Shpërthimi i Ebolës kërcënon ekonomitë afrikane dhe përgatitjet për Kupën e Botës 2026. OBSH paralajmëron për përhapje të shpejtë në RD Kongo dhe Ugandë, ndërsa autoritetet sportive dhe shëndetësore rrisin masat para turneve ndërkombëtare…
Autoritetet shëndetësore në Afrikën Qendrore dhe Lindore po përpiqen të frenojnë një shpërthim në zgjerim të virusit Ebola, me qendër në Republikën Demokratike të Kongos (RD Kongo) dhe Ugandë. Organizata Botërore e Shëndetësisë (OBSH) paralajmëroi se pasiguria, sistemet e dobëta shëndetësore dhe mungesa e një vaksine të miratuar për variantin aktual po e vështirësojnë kontrollin e situatës.
Shpërthimi lidhet me variantin e rrallë Bundibugyo të virusit Ebola, për të cilin aktualisht nuk ekziston vaksinë apo trajtim specifik i miratuar. OBSH më 17 maj e shpalli situatën “Emergjencë të Shëndetit Publik me Rëndësi Ndërkombëtare”, niveli më i lartë i alarmit global.
Sipas OBSH-së dhe Qendrave Amerikane për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve (CDC), rastet e para u konfirmuan në provincën Ituri në verilindje të RD Kongos, pranë kufijve me Ugandën dhe Sudanin e Jugut. Uganda raportoi më pas raste të importuara të lidhura me transmetimin ndërkufitar.
Drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Tedros Adhanom Ghebreyesus, tha se është i shqetësuar për “shpejtësinë dhe shkallën” e përhapjes, ndërsa numri i rasteve vazhdon të rritet. Agjencitë shëndetësore raportojnë qindra raste të dyshuara dhe mbi 100 viktima të mundshme në zonat e prekura, megjithëse shifrat mbeten të paqëndrueshme për shkak të zgjerimit të testimeve dhe mbikëqyrjes epidemiologjike.
Futbolli afrikan dhe Kupa e Botës nën presion
Shpërthimi mund të ndikojë edhe kalendarin sportiv afrikan, përfshirë ndeshjet kualifikuese për Kupën e Botës 2026. Në epidemi të mëparshme, turnetë e Konfederatës Afrikane të Futbollit (CAF) dhe eliminatoret e FIFA-s u shtynë, u zhvendosën ose u zhvilluan pa tifozë.
RD Kongo ka anuluar një kamp stërvitor të planifikuar në Kinshasa dhe i ka zhvendosur përgatitjet në Belgjikë. FIFA deklaroi se po monitoron situatën në koordinim me federatën kongoleze të futbollit.
Autoritetet amerikane kanë vendosur protokolle të rrepta për delegacionin kongolez para Kupës së Botës, që nis më 11 qershor në SHBA, Kanada dhe Meksikë. Andrew Giuliani, drejtor ekzekutiv i Task Forcës së Shtëpisë së Bardhë për Kupën e Botës, tha për ESPN se delegacioni duhet të respektojë izolim të kontrolluar për 21 ditë për të ruajtur të drejtën e udhëtimit drejt SHBA-së.
Autoritetet shëndetësore në qytetet pritëse të Kupës së Botës po përgatisin gjithashtu masa shtesë monitorimi. Zyrtarja shëndetësore e Torontos, Michelle Murti, deklaroi se do të kryhen kontrolle të zgjeruara epidemiologjike gjatë turneut.
Specialistët e shëndetit publik thonë se situata aktuale rikthen kujtimet e epidemisë shkatërruese të viteve 2014–2016 në Afrikën Perëndimore, ku humbën jetën më shumë se 11 mijë persona. Megjithatë, OBSH dhe Africa CDC theksojnë se shpërthimi aktual nuk përmbush kriteret për pandemi globale dhe se rreziku ndërkombëtar mbetet i ulët për momentin.
Konflikti dhe mosbesimi pengojnë kontrollin
Shpërthimi po zhvillohet në kushte të vështira në lindje të RD Kongos, ku konfliktet e armatosura, zhvendosjet e popullsisë dhe sulmet ndaj qendrave shëndetësore po pengojnë reagimin e autoriteteve. Associated Press raportoi se banorë të zemëruar sulmuan një spital ku trajtoheshin pacientë me Ebola, ndërsa disa qendra trajtimi janë sulmuar ditët e fundit mes rritjes së mosbesimit ndaj institucioneve shëndetësore.
OBSH paralajmëroi se sa më shumë të përhapet virusi, aq më e vështirë bëhet kontrolli i tij. Africa CDC kërkoi koordinim më të fortë rajonal dhe monitorim më të rreptë kufitar.
Zyrtarët shëndetësorë deklaruan se kandidatët për vaksinë janë ende në zhvillim dhe mund të mos jenë gati për përdorim për gjashtë deri në nëntë muaj. Ndërkohë, vendet fqinje kanë shtuar kontrollet shëndetësore në kufij dhe aeroporte, ndërsa CDC amerikane ka vendosur masa shtesë monitorimi për udhëtarët nga zonat e prekura.
Rreziqe ekonomike për rajonin
Ekonomistët paralajmërojnë se përhapja e mëtejshme e virusit mund të shkaktojë pasoja të rënda ekonomike në rajon. Epidemitë e mëparshme të Ebolës në Afrikën Perëndimore dhe Qendrore goditën tregtinë, turizmin, industrinë minerare dhe transportin ndërkufitar. Banka Botërore vlerësoi se epidemia e viteve 2014–2016 i kushtoi Guinesë, Liberisë dhe Sierra Leones mbi 2.8 miliardë dollarë humbje ekonomike.
Operatorët turistikë dhe kompanitë ajrore në Afrikën Lindore dhe Qendrore po monitorojnë me kujdes zhvillimet, mes frikës se udhëtarët ndërkombëtarë mund të shmangin rajonin nëse kriza përshkallëzohet.
Lini një Përgjigje