FLASH
Shkruar nga Pamfleti
In God we trust. Për ta thjeshtësuar mund të thuhet: Zoti na ndihmoftë. E shtypin këtë fjali prej më shumë se 160 vitesh në kartëmonedhën një dollarëshe, e cila është, bashkë me flamurin, simboli i vërtetë i unitetit amerikan dhe gjithashtu njësia matëse e globit. Donald Trump dëshiron të ndryshojë rregullat e lojës: nga dollari që mat botën, në një botë të përshtatur sipas dollarit. Për këtë arsye po lufton globalizimin me goditje tarifash doganore për të rikthyer zonat e ndikimit, duke ua hequr rrogozin nën këmbë kinezëve – kundërshtarët e vërtetë të tij – të cilët kanë përfituar shumë nga monedha amerikane dhe që kanë mbajtur barrën e rregullimit të transaksioneve ndërsa prodhonin në juanë.
Kthesa që kreu i MAGA (Make America Great Again) po i jep SHBA-ve është shprehur përmes tarifave doganore (kërcënime, tërheqje): kapitulli i fundit ka të bëjë me Evropën që supozohet të “përfitojë” nga një tarifë doganore shtesë prej 10%, por sfida e vërtetë është me dollarin.
Stephen Miran, një ekonomist heretik, e ka përkufizuar kështu: për ta bërë Amerikën të madhe, nevojitet një dollar i dobët. Sipas tij, fakti që dollari është valuta rezervë e botës është një darë e dyfishtë: e mban atë vazhdimisht të mbivlerësuar dhe frenon eksportin e industrive amerikane. Prandaj, sipas tij, duke pasur një dollar më të dobët, do të rritet mirëqenia e atyre që jetojnë nga eksporti, sidomos ndaj Kinës: super amerikanët do të shesin më shumë automobilë, çelik, produkte agro-ushqimore, modë dhe gjithçka tjetër, se më parë.
Në maj, bilanci tregtar ka pasur një deficit prej 71.5 miliardë dollarësh: eksportet ranë në 279 miliardë, ndërsa importet mbetën të qëndrueshme në 350.5 miliardë dollarë. Kjo do të thotë, deri në fund të vitit, një deficit tregtar prej një mijë miliardë dollarësh, më pak vende pune, më pak të ardhura fiskale dhe më shumë borxh. Për ta zgjidhur këtë, Miran thekson nevojën për një zhvlerësim të dollarit deri në 25 për qind, duke u mbështetur te fakti që për energji dhe shumë lëndë të para, Shtetet e Bashkuara kanë mjaftueshmëri.
Receta kundër skepticizmit të fituesve të çmimit Nobel po jep njëfarë rezultati: PBB-ja është në rritje me 3.8 për qind kundrejt parashikimeve prej 2.2 për qind, në qershor u krijuan 147 mijë vende të reja pune dhe inflacioni (falë pikërisht dollarit të dobët) mbetet i qëndrueshëm në 2.4 për qind, me Wall Street-in që thyen çdo rekord. Miran i sugjeron Trump-it – dhe kjo shpjegon lëvizjet e presidentit amerikan në selinë e NATO-s – se superdollari është ndërtuar përmes rolit që Shtetet e Bashkuara kanë marrë si “rojtar i botës”: prandaj është e nevojshme që Amerika të reduktojë angazhimin e saj ushtarak.
After the tariffs, after the declaration of inability to pay the debts of allies for defense, after the continuous depreciation of the dollar, an agreement must be reached, which also includes China, to regulate the global monetary system. A "Bretton Woods 5.0": just as in 1971 when Nixon declared the dollar's convertibility into gold invalid, Trump would like to declare with the Mar-a-Lago agreement that the dollar is no longer the world's currency.
There is a precedent: it is the Plaza Accord – a full 40 years ago – that Ronald Reagan reached with the then G5 (France, Germany, Japan, Great Britain) for an agreed devaluation of the dollar. The objections to this strategy are numerous. Nobel laureate Paul Krugman has dismissed Mirani’s thesis, presented in the book “User’s Guide to Restructuring the Global Trading System”, as a pamphlet, saying that there is no possibility of a similar agreement today. Barry Eichengreen, in the Financial Times, has observed: “The continued dominance of the dollar is no coincidence – America is worth a third of global GDP and regulates financial transactions – it is the real strength of the US-US relationship.”
But Trump doesn't give up: as he once said in the Oval Office while rebuking Volodymyr Zelensky:
"You have the guns, I have the bank cards ," meaning financial power.
The MAGA leader, however, needs a compliant Federal Reserve, which is why he criticizes Jerome Powell, who heads the Central Bank (he has one year left in his term) for following a course opposite to Trump's. If the plan to increase US production through a weak dollar that encourages exports - and through the combination of depreciation + tariffs to curb imports - is realized, the US president needs support for growth through very low interest rates, which will stimulate domestic consumption and investment.
And here we are at the heart of “Trumponomics.” With the passage of the “Big Beautiful Bill,” the president would cut taxes for the middle class—the middle class that was hurt by the decline of industry in the so-called Rust Belt, once home to the great factories described by JD Vance in “American Elegy,” the book that won him the vice presidency. But the public debt has already exceeded $40 trillion! Trump needs to sell bonds, and that’s why Powell won’t cut interest rates.
But another "heretical" economist and Trump ally, Peter Navarro, declares: "There are no negotiations on customs duties and the dollar, we are charging others what has been charged to us for a long time."
Navarro për Elon Musk është një idiot dhe, për të thënë të vërtetën, ka disa sjellje të çuditshme: shkruan ese nën pseudonimin Ron Vara për të lavdëruar vetë studimet e tij. Megjithatë, një gjë amerikanët e kanë kuptuar mirë: “Vetëm kinezët mund të kthejnë një djep në një armë vdekjeprurëse, baterinë e një celulari në një copëz që të shpon zemrën.”
Prandaj America First është e bindur se mini-dollari është arma vdekjeprurëse kundër rivalëve tregtarë dhe papunësisë.
Zhvlerësimi i dollarit të gjelbër nuk ka sjellë probleme për pjesën tjetër të botës. Ai ka humbur rreth 13% ndaj euros që nga fillimi i vitit, dhe ky indeks është rritur pavarësisht tarifave doganore. Kina po përpiqet të reagojë ndaj mini-dollarit duke zhvlerësuar renminbin, monedhën e saj që synon t’ua imponojë të gjitha vendeve të BRICS-it për të zhvilluar një mënyrë alternative pagese për lëndët e para (nga mineralet e rralla tek produktet bujqësore) në qarkun Afrikë – Amerikë Latine – Azia Juglindore – Rusi.
Por samiti i fundit para tre javësh në Brazilia dështoi keq: nuk ishin të pranishëm as Xi Jinping dhe as Putin.
Evropa dhe veçanërisht Banka Qendrore Evropiane, të pasigurta, qëndrojnë duke vëzhguar.
Nga Sintra, ku në fund të qershorit u mblodhën bankierët qendrorë, Christine Lagarde konfirmoi se për normat e interesit janë të mundshme ulje të mëtejshme sepse inflacioni po qëndron rreth 2%, por ajo duket e paaftë për të përballuar skenarin e ri të mini-dollarit, që ka vetëm një përparësi: bën evropianët të paguajnë më pak për naftën, gazin dhe lëndët e para, por u dëmton eksportet; kjo do të thotë të shkohet drejt deflacionit, drejt më pak vendeve të punës dhe më pak investimeve. Dhe gjithashtu më pak turistë.
Një ngadalësim i ciklit ekonomik tashmë është i dukshëm në Francë dhe Gjermani. Guvernatori i Bankës së Italisë, Fabio Panetta, propozon eurobonde për të përballuar shokun e tarifave dhe të mini-dollarit. Ideja është e njëjtë me atë që qarkullon në Komisionin e Ursula von der Leyen, për të përdorur pjesë të fondeve të PNRR për të zbutur goditjen ndaj prodhimit. Por deri tani BQE-ja nuk është treguar aspak e shqetësuar për të balancuar kursin euro-dollar, as për të pasur një politikë monetare.
Instrumenti kryesor për ta bërë këtë është ulja e normave të interesit, edhe me koston e rritjes së inflacionit, duke bindur edhe gjermanen kokëfortë Isabel Schnabel – që në Bankën Qendrore Europiane luan rolin e rojes pranë Christine Lagarde – se ky është drejtimi i duhur.
Edhe vetë Jerome Powell, në përgjigje ndaj Trump-it, ka deklaruar se nëse nuk do të kishte “luftë tarifore”, ai do ta kishte ulur normën bazë të interesit amerikan prej kohësh.
Pra, bëhet fjalë për një betejë të vërtetë, të ashpër dhe shumë të gjatë që po zhvillohet rreth “kartëmonedhës së gjelbër”.
And to explain this, the real data is clear: the dollar, in fact, is the world currency: out of about 12,400 billion in foreign exchange reserves in the world, almost 7,000 billion are in dollars (the euro is worth only 2,200 billion, while the Chinese currency is only 0.25 billion!) and also in international interbank payments, the dollar is used for over 50% of transactions (the euro for 22%, the yuan for 3.8% together with the yen).
Therefore, it is true what Trump says when he warns governments about tariffs: "You don't have the cards." / Bota.al
Lini një Përgjigje