FLASH
Shkruar nga Daniel J Mitchell
Proteksionizmi i Trump është një lajm i keq për ekonominë globale, por gabimi i tij shpresojmë se do të shënojë fillimin e një ringjalljeje të ndjenjave pro-tregtisë. Ai po i jep botës limonë, por ndoshta udhëheqës të tjerë mund të bëjnë limonadë
Në vitin 1930, Herbert Hoover nënshkroi Aktin e Tarifave Smoot-Hawley. I kombinuar me shumë gabime të tjera politike, ai ligj proteksionist çoi në një tkurrje dramatike në tregtinë globale dhe kontribuoi në Depresionin e Madh të Amerikës për një dekadë.
Lajmi i mirë është se proteksionizmi i Hoover-it ishte një përvojë mësimore për politikëbërësit amerikanë, duke prodhuar një konsensus kryesisht dypartiak në favor të liberalizimit të tregtisë në dekadat pas Luftës së Dytë Botërore. Nën administratën republikane dhe demokrate, kishte përpjekje të vazhdueshme për liberalizimin e tregtisë shumëpalëshe (GATT, OBT) si dhe marrëveshje dypalëshe dhe plurilaterale të tregtisë së lirë. Si rezultat, barrierat tregtare ranë në mënyrë dramatike në epokën e pas Luftës së Dytë Botërore dhe prosperiteti global u rrit në mënyrë dramatike.
Presidenti u angazhua në njëfarë proteksionizmi në mandatin e tij të parë, por kjo ishte një parapagim i parëndësishëm në krahasim me atë që ai ka bërë në javët e fundit. Njoftimi i tij i "ditës së çlirimit" për rritje masive të tarifave shkaktoi një rënie të madhe në tregjet financiare. U bë aq keq sa ai njoftoi një tërheqje 90-ditore, megjithëse nuk po e zhbën të gjithë dëmin. Shumica e importeve janë goditur me tarifa 10 për qind dhe produktet nga Kina janë goditur me tarifa të reja masive (megjithëse tashmë janë dhënë disa përjashtime).
Duke pasur parasysh qasjen kaotike të Shtëpisë së Bardhë dhe shpjegimet kontradiktore, është e pamundur të dihet se çfarë do të ndodhë nesër, aq më pak kur të mbarojnë 90 ditët. Tani ka shqetësime të përhapura për një rënie ekonomike globale.
Por tani le të kalojmë te lajmet e mira. Donald Trump, ashtu si Hoover, po rindez mbështetjen për tregtinë e lirë. Këtu janë katër shenjat e kësaj epifanie.
Mbështetja rekord publike e SHBA-së për tregtinë e lirë, sipas Gallup, me një rekord të ulët prej vetëm 14% që e shohin tregtinë ndërkufitare si një kërcënim ekonomik.
Pavarësisht lidhjeve miqësore me sindikatat kundër tregtisë, çdo demokrat në Senatin e SHBA votoi për të ndryshuar taksat tregtare të Trump mbi Kanadanë.
Shprehje pothuajse universale të shqetësimit nga liderët botërorë për proteksionizmin e gabuar të Trump.
Përvoja surreale e të parit të Ambasadës Kineze në Uashington duke ndarë fjalime nga Ronald Reagan në mbështetje të tregtisë së lirë.
Të gjitha këto janë zhvillime interesante, por ajo që ka edhe më shumë rëndësi është se njerëzit po dëshmojnë në kohë reale sesi proteksionizmi bën dëm ekonomik. Ata kanë parë rënie të tregjeve të aksioneve në mënyrë të rastësishme dhe kanë parë rritje të normave të interesit në tregjet e obligacioneve.
Por këto janë vetëm shenja paralajmëruese të hershme. Njerëzit do të shohin rritje të mëdha çmimesh gjatë muajve të ardhshëm për produkte të ndryshme falë politikave proteksioniste që tashmë janë vendosur. Ata gjithashtu do të shohin që humbjet e vendeve të punës do të grumbullohen, ndërsa biznese të ndryshme përballen me tronditjen e zinxhirëve të furnizimit të ndërprerë.
Për të gjitha qëllimet, Trump po kryen një eksperiment proteksionist dhe ekonomia e Amerikës është një subjekt testimi. Është e pashmangshme që ky eksperiment të dështojë dhe shumë njerëz (veçanërisht ekonomistë, media dhe demokratë) do t'u kujtojnë votuesve se lajmi i keq është sepse Trump hodhi një çelës në ingranazhet e ekonomisë globale.
Si e tillë, është e sigurt që mbështetja për tregtinë e lirë , tashmë në nivele të larta në Shtetet e Bashkuara, do të rritet edhe më tej.
Për më tepër, mbështetja për tregtinë e lirë ka të ngjarë të rritet edhe në vende të tjera. Kjo do të jetë pjesërisht sepse njerëzit në mbarë botën do të jenë në gjendje të shohin se si kufizimet tregtare të Trump po godasin ekonominë amerikane. Por këto politika të këqija do të kenë gjithashtu një ndikim negativ në ekonomitë e partnerëve tregtarë të Amerikës.
Kjo do të ketë disa pasoja pozitive afatgjata. Për të kompensuar plagën e vetëshkaktuar të Amerikës (në fakt, plagën e shkaktuar nga Trump), vendet gjetkë në Botë tashmë po kërkojnë të zgjerojnë tregtinë mes tyre. Në të vërtetë, është e mundur që Trump të diskreditojë aq shumë proteksionizmin sa të ketë një stuhi marrëveshjesh të tregtisë së lirë në vitet e ardhshme.
Megjithatë, ka dy arsye që lajmi nuk është plotësisht pozitiv.
Së pari, shumica e kombeve do t'i shohin Shtetet e Bashkuara si një partner të pabesueshëm për sa kohë që Trump është në Shtëpinë e Bardhë. Po, ata do të kërkojnë marrëveshje për të zbutur dëmin që ai po shkakton, por ndoshta nuk do të kenë besim se Trump do të respektojë.
Konsideroni Kanadanë dhe Meksikën, të cilat u ngacmuan për të nënshkruar një version të ri – por jo të përmirësuar – të NAFTA-s gjatë mandatit të parë të Trump. Kjo nuk e ndaloi Trumpin që në mënyrë të njëanshme të vendoste taksa të mëdha ndaj tyre edhe para fiaskos së Ditës së Çlirimit.
Së dyti, Kina do të fitojë më shumë fuqi dhe ndikim në tregjet globale – dhe Pekini ka një histori të keqe në rritjen e eksporteve duke përdorur subvencione direkte dhe indirekte për bizneset e favorizuara.
Ndarja e një fjalimi pro-tregtisë së Reganit në ‘X’ padyshim nuk do të thotë se Kina praktikon tregtinë e lirë. Pra, edhe pse proteksionizmi ka të ngjarë të bëhet më jopopullor, disa vende mund të heqin dorë nga tregtia e lirë, sepse dy ekonomitë më të mëdha në botë nuk sillen në mënyrë të drejtë.
Në fund të fundit është se proteksionizmi i Trump është një lajm i keq për ekonominë globale, por gabimi i tij shpresojmë se do të shënojë fillimin e një ringjalljeje të ndjenjave pro-tregtisë. Ai po i jep botës limonë, por ndoshta udhëheqës të tjerë mund të bëjnë limonadë. /Përshtati Pamfleti nga The Telegraph/
Lini një Përgjigje