FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Filmi i Christopher Nolan ka ringjallur debatin për identitetin e autorit të "Iliadës" dhe "Odisesë", ndërsa studiuesit vazhdojnë të ndahen mes teorive për një poet të vetëm, disa autorë apo edhe një grua.
Premiera e filmit "Odisea" nga Christopher Nolan është një nga ngjarjet më të rëndësishme kinematografike të kësaj vere dhe ka rikthyer në qendër të vëmendjes jo vetëm veprën epike, por edhe një nga misteret më të mëdha të letërsisë botërore: kush ishte në të vërtetë Homeri?
Në një analizë të publikuar nga The Times, gazeta shqyrton teoritë dhe hipotezat kryesore mbi identitetin e autorit të "Iliadës" dhe "Odisesë", duke theksuar se, pavarësisht famës së tij, dihet shumë pak për njeriun që konsiderohet themelues i letërsisë perëndimore.
A ishte Homeri një person i vetëm?
Sipas shumicës së studiuesve, Homeri mund të mos ketë qenë një individ i vetëm, por simboli i një tradite të gjatë gojore. Për shekuj me radhë, tregimet epike janë mësuar përmendësh, janë recituar dhe janë pasuruar nga breza të ndryshëm rapsodësh, përpara se të shkruheshin.
Studiuesit vlerësojnë se "Iliada" dhe "Odisea" u hodhën për herë të parë në shkrim në fund të shekullit VIII ose në fillim të shekullit VII para Krishtit, kur shkrimi nisi të përhapej në botën greke. Megjithatë, të dy poemat ruajnë elemente shumë më të hershme, që lidhen me traditën gojore.
Nëse Lufta e Trojës ka pasur një bazë historike, ajo besohet të ketë ndodhur disa shekuj përpara se epet të merrnin formën që njohim sot.
Nga ishte Homeri?
Në Greqinë e lashtë, disa qytete pretendonin se Homeri ishte biri i tyre. Tradita më e njohur e përshkruan si një rapsod të verbër nga Hiosi, ndërsa versione të tjera e lidhin me Smirnën ose Kolofonin në Joni.
Sipas The Times, edhe dialekti i përdorur në poemat homerike ka ngjashmëri më të mëdha me të folmet e Jonisë sesa me ato të Greqisë kontinentale.
Figura e rapsodit të verbër Demodok në "Odise" është interpretuar nga disa si një referencë autobiografike, ndërsa të tjerë mendojnë se legjenda e verbërisë u krijua më vonë për të shpjeguar traditën gojore të epikës.
A kishin "Iliada" dhe "Odisea" autorë të ndryshëm?
Një pjesë e filologëve besojnë se dy poemat nuk janë shkruar nga i njëjti autor.
Sipas tyre, "Iliada" ka një karakter më luftarak dhe tragjik, ndërsa "Odisea" zhvillon një rrëfim më njerëzor, më intim dhe më aventuresk. Ndryshimet në stil, fjalor dhe strukturë gjuhësore kanë ushqyer prej kohësh këtë debat.
Teoria se Homeri ishte grua
Një nga teoritë më të diskutuara u propozua në vitin 1896 nga shkrimtari britanik Samuel Butler, i cili argumentoi se "Odisea" mund të ishte shkruar nga një grua.
Në librin e tij The Authoress of the Odyssey, Butler pretendonte se personazhet femërore, si Penelopa, Athena dhe Kirke, janë ndërtuar me një thellësi të pazakontë dhe luajnë rol vendimtar në zhvillimin e ngjarjeve.
Ai shkonte edhe më tej, duke sugjeruar se autorja mund ta ketë projektuar veten te personazhi i Nausikës, princesha që ndihmon Odisenë pas mbytjes së anijes.
Megjithatë, argumentet e Butler nuk u mbështetën gjerësisht nga komuniteti akademik dhe mbeten pjesë e debatit historik.
Një vepër e krijuar nga shumë breza?
Një tjetër teori e përhapur është se poemat homerike janë rezultat i punës së shumë krijuesve dhe brezave të ndryshëm të rapsodëve, të cilët i kanë pasuruar rrëfimet gjatë shekujve.
Sipas The Times, ndoshta identiteti i vërtetë i Homerit nuk do të zbulohet kurrë. Pikërisht kjo pasiguri vazhdon ta ushqejë magjinë e veprës, e cila mbetet një nga gurët themelorë të letërsisë botërore dhe vazhdon të frymëzojë artistë bashkëkohorë, si Christopher Nolan. /Pamfleti
Lini një Përgjigje