FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Studimi i publikuar në Nature Communications vërteton se objekti qiellor goditi Detin e Veriut rreth 43–46 milionë vjet më parë, duke shkaktuar një cunami gjigant.
Një debat shkencor që zgjati më shumë se dy dekada ka marrë fund, pasi gjeologët kanë konfirmuar se krateri misterioz Silverpit, i fshehur nën shtratin e Detit të Veriut, është krijuar nga përplasja e një asteroidi.
Studimi, i udhëhequr nga Dr. Uisdean Nicholson dhe i financuar nga Këshilli Britanik për Kërkime mbi Mjedisin Natyror (NERC), u mbështet në teknologji të avancuar të imazherisë sizmike dhe analiza laboratorike. Gjetjet janë publikuar në revistën shkencore Nature Communications.
Sipas studiuesve, asteroidi kishte një diametër prej rreth 160 metrash dhe goditi zonën 43 deri në 46 milionë vjet më parë, duke shkaktuar një nga ngjarjet më të fuqishme natyrore që ka përjetuar rajoni.
Krateri Silverpit u zbulua për herë të parë në vitin 2002 gjatë kërkimeve për naftë, rreth 130 kilometra larg brigjeve të Yorkshire në Angli. Ai ndodhet rreth 700 metra nën fundin e detit. Pjesa qendrore e kraterit ka një diametër prej rreth 3 kilometrash, ndërsa struktura rrethohet nga unaza koncentrike që shtrihen deri në 20 kilometra.
Për vite me radhë, komuniteti shkencor ishte i ndarë mbi origjinën e tij. Një pjesë e studiuesve argumentonin se forma e kraterit ishte tipike e një përplasjeje me shpejtësi shumë të lartë, ndërsa të tjerë besonin se ai ishte krijuar nga zhytja e shtresave të kripës ose aktiviteti vullkanik. Në vitin 2009, shumica e gjeologëve hodhën poshtë hipotezën e asteroidit.
Megjithatë, të dhënat e reja sizmike tredimensionale ndryshuan përfundimisht këtë vlerësim. Analizat e mostrave shkëmbore të marra nga një pus nafte aty pranë zbuluan kristale kuarci dhe feldspati të ashtuquajtur "të tronditur", minerale që formohen vetëm nën presione jashtëzakonisht të larta, si ato të krijuara nga përplasja e një meteori.
Modelet kompjuterike të zhvilluara nga profesori Gareth Collins i Imperial College London tregojnë se asteroidi iu afrua Tokës nga perëndimi me një kënd të ulët goditjeje. Përplasja çliroi energji të jashtëzakonshme, duke ngritur një kolonë uji dhe shkëmbinjsh deri në 1.5 kilometra lartësi. Pas shembjes së saj u krijua një cunami me valë që, sipas simulimeve, i kalonin 100 metra lartësi dhe do të kishin shkatërruar çdo vijë bregdetare të kohës.
Sipas autorëve të studimit, zbulimi ka rëndësi të madhe për gjeologjinë planetare. Në Tokë janë identifikuar vetëm rreth 200 kratere përplasjeje në tokë dhe vetëm 33 nën oqeane, pasi lëvizjet tektonike dhe erozioni zhdukin gjurmët e tyre me kalimin e kohës.
Krateri Silverpit konsiderohet tashmë një nga strukturat më të ruajtura të këtij lloji dhe i bashkohet listës së kratereve më të rëndësishme në botë, si Chicxulub në Meksikë, i lidhur me zhdukjen e dinosaurëve, dhe krateri Nadir pranë brigjeve të Afrikës Perëndimore. Studiuesit besojnë se zbulimi do të ndihmojë në kuptimin më të mirë të ndikimit të përplasjeve kozmike në evolucionin e planetëve dhe në vlerësimin e rreziqeve të ardhshme nga objektet hapësinore.
Lini një Përgjigje