkak të lartësisë mbi nivelin e detit e cila kishte filluar të rëndonte në këmbët e brazilianëve. Tre herë topi goditi shtyllën, tri herë fati i tha jo Bolivisë.
Futbolli mund të jetë i pamëshirshëm dhe ajo ditë e dëshmoi edhe një herë. Brazili, me energjinë e mbetur, gjeti golin e avantazhit 2-1 falë një kombinimi mes Denílson dhe Ronaldos së ri. Në minutat shtesë, Zé Roberto vendosi vulën përfundimtare 3-1.
Për ta bërë edhe më të hidhur humbjen, pamjet televizive treguan se goli i parë i Brazilit erdhi nga një pozicion jashtë loje të Edmundo-s. Nëse VAR do të kishte ekzistuar në vitin 1997, ndoshta sot do të tregonim një histori tjetër.
Një brez i artë i harruar
Vitet 90 përfaqësonin epokën e artë të futbollit bolivian, një periudhë e papërsëritshme në të cilën kombëtarja e Andeve mund të konkurronte në kushte të barabarta me fuqitë e Amerikës së Jugut. Ishte një ekip që shkoi shumë përtej stereotipit të “skuadrës që fiton vetëm në lartësi”, siç etiketohej shpesh nga kritikuesit.
Talenti i atij brezi ishte i pastër.
Kupa e Amerikës 1997 në shtëpi supozohej të ishte kulmi i një udhëtimi, momenti në të cilin ky brez mund të linte një gjurmë të pashlyeshme në histori. Ishte një ekip që dinte të luante, që kishte personalitet, që nuk mbrohej vetëm.
Një skuadër që iu afrua lavdisë kontinentale, por pavarësisht humbjes meriton të mbahet mend si më e forta në historinë e futbollit bolivian.
“Chocolatin”: Diamanti i Zi i Bolivisë
Në një vend ku ngjyra e lëkurës shënon ndarje të thella shoqërore, Ramiro Castillo ishte një anomali statistikore.
Në vendin e Andeve, vetëm 16,000 njerëz nga 10 milionë e deklaruan veten afro-bolivianë dhe pseudonimi i tij “Chocolatín” nuk ishte thjesht një afeksion futbolli, por një shenjë e një diversiteti që e bëri atë edhe më të veçantë.
Talenti i tij u shfaq në ekipin e The Strongest në 1985, por ishte në Argjentinë që Castillo u konfirmuar si një futbollist ndërkombëtar.
Karriera e tij në futbollin argjentinas ishte e jashtëzakonshme dhe sot e kësaj dite ai mban një rekord që asnjë bolivian nuk ka arritur ta kapërcejë: 146 ndeshje dhe 10 gola të shpërndarë mes pesë skuadrave të ndryshme.
Aventura e tij argjentinase filloi në Instituto de Córdoba (27 ndeshje, 1 gol), vazhdoi tek Argentinos Juniors (69 ndeshje, 8 gola), duke kaluar përmes prestigjiozes River Plate (10 ndeshje, 1 gol), Rosario Central (16 ndeshje) dhe në fund Platense (23 ndeshje, 1 gol).
Numra që tregojnë historinë e një lojtari që arriti të konfirmohet në një nga kampionatet më të fortë në botë.
Fjalët e Nito Veiga, trajnerit të tij te Argentinos Juniors, tingëllojnë edhe sot si keqardhje: “Nëse Chocolatín do të kishte veshur fanellën e Argjentinës apo Brazilit, do të kishte vlerë miliona dollarë”.
Ai ishte një mesfushor i hollë, por me një goditje të fuqishme, teknikë të rafinuar dhe një vizion të lojës që e bëri atë unik në skenën e futbollit bolivian. Talenti i tij i kapërceu kufijtë kombëtarë, duke dëshmuar se futbolli bolivian nuk ishte vetëm çështje lartësie.
Një tragjedi e paralajmëruar
José Manuel, djali i Ramiro Castillo-s, vdiq më 30 qershor 1997, një ditë pas finales së Copa América. Ishte fillimi i një traume që Chocolatin nuk do ta kapërcejë kurrë: në muajt në vijim, megjithëse vazhdoi të luante për Bolívarin, ai ishte një njeri i shkatërruar, i paaftë për të metabolizuar humbjen e fëmijës së tij.
Por disa boshllëqe janë të pamundura për t’u mbushur, disa mungesa shumë të rënda për t’u përballuar. Futbolli, i cili kishte qenë jeta e tij, nuk ishte më i mjaftueshëm për t’i dhënë atij një arsye për të vazhduar.
Më 18 tetor 1997, pak më shumë se tre muaj pas vdekjes së djalit të tij, Ramiro mori vendimin e tij përfundimtar. Data nuk ishte rastësi: një ditë më parë do të ishte ditëlindja e tetë e José Manuel. Castillo u gjet në shtëpinë e tij, pasi kishte përdorur një kravatë për t’i dhënë fund dhimbjes.
Fati, sërish mizor, zgjodhi pragndeshjen e klasikes mes Bolívarit dhe The Strongest, dy skuadrat që kishin shënuar karrierën e tij. Ndeshja u anulua menjëherë.
Funerali i Ramiro Castillo
Lajmi u përhap me shpejtësi nëpër rrugët e La Paz. Në atë mëngjes të trishtuar të së shtunës, Bolivia ndaloi për të vajtuar një nga djemtë e saj më të talentuar.
Ai u varros pranë José Manuel-it të tij, në një përqafim të fundit, përfundimtar midis babait dhe djalit. Vdekja e tij përfaqësoi jo vetëm fundin e një futbollisti të jashtëzakonshëm, por edhe epilogun tragjik të një historie dashurie atërore të thyer nga fati.
Atë ditë, futbolli bolivian humbi jo vetëm një talent të madh, por mbi të gjitha një njeri që kishte mishëruar ëndrrat dhe shpresat e një brezi të tërë.
Vdekja e tij shënoi gjithashtu në mënyrë simbolike fundin e epokës së artë të futbollit bolivian që ai vetë kishte ndihmuar ta krijonte.
Lini një Përgjigje