
Some archival documents extracted from the Central State Archives, where the archival fund of the former Central Committee of the Albanian People's Party is located, shed light on the unknown correspondence of the main leader of communist Albania, Enver Hoxha, with the British Russell Bertrand, the well-known leftist philosopher, who in the mid-1960s, when he decided to write to the number one leader of Albania, was already in his 90s. His suggestions on the war that should be waged against "American imperialism" and Enver's views on the points put forward by his British friend, who at that time also sent his representative to Tirana, Ralf Schaonman. For more on this, etc., we are introduced to the archival documents that we are publishing below in this article.
Russell Bertrand Press Statement
The United States has committed every atrocity that could be brought to a war crimes trial. The first concentration camps were set up and eight million people were forced into forced labor. Then poison and napalm were used against the civilian population. All of this was done under the direction of American officers. The U.S. government has been steadily expanding its actions.
The latest example of the barbarity of the American imperialists is the indiscriminate use of cyanide and poison gases. They have shamelessly lied by saying that they are “not poisonous.” The latest case was seen with the Australian soldiers who died (who had gas masks) from the effects of these gases that they themselves had released.
This is the latest dishonesty of the US authorities. Those in the West who have collaborated to lie to the people of Western countries are as guilty of this event as the Germans who followed Hitler's actions. Western intellectuals and journalists have a grave responsibility.
Let the peoples of the whole world call for President Johnson, Dean Rusk, and Robert McNamara to be brought to trial as war criminals, and let all peoples unhesitatingly support the Vietnamese people in their national struggle.
(Bernhard Russell)
January 14, 1966
LETTER PREPARED BY THE “BERNTRAND RUSSELL PEACE FOUNDATION” SENT TO ENVER HOXHA ON JANUARY 20, 1966
“Bernhard Russell Peace Foundation”
January 20, 1966
Prime Minister Enver Hoxha Tirana
Albania
Dear Prime Minister Hoxha
Po ju shkruaj për t’ju treguar mbi planet tona në lidhje me njohjen, demaskimin dhe izolimin e imperializmit amerikan dhe të gjithë atyre që bashkëpunojnë me të. Në Britani kemi filluar një fushatë kundër imperializmit, vijat kryesore te të cilat përfshiheshin në mesazhin tim drejtuar Konferencës së Helsinkit.
Unë u impresionova shumë nga diskutimi që pati sekretari i im me udhëheqësin e delegacionit shqiptar. Ata të dy qenë të një mendimi plotësisht. Po ju dërgoj së bashku me këtë letër deklaratë të cilat shpresoj se mund t’ju shërbejnë.
Në to ka një numër planesh shumë të rëndësishme, për të cilat do t’u isha mirënjohës po të mësoja opinionin tuaj. Në këtë drejtim unë do t’u isha gjithashtu mirënjohës në qoftë se do të ishte e mundur që Zoti Ralf Schaonman, të vizitonte Shqipërinë si përfaqësues i im. Unë e ndjej veten të bindur se ju do t’i gjeni propozimet tona në përputhje me pikëpamjet t’uaja. Shpresoj shumë në përgjigjen tuaj.
I juaji sinqerisht
Bertrand Rasëll
Teksti i deklaratës së Bertyrand Rasëll për Radio – Moskën
Duket se është politika e Shteteve të Bashkuara që të mos bëjë të gjithë Amerikën Latine satelite të Qeverisë Amerikane. Unë shpresoj s Konferenca e Solidaritetit në Kubë, do t’i tregojë Amerikës ndjenjat e kësaj lëvizje. Kudo ç’dëshirojnë SHBA-ës, është gjë e keqe. Ata duan qeveri shërbëtore të bindura, me njerëz të korruptuar, njerëz parazitë që ndihmojnë Shtetet e Bashkuara për të shtypur kudo (lëvizjet) nacional-çlirimtare.
Në këto çaste ky është rreziku më i madh për të kërcënuar botën. Problemi që u del përpara të gjithë miqve të lirisë kudo është: A mund të ndalet Amerika pa një luftë bërthamore? Për zgjidhjen e këtij problemi Bashkimi Sovjetik ka një pjesë të rëndësishme për të lojtur. Është dukur se Bashkimi Sovjetik në çështjen e ndjekjes së paqes është duke i bërë shumë koncesione Shteteve të Bashkuara.
Në rast se Bashkimi Sovjetik do të luajë një rol të dobishëm në luftën për çlirimin nacional kudo në botë, ai duhet të ndërrojë politikën e tij. Për këtë Bashkimi Sovjetik mund të bëjë shumë. Në çdo vend të Amerikës latine ka parti të mëdha që merakosen për liri nacionale dhe për të shfrytëzuar vetë burimet e tyre natyrore. Për çdo vend të Amerikës Latine, me përjashtim të Kubës, partia që është në fuqi, që ka qeverinë, është shërbëtore e bindur e SHBA-ve.
Qeveritë e një sërë vendeve të Amerikës Latine po ua dorëzojnë pasuritë e vendeve të tyre imperializmit amerikan, duke zgjatur kështu më tej varfërinë e punëtorëve të tyre. Vendet e Amerikës Latine po ruhen t’u japin fuqinë e tyre Shteteve të Bashkuara nga frika e militarizmit të SHBA-ve. Bashkimi Sovjetik ka arritur fitore pas luftërave të mëdha shumëvjeçare dhe tani ai duhet të ndihmojë vendet e tjera që të.
Shoqata për paqe Bertrand Rasëll
27 prill 1966
LETRA E FILOZOFIT MAJTIST ANGLEZ BERNTRAND RASËLL, DËRGUAR ENVER HOXHËS MË 16 MAJ 1966
Kryeministrit Enver Hoxha
Tiranë Shqipëri
I dashur kryeministër Hoxha. Mora letrën tuaj me një kënaqësi shumë të madhe dhe duke e çmuar atë së tepërmi. Bashkohem plotësisht me mendimin tuaj se është e nevojshme të kundërshtohet imperializmi i SHBA-ve. dhe sidomos brutaliteti i tij të tanishëm në Vietnam.
Gjithashtu jam i një mendimi se Bashkimi Sovjetik shpesh ka bashkëpunuar me Shtetet e Bashkuara, me përfundime të këqia, si për paqen botërore dhe për të drejtat sociale.
Ne dëshirojmë t’u bëjmë të ditur se më shumë që të jetë e mundur detyrat që u dalin popujve të Perëndimit, në mënyrë që të kundërshtojnë efektivisht militaristët dhe kapitalistët, të cilët e kanë bërë botën objekt shfrytëzimi e zotërimi.
Ne kemi një seri planesh për botim dhe plane për aktivitete politike, për të cilat unë do të dëshiroja të kem mendimin tuaj. Mirësia juaj për të pranuan përfaqësuesin tim personal çmohet së tepërmi dhe do të dëshiroja t’ju sugjeroj që ai të vizitojë Tiranën, sikurse thoni ju, javën e dytë të qershorit.
Ju mund të jeni të interesuar për tekstin e fjalimit të tij dhënë tani shpejt me anë të Radio-Hanoit për ushtarët amerikanë që luftojnë në Vietnamin e Jugut. Jam në pritje që të mësoj rreth të ardhmes së bisedimeve tuaja.
Me falënderime të ngrohta dhe nderime
Sinqerisht i juaji
Berntrand Rasëll
d.v.
16.V.1966
Përktheu V.C.
DOKUMENTI ARKIVOR ME INFORMACIONIN MBI FILOZOFIN MAJTIST ANGLEZ BERNTRAND RASËLL, DËRGUAR ENVER HOXHËS
Informacion
I. Mbi Filozofin anglez Bertrand Rasëll
Filozofi anglez Bertrand Rasëll me 26 janar 1966, i drejtoi një letër shokut Enver Hoxha, në të cilën informonte mbi planet e e tij në lidhje me njohjen, demaskimin dhe izolimin e imperializmit amerikan dhe të gjithë atyre që bashkëpunojnë me të.
Ai shkruante se në Tiranë ka filluar një fushatë kundër imperializmit, vijat kryesore të së cilës përfshihej në mesazhin e tij drejtuar Kongresit Botëror të Paqes në Helsinki. Së bashku me letrën Rasëll dërgoi edhe disa deklarata të tija; “në to, thoshte ai, ka një numër planesh shumë të rëndësishme” për të cilat do të dëshironte të mësonte mendimin e shokut Enver.
Njëkohësisht Rasëll lutesh që përfaqësuesi i tij, Ralph Schoeman të vizitonte Shqipërinë. Në përgjigjen e 11 prillit 1966, shoku Enver, pas paraqitjes së pikëpamjeve të partisë sonë lidhur me problemet e sigurimit të paqes e të luftës kundër imperializmit amerikan dhe revizionizmit hrushovian, shprehet gatishmërinë për të pritur në Shqipëri Ralph Schoenman. Në letrën e 27 prillit 1966 Bertrand Rasëll ngre këto çështje;
– çmon së tepërmi përgjigjen shokut Enver,
– bashkohet plotësisht me mendimin tonë se është e nevojshme të kundërshtohet imperializmi i SHBA-ve dhe sidomos brutaliteti i tij të tanishëm në Vietnam.
– is of the opinion that the Soviet Union has often collaborated with the United States with bad results for both world peace and social rights,
– wants to make known the tasks that lie before the peoples of the West, in order to effectively oppose the militarists and capitalists, who have made the world an object of exploitation and domination,
– he has a series of plans for publication and plans for political activities, on which he also wants to have Comrade Enver's opinion.
– He greatly appreciates the willingness to host his representative in Albania and suggests that this visit take place in the first week of June.
Along with the two above letters, Bertrand Russell also sent several of his statements made during 1965-1966, which address the problem of the fight against American imperialism.
II. Who is Russell and what are his views?
Bertrand Russell is an English pacifist and anti-imperialist philosopher. Although over 90 years old, in recent years he has left the English Labour Party, he has participated very actively in anti-war movements, especially distinguished for his open and militant stances against American aggression in Vietnam.
Even from his correspondence with comrade Enver, it appears that he has faith in the supposedly anti-imperialist policy of the current Soviet leadership. He is the founder of the "Bertrand Russell Peace Society"./ Memorie.al
Lini një Përgjigje