FLASH
Shkruar nga PamfletiAlbania and EU standards: Today we focus on food safety and the dairy sector
In recent months, optimism about Albania's European integration has grown significantly. Political and diplomatic voices, including Enlargement Commissioner Marta Kos , have spoken in positive tones about the country's progress and the possibility of Albania joining the EU within a reasonable timeframe. These statements have created a positive atmosphere in the public and have been widely used in domestic political discourse as evidence of progress.
But beyond the climate of hope, European integration is not measured by feelings. It is measured by criteria. And among the strongest and most non-negotiable criteria of the European Union is food security; an area where Albania has not only not made sufficient progress, but in some cases has been faced with facts that would constitute a scandal in any member state.
Today we deliberately focus on the most basic product that affects every family: dairy. Because in the way dairy products are processed, labeled, and controlled in Albania, one can clearly see how far we really are from EU standards, not on paper, but in practice.
In the spring of this year, the National Food Authority announced that during an inspection carried out in the Vlora region, about 40% of milk samples of the Lufra and Erzeni brands were found to contain prohibited levels of aflatoxin M1. Aflatoxin is a carcinogenic toxin produced by the Aspergillus mold, which passes into milk through contaminated animal feed.
In the EU, such a discovery would lead to an immediate production freeze, criminal investigation, full public transparency and an institutional chain reaction. In Albania, the measures were limited to a partial withdrawal from the market and a total lack of criminal or institutional liability. The market resumed its functioning as before, while the consumer was left without information and without guarantees.
Lufra and Erzeni: a repeated history of violations and lack of control
The aflatoxin scandal was not an isolated case. The Lufra company has faced serious events before:
In 2015, following an Economic Crime investigation in Fier, 1,350 kg of undeclared powdered milk, used in products labeled as ''fresh'', were seized on the factory premises. Criminal proceedings were filed for ''concealment of income'' and ''fraud in composition'', but without any real punishment.
In 2024, citizens publicly denounced a moldy buttermilk from Lufra, still within the expiration date. The case received neither an in-depth investigation nor a transparent response.
Po atë vit, kompania u përfshi në një fushatë marketingu ku figura historike shqiptare, si Skënderbeu, Nënë Tereza dhe Ismail Qemali, u stampuan në ambalazhet e dhallës. Fushata u kritikua gjerësisht si banalizim i trashëgimisë kombëtare për qëllime tregtare.
Kompania Erzeni, ndërkohë:
U përfshi në të njëjtin skandal të aflatoksinës.
Në gusht 2024, në një supermarket u zbulua një djathë me datë skadence të manipuluar, e shtyrë artificialisht me mbi një vit.
Në qershor 2025, fabrika e saj në fshatin Samatic të Beratit u denoncua për ndotje të rëndë mjedisore. Banorët raportuan tym të rëndë, mbetje plastike dhe përkeqësim të gjendjes shëndetësore. Asnjë inspektim serioz nuk u bë publik.
Pozita dominuese dhe mungesa e konkurrencës
Të dyja kompanitë, Lufra dhe Erzeni, kontrollojnë së bashku rreth 70–80% të tregut të bulmetit të paketuar në Shqipëri. Ky përqendrim ekstrem i tregut u bë objekt i një hetimi nga Autoriteti i Konkurrencës në fund të vitit 2023, për dyshime për abuzim me pozitën dominuese dhe koordinim të çmimeve, pasi u konstatuan rritje të njëkohshme deri në 38% për djathin dhe gjalpin.
Hetimi nuk çoi në ndëshkim formal, por në publikimin e disa rekomandimeve për “përmirësim të kuadrit të konkurrencës”. Megjithatë, fakti që dy kompani arrijnë të lëvizin tregun në mënyrë të sinkronizuar, dhe se për vite me radhë kanë pasur imunitet praktik ndaj ndëshkimit, është një sinjal serioz për çdo analizë integrimi.
Përse kjo çështje ka rëndësi për procesin e integrimit?
Siguria ushqimore në Bashkimin Europian nuk është vetëm një kapitull teknik. Ajo lidhet drejtpërdrejt me shëndetin e qytetarëve, me funksionimin e tregut të brendshëm, me mbrojtjen e konsumatorit dhe me funksionimin e shtetit ligjor. Rregulloret si EC 178/2002, EC 852/2004 dhe EC 1881/2006 e vendosin përgjegjësinë e prodhuesit dhe të shtetit në çdo hallkë të zinxhirit, nga ferma te përpunimi, nga ruajtja te shitja.
Në Shqipëri, ndërkohë, zinxhiri është i cunguar, fermat janë të fragmentuara, laboratori i vetëm kombëtar nuk është i akredituar për të gjitha analizat, gjurmueshmëria është e pjesshme dhe kontrollet janë kryesisht reaktive, jo parandaluese. Kjo nuk është përputhje me standardet e BE.
Sot u ndalëm vetëm te bulmeti. Jo sepse është problemi i vetëm, por sepse është më i dukshmi. Më i afërti me jetën e përditshme dhe më i pakapërcyeshmi në rast shkeljeje. Në vijim do të ndalemi edhe te mishi, veza, importet, magazinimi, frigoriferët, tregjet informale. Sepse në Shqipëri, problemi nuk është një produkt por është një sistem që nuk funksionon.
Zoti Kryeministër, ju mund të nënshkruani marrëveshje, të organizoni samite dhe të flisni për “imazh të ri europian”. Por në Bashkimin Europian nuk hyhet me qumësht që përmban aflatoksinë, me djathë që daton si të ishte konservë, apo me dhallë që mbulon problemet me figurat e historisë.
Europe does not accept substandard products, nor do countries that allow them on the market. /Pamphlet
Lini një Përgjigje