
Politika maksimale e Tel Avivit, me mbështetjen e heshtur të Uashingtonit, po kthen rajonin në zona kaosi dhe shtete të dështuara
Për dekada me radhë, Lindja e Mesme është përkufizuar nga dështimi shtetëror. Nga Iraku i shkatërruar nga ndërhyrja amerikane, te Siria dhe Libia e shthurura, e deri te lufta shkatërrimtare e Arabisë Saudite në Jemen, rajoni ka përjetuar një zinxhir katastrofash. Por së fundmi, disa shtete arabe kishin nisur një proces të ngadaltë rindërtimi dhe stabilizimi.
Ky proces, i brishtë por i rëndësishëm, po vihet seriozisht në rrezik nga lufta rajonale pa kufij e Izraelit, e mbështetur haptazi ose në heshtje nga SHBA. Politikat agresive të Tel Avivit – sulmet në Siri, Liban, Jemen, Irak e deri në Iran – nuk kanë më as mbulesën e një strategjie të qartë: janë bërë instrumente për të mbajtur fqinjët në gjendje permanente kaosi.
Çfarë synon Izraeli?
Sipas burimeve amerikane të cituara nga Axios, Netanyahu po vepron si “i çmendur”, duke bombarduar gjithçka në çdo moment, pa dallim civil-ushtarak. Uashingtoni shpeshherë ka shprehur pakënaqësi me veprimet e Izraelit, por pa marrë masa konkrete për t’i frenuar ato. Madje edhe administratat më skeptike, si ajo aktuale e Trump, kanë përfunduar duke bashkëpunuar në bombardime ndaj Iranit dhe Jemenit.
Ky agresivitet nuk është thjesht luftë kundër armiqve të Izraelit; është një strategji për të minuar vetë strukturat shtetërore të rajonit – një logjikë e ngjashme me atë të SHBA pas 11 Shtatorit, që solli shkatërrimin e Irakut, por jo sigurinë.
Shtetet si themelet e stabilitetit
Ndërkohë që Izraeli godet, disa vende të rajonit – si Iraku, Irani, Turqia dhe madje Siria pas rënies së Asadit – po përpiqen të ndërtojnë struktura shtetërore funksionale. Edhe monarkitë e Gjirit, me gjithë autoritarizmin e tyre, kanë filluar të krijojnë bashkëpunim rajonal dhe burokraci moderne.
Por çdo hap përpara mund të zhbëhet përmes luftës së përhershme dhe sulmeve pa kriter. Izraeli duket se preferon një Lindje të Mesme me zona të paqeverisura, me qeveri të dobëta e institucione të paralizuara – një mjedis ku asnjë shtet nuk mund ta sfidojë ushtarakisht ose diplomatikisht.
Ndikimi tek SHBA dhe rajoni
Politika amerikane është kontradiktore: në njërën anë investon në ndërtimin e shteteve (p.sh. mbështetja për ushtrinë libaneze, përpjekjet për stabilizimin e Irakut, ndihma për Jordaninë e Egjiptin), në anën tjetër, toleron ose mbështet destruktivitetin e Izraelit.
Kjo mungesë koherence rrezikon të kthejë sërish rajonin në terren lufte të përhershme. Dhe nëse historia e pas 2003 na mëson diçka, është kjo: është shumë më e lehtë të shkatërrosh një shtet sesa ta ndërtosh atë. Pa shtete funksionale, SHBA dhe Perëndimi do të vazhdojnë të përballen me pasojat: terrorizëm, valë refugjatësh, luftëra të pafundme.
Përfundimi?
Izraeli po luan me zjarrin. Dhe në vend që të rrisë sigurinë e vet, po rrezikon të kthehet në katalizatorin e një epoke të re shpërbërjeje shtetërore në Lindjen e Mesme. Kjo nuk është vetëm një krizë humanitare apo politike, por një kërcënim ekzistencial për rendin ndërkombëtar që varet nga funksionimi i shteteve. Dhe në këtë llogari tragjike, do të paguajnë të gjithë: arabët, amerikanët dhe vetë izraelitët./Pamfleti
Lini një Përgjigje