FLASH
Shkruar nga Gjergj Zefi
Zgjedhjet lokale të 2025-ës rrëzuan mitin e dominimit të BDI-së; shqiptarët në Maqedoninë e Veriut kërkojnë fundin e monopolit politik dhe fillimin e një epoke të re përfaqësimi, transparence dhe ndryshimi real…
Në zgjedhjet lokale të mbajtura në Maqedoninë e Veriut më 2025, skena politike shqiptare përjetoi një tronditje të rrallë, që mund të quhet pa frikë si fundi i një epoke. Humbja e gjerë e Bashkimit Demokratik për Integrim (BDI) dhe e liderit të saj historik, Ali Ahmeti, nuk është thjesht rezultat electoral; është simptomë e një lodhjeje të thellë politike dhe shoqërore brenda komunitetit shqiptar në këtë shtet. Për herë të parë që nga vitet 2000, shqiptarët e Maqedonisë po votojnë jo më për simbolin e luftës së dikurshme, por për ndryshimin konkret të jetës së tyre të përditshme. Dhe kjo shënon një transformim të rëndësishëm, si në ndërgjegjen politike të shqiptarëve, ashtu edhe në ekuilibrat e brendshëm të vendit.
Faktori shqiptar ka qenë gjithmonë boshti i stabilitetit në Maqedoninë e Veriut. Marrëveshja e Ohrit, në të cilën Ahmeti ka qenë një nga nënshkruesit kryesorë, i dha shqiptarëve një status të ri kushtetues dhe politik. Por tre dekada më vonë, ai kapital politik është konsumuar. BDI ka hyrë në një fazë stagnimi, ku kontrolli mbi institucionet është kthyer në qëllim në vetvete dhe jo më në mjet për avancimin e interesave të komunitetit. Në nivel lokal, qytetarët shqiptarë nuk shohin më përfitime të prekshme nga qeverisja e Ahmetit: rrugë të prishura, ujësjellës të degraduar, mungesë transparence dhe klientelizëm partiak që ka shndërruar komunat në fortesa nepotizmi. Ky realitet ka krijuar një revoltë të heshtur, që në kutitë e votimit u përkthye në refuzim.
Zgjedhjet e 2025-ës shënuan edhe një tjetër risi: fragmentimin e plotë të kampit politik shqiptar. Në vend të një blloku të unifikuar, shqiptarët hynë në zgjedhje të ndarë në disa forca: Lëvizja Demokratike, Alternativa, Lëvizja Besa, Partia e Re Evropiane dhe grupime të tjera lokale që synonin të rrëzonin “monopolin e gjelbër”. Kjo ndarje, ndonëse e dëmton fuqinë negociuese të shqiptarëve në nivel shtetëror, tregoi gjithashtu një evolucion politik: votuesi shqiptar nuk është më peng i një flamuri apo i një figure historike. Ai kërkon qeverisje, shërbime, meritokraci dhe fundin e korrupsionit që ka përpirë çdo strukturë të BDI-së. Slogani i Ahmetit “Ne jemi shteti” u kthye në boomerang; sepse për qytetarët që përjetojnë dështimin e shtetit çdo ditë, kjo frazë tingëllon si pranimi i fajit, jo si lavdi.
Humbja e BDI-së në disa bastione të forta shqiptare, si Tetova dhe Struga, është simbolike. Në Tetovë, qyteti që përfaqëson zemrën e politikës shqiptare në Maqedoni, votuesit i dhanë mesazh të qartë elitës së vjetër: mosmbajtja e premtimeve dhe arroganca e pushtetit nuk falen më.
Në Strugë, një tjetër zonë me traditë të fortë shqiptare, humbja ka ardhur si rezultat i një pakënaqësie që vlon prej vitesh për ndarjen e padrejtë të buxheteve dhe mungesën e investimeve të drejtëpërdrejta në komunitete lokale. Në këto qytete, zëri i rinisë shqiptare është dëgjuar qartë; një brez që nuk ka nostalgji për vitet e luftës dhe që kërkon standarde evropiane, jo heronj të shkuar.
Ali Ahmeti e ka humbur betejën jo vetëm për shkak të opozitës së re, por edhe për shkak të kohës. Ai mbetet një figurë historike, por një lider i lidhur me një model të tejkaluar. Në një epokë ku teknologjia, transparenca dhe përgjegjshmëria janë kërkesa bazike, BDI është ende një parti e ndërtuar mbi hierarki të mbyllura, mbi besnikëri personale dhe jo mbi meritë. Ky model nuk mund të mbijetojë në një shoqëri që po modernizohet me shpejtësi dhe që po sheh përtej kufijve. Shqiptarët e Maqedonisë janë sot një diasporë e madhe, e arsimuar dhe me standarde të reja politike; ata ndikojnë në opinion, në financa dhe në perceptimin e brendshëm të pushtetit. Kjo diasporë nuk pranon më retorikën e viteve 2000, dhe këtë ndryshim e solli në votë.
Kjo rënie e BDI-së ka pasoja të drejtpërdrejta për gjithë balancën politike të Maqedonisë së Veriut. Partneriteti me LSDM-në maqedonase është goditur në themele. Nëse shqiptarët nuk arrijnë të ruajnë unitetin strategjik, pozita e tyre negociuese në qeverinë qendrore do të zbehet.
Nga ana tjetër, partitë maqedonase tashmë po shohin mundësinë për të përfituar nga ky boshllëk për të rimodeluar sistemin e marrëveshjeve etnike, diçka që mund të ndikojë negativisht në avancimet e mëtejshme të Marrëveshjes së Ohrit. Megjithatë, kjo humbje mund të kthehet në pikënisje për një rigjallërim të shëndetshëm të politikës shqiptare në vend, nëse partitë e reja dhe intelektualët arrijnë të ndërtojnë një alternativë reale, të pastër dhe me vizion modern europian.
Shqiptarët e Maqedonisë nuk janë më votues pasivë. Ata kanë dërguar një sinjal të qartë: besnikëria nuk blihet me flamur, por fitohet me vepra. Ali Ahmeti dhe BDI mund të mbeten një pjesë e rëndësishme e historisë politike të vendit, por jo më e ardhmja e saj. E ardhmja i përket atyre që do të dinë të ndërthurin identitetin me progresin, përfaqësimin me integritetin, dhe fjalët me rezultate konkrete.
Zgjedhjet lokale të 2025-ës, për herë të parë pas tri dekadash, kanë treguar se pushteti nuk është më trashëgimi, por test. Dhe këtë herë, faktori shqiptar e ka dhënë provimin ndryshe: me votë kundër status quo-së./Pamfleti
Shqiptarët në Maqedoni jetojnë në trojet e tyre etnike dhe janë faktor stabiliteti në Shtet. Por vetë maqedonasit janë në një krizë identitare. Nga jugu i trysnon dhe ju tregon 'fundin' Greqia me BE. Për 'lindjen' zihen mes vedi, gjysma thonë jemi bullgar, gjysma jemi maqedonas. Po më dëgjuan mua:' "maqedonaso-bullgarët ti bashkohen Bullgarisë. Maqedonasit jo bullgarë dorë për dorë ti bashkangjiten një pjesë Kosovës dhe një pjesë Shqipërisë. Meqë janë daj e nip. Le të provokojë 'Shteti' referendum dhe le të presin rezultatin. Vetvendosja është parim bazë i Lidhjes së Kombeve(OKB). Projekti i pas luftës dytë botërore, "Jugosllavi", dështojë. U finalizua me genocid . BE është e pa aftë dhe as e ka predispozicionin të menazhojë vetveten, lëre më Ballkanin.