TAGS-AT E JAVËS

Ekonomi2026-01-18 16:17:00

Economy in 2026, moderate growth in a challenging environment

Shkruar nga Pamfleti

Economy in 2026, moderate growth in a challenging environment

The Albanian economy is expected to grow by 3–3.6% in 2026, supported by consumption and public investment, but facing strong structural challenges, such as population aging, emigration, low productivity, informality, and uncertainties in the international environment.

"Effective absorption of EU funds, institutional reforms and improving the business climate will be crucial for the sustainability of long-term growth ," says economic expert and former Minister of Finance, Arben Malaj.

How do you predict Albania's economic growth for 2026, in relation to current trends in consumption, investment and exports?

For 2026, I expect the Albanian economy to grow at an average rate of around 3–3.6%, supported mainly by consumption and public investment. Private consumption is expected to remain relatively stable, supported by wage increases, pensions, and cohesion and solidarity programs.

Together, these are contributing to maintaining the purchasing power of families. Infrastructure and energy investments can provide a strong impetus for development.

Meanwhile, private investments, especially in the technology and services sectors, are growing at a steady pace.

As for exports, their growth will remain limited by production capacity and regional competition, but the services sector, including tourism and IT, can make a positive contribution to economic growth.

Which sectors are expected to be the main growth engines in 2026: tourism, construction, services, agriculture or technology?

The main drivers of economic growth are expected to be tourism, services and construction. Tourism remains a sector with high potential, especially in specialized and sustainable tourism, while construction will be supported by major infrastructure projects, including roads, energy and transport.

The services sector, and especially technology, start-ups and digital services, are in a growth phase and can be a source of new investments and employment.

Agriculture will continue to play a moderate role, mainly for export, but with a need for modernization and more advanced technology.

Unblocking EU funds for agriculture, around 145 million euros, and distributing grants and soft loans to farmers should be a top priority in the fight against poverty in rural areas and to reduce the impact of village abandonment.

How might inflation in recent years affect prices and purchasing power during 2026? Do you expect stabilization or an upward trend?

Inflacioni pritet të stabilizohet në nivele të moderuara, rreth 2–3% gjatë vitit 2026, duke u ndihmuar nga politika monetare e Bankës së Shqipërisë. Rivlerësimi i monedhës kombëtare në raport me Euron zbut presionet inflacioniste.

Megjithatë, sektorë si ushqimi, transporti dhe shërbimet mund të vazhdojnë të kenë presion të lehtë rritës mbi çmime, duke zvogëluar të ardhurat neto të disponueshme të shtresave në nevojë.

Pritshmëritë janë që ekonomia të përballojë këto presione inflacioniste, por do të kërkohet monitorim i kujdesshëm i politikave fiskale dhe monetare.

Ekonomia shqiptare për vitin 2026 përballet me sfida dhe rreziqe të shumta, si në ambientin e brendshëm ashtu edhe në atë të jashtëm.

Në nivel të brendshëm, ekonomia ballafaqohet me burokraci dhe ngadalësi administrative, informalitet të lartë, korrupsion dhe mungesë të fuqisë punëtore të kualifikuar.

Implementimi i buxhetit ka shfaqur disproporcion të ndjeshëm midis muajve, ndërkohë që mosintegrimi i strategjive kombëtare dhe sektoriale me kuadrin makroekonomik dhe buxhetin afatmesëm bëri që vitin e kaluar, rreth 460 milionë euro të mbeteshin të papërdorura.

Kjo shumë, e painjektuar në ekonomi, pengon ritmet e rritjes ekonomike, krijimin e vendeve të punës dhe reduktimin e varfërisë. Niveli i varfërisë sipas rajoneve dhe grupeve sociale mbetet sfida më e vështirë për qeverinë, ndërsa faktorët e përmendur mund të pengojnë investimet dhe të ngadalësojnë rritjen e produktivitetit.

Në nivel të jashtëm, ekonomia shqiptare përballet me pasiguri të ndikuara nga krizat politike shumëdimensionale, siç është lufta në Ukrainë, Gaza dhe apatia në BE, çmimet e larta të energjisë, ngadalësimi i rritjes së ekonomive kryesore europiane, tensionet gjeopolitike dhe kushtet e financimit nga Bashkimi Europian dhe institucionet ndërkombëtare.

Për të reduktuar këto rreziqe, kërkohet një bashkëpunim i ngushtë midis Bankës së Shqipërisë, Ministrisë së Financave dhe Ministrisë së Ekonomisë dhe Inovacionit, duke përmirësuar koordinimin midis politikave fiskale, monetare dhe reformave strukturore.

Duhet garantuar që resurset e buxhetit të përdoren në mënyrë efektive për të nxitur rritjen ekonomike, punësimin dhe reduktimin e varfërisë.

Me ndryshimet e strukturës demografike të vendit, cilat janë efektet e pritshme në shpenzimet publike dhe produktivitet?

Plakja e popullsisë do të ketë ndikim të rëndësishëm. Shpenzimet publike do të rriten, veçanërisht për shërbimet shëndetësore dhe pensionet.

Ndërkohë, produktiviteti i përgjithshëm mund të ngadalësohet nëse nuk përmirësohet pjesëmarrja e të rinjve në tregun e punës dhe nuk investohet në arsimin profesional dhe trajnime për fuqinë punëtore.

Është e domosdoshme të merren masa për të kompensuar efektet e plakjes, për të reduktuar deficitin e skemës së pensioneve dhe për të ruajtur një ritëm të qëndrueshëm rritjeje ekonomike dhe sa më të drejtë.

Si duhet të përgjigjet ekonomia shqiptare ndaj plakjes së popullsisë, për të ruajtur rritjen dhe ekuilibrimet fiskale në vijim?

Duhet të ndërmerren hapa strategjikë për të përballuar sfidat e fuqisë punëtore dhe për të siguruar rritje të qëndrueshme ekonomike. Investimet në automatizim, digjitalizim dhe rritjen e produktivitetit janë të domosdoshme për të kompensuar ngadalësimin e fuqisë punëtore.

Një fokus i veçantë duhet të vendoset në edukim, teknologji dhe sektorë inovativë, në mënyrë që rritja ekonomike të mos ulet për shkak të ndryshimeve demografike.

Lehtësime dhe stimuj duhet të ofrohen për të moshuarit që mund të angazhohen në punë, duke ruajtur aktivitetin e tyre ekonomik dhe duke përforcuar kontributin e tyre në tregun e punës.

Politika migracioni të targetuara mund të sjellin në vend fuqinë punëtore të re dhe të kualifikuar nga vendet e tjera, pasi vërtetohet zyrtarisht se bizneset pengohen të rriten jo vetëm për mungesë të fuqisë punëtore në shërbime elementare, por edhe për mungesë të profesionistëve të talentuar që mund ta bëjnë kompaninë më konkurruese dhe produktive për tregjet ndërkombëtare.

Cilat reforma ekonomike konsiderohen më urgjente për 2026 që do të kishin ndikimin më të madh në produktivitet dhe investime?

Reformat më urgjente për vendin janë:

(i) reforma e administratës publike dhe reduktimi i burokracisë, për të përmirësuar klimën e biznesit;

(ii) forcimi i sistemit fiskal, për mbledhjen efektive të taksave dhe financimin e shërbimeve publike;

(iii) reforma në arsim dhe trajnime profesionale, për krijimin e një fuqie punëtore të kualifikuar dhe konkurruese;

(iv) mbështetja dhe liberalizimi i sektorit privat, duke përfshirë energjinë e rinovueshme, teknologjinë dhe start-up-et;

(v) përmirësimi i klimës së investimeve të huaja dhe lokale, duke garantuar konkurrencë të hapur për të gjitha kompanitë, transparencë, siguri ligjore dhe stabilitet të politikave dhe paketave fiskale.

Si parashikohet të ndikojë integrimi me BE-në dhe programet e financimit europian në ekonominë shqiptare gjatë 2026 dhe në vijim?

Integrimi me Bashkimin Europian dhe përdorimi i fondeve europiane pritet të rrisin zhvillimin ekonomik, por efektiviteti i tyre do të varet nga aftësia jonë për të përthithur politikat dhe financimet e BE-së.

Për këtë është e nevojshme të rriten investimet publike dhe private, duke financuar projekte infrastrukturore, energjetike dhe sociale.

Po ashtu, duhet të forcohen standardet institucionale dhe legjislacioni, për të përmirësuar klimën e biznesit dhe për të maksimizuar efektet pozitive në strukturën e ekonomisë dhe në ritmet e rritjes së saj.

Mbështetja e sektorëve strategjikë, si teknologjia, bujqësia, energjia dhe transporti, është thelbësore për krijimin e mundësive për rritje të qëndrueshme dhe punësim.

Përmirësimi i efikasitetit të shërbimeve publike dhe profesionalizimi i administratës janë kushtet bazë për cilësi dhe shpejtësi në procesin e integrimit europian.

Asnjë qeveri nuk mund të përballojë vetë sfidat e varfërisë, papunësisë dhe problemeve sociale vetëm me politikat e saj ose me buxhetin e vendit.

The effectiveness of these policies also depends on the size and quality of Albanian and foreign business investments in our economy.

The quality of private investors, both domestic and foreign, facilitates competition, increases productivity, and contributes to the sustainability of inflation and the stability of public finances./ Monitor

Lini një Përgjigje