FLASH
Shkruar nga Nate Swanson
Analysts warn that Washington may have underestimated Tehran's resilience in a conflict with global consequences.
Over the weekend, the United States and Iran failed to reach an agreement in Pakistan to end their war. At first glance, the positions of the two sides are very far apart. The US wants the reopening of the Strait of Hormuz, significant restrictions on Iran's nuclear program, as well as restrictions on Iran's missile arsenal and support for its allies, such as the Lebanese militia Hezbollah.
On the other hand, Iran seeks to benefit economically from control of the strait, a complete lifting of sanctions (including the release of frozen assets), a ceasefire in Lebanon and, above all, lasting guarantees that the US and Israel will not resume war against it.
The talks have taken on extraordinary urgency, in part because Iran has unveiled a new trump card: the ability to effectively close the Strait of Hormuz. In fact, it has worked so well that on April 13, Trump launched a counter-blockade, vowing to bar any ship that does business with Iranian ports from entering or leaving the strait. The success of this counter-blockade will depend on whether Iran can withstand more short-term economic pain than the United States.
Although the positions seem irreconcilable, both sides have an interest in ending the war. The US has inflicted damage on the global economy for minimal gains. Meanwhile, Iran's military and civilian infrastructure has been severely damaged, thousands of Iranians have been killed, and the country has sacrificed relations with its Gulf neighbors to survive in the face of US-Israeli attacks.
As the conflict enters a new and dangerous phase, the US must confront a changing Iranian regime. Despite its stability so far, it faces systemic problems and is in the early stages of a transition. The fate of the negotiations will depend on how Trump manages these internal changes and whether his perception of what is achievable matches the Iranian reality. In the short term, he needs to show tactical flexibility to end the war while making as few concessions as possible to keep the strait open. In the long term, he needs a clear strategy, something he did not develop before the war began.
The Battle of the "Bridge Guards"
Trashëgimia paradoksale e kësaj lufte është se Irani u godit rëndë ushtarakisht, por njëkohësisht riktheu aftësinë e tij parandaluese. Për dekada, arkitektura e sigurisë së Iranit mbështetej në tre shtylla: programin raketor, aftësinë potenciale për të ndërtuar armë bërthamore dhe mbështetjen për aktorë jo-shtetërorë si Hamasi dhe Hezbollahu. Pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, Izraeli, me mbështetjen e SHBA-së, goditi sistematikisht këto shtylla. Hamasi dhe Hezbollahu u dobësuan rëndë, ndërsa infrastruktura bërthamore e Iranit u shkatërrua në masë në qershor 2025. Kur Izraeli dhe SHBA sulmuan Iranin më 28 shkurt 2026, programi raketor dukej si mjeti i fundit për frenim ose hakmarrje.
Megjithatë, luftimet treguan se Irani kishte një mjet tjetër: kontrollin e Ngushticës së Hormuzit. Ai ka demonstruar se mund ta mbyllë këtë kalim të ngushtë me përpjekje relativisht të vogla, duke ndikuar drejtpërdrejt tregtinë globale dhe interesat amerikane. Vendndodhja gjeografike dhe përdorimi i teknologjisë së thjeshtë e bëjnë këtë strategji shumë efektive.
Menjëherë pas fillimit të luftës, Irani sulmoi të paktën dy anije që pretendonte se po kalonin ilegalisht. Edhe pse ato kishin lidhje me vetë regjimin iranian, ndikimi psikologjik ishte i menjëhershëm: kompanitë e sigurimeve detare u tërhoqën, duke lënë anijet të bllokuara në Gjirin Persik. Në të ardhmen, Irani mund të përdorë të njëjtën taktikë për të kontrolluar ngushticën dhe për të ushtruar ndikim të madh .
Ky mjet i ri i jep Teheranit avantazhe të konsiderueshme. Disa anije tashmë kanë paguar tarifa të larta për të kaluar. Nëse kjo vazhdon, Irani mund të sigurojë një burim të rëndësishëm të ardhurash. Më e rëndësishmja, ngushtica tani shërben si garanci sigurie, duke zëvendësuar rolin që dikur kishte Hezbollahu si faktor frenues kundër sulmeve ndaj Iranit.
Trump po përpiqet të imitojë këtë strategji përmes bllokadës së tij. Kjo mund të forcojë pozicionin negociues në afat të shkurtër, por koha duket se është në anën e Iranit. Regjimi iranian ka treguar se mund të përballojë presion të gjatë ekonomik, ndërsa Trump përballet edhe me presion politik të brendshëm përpara zgjedhjeve .
Përshtatni pritjet
Në planin afatgjatë, negociatat varen edhe nga e ardhmja e regjimit iranian. Nuk është e qartë nëse vendi do të ndjekë një model të izoluar si Koreja e Veriut apo do të drejtohet nga figura më pragmatike. Megjithatë, është e qartë se sistemi ka treguar më shumë qëndrueshmëri sesa pritej. Vendimmarrja ka qenë e decentralizuar, fleksibile dhe efektive .
Administrata Trump ka më pak ndikim në politikën e brendshme iraniane sesa mendon. Përpjekjet për të detyruar Iranin përmes presionit ushtarak apo ekonomik kanë dështuar edhe në të kaluarën. Edhe përpjekjet e presidentëve të mëparshëm amerikanë për të ndikuar balancat e brendshme nuk kanë dhënë rezultat.
Negotiations are also complicated by misunderstandings between the parties. In the past, Iran has believed that dragging out talks would bring more concessions from the US, but this has resulted in failure, as in the case of negotiations with the Biden administration.
There are no quick solutions.
In retrospect, many American analysts have overestimated Iran's weakness. Although the country faces high inflation and numerous economic and social crises, the war has given the regime a temporary political lifeline.
However, structural problems remain. Even with new financial resources and containment mechanisms, Iran has not solved its internal challenges. For this reason, a transformative deal is not expected in the short term. Limited agreements remain more likely, such as giving up enriched uranium stocks in exchange for sanctions relief.
The US should focus on ending the war and ensuring free movement in the Strait of Hormuz at the lowest possible cost. Meanwhile, future developments in Iran will depend on the new leadership that emerges after this transition. /Adapted from Foreign Affairs /
Lini një Përgjigje