FLASH
Shkruar nga Pamfleti
BE-ja shqetësohet se Trump mund të braktisë Ukrainën nëse nuk mbështetet në Lindjen e Mesme
Frika më e madhe e liderëve evropianë është se lufta e Donald Trump me Iranin mund ta shtyjë atë të braktisë Ukrainën.
Qeveritë kanë frikë se presidenti amerikan mund të hakmerret ndaj aleatëve evropianë për refuzimin e tyre për t’i ofruar ndihmë në Lindjen e Mesme, kryesisht duke ndërprerë atë që ka mbetur nga mbështetja e SHBA-së për Kievin, sipas katër diplomatëve të BE-së të njohur me diskutimet. Ndërsa përpiqen të shmangin një përçarje të përhershme në marrëdhënien transatlantike, liderët shpresojnë që oferta e tyre për mbështetje të kufizuar ndaj veprimeve kundër Teheranit të mjaftojë për ta bindur Trump të vazhdojë kursin në konfliktin me Rusinë.
Lufta me Iranin “nuk duhet të largojë vëmendjen nga mbështetja që i japim Ukrainës”, deklaroi presidenti francez Emmanuel Macron në fund të samitit të BE-së javën e kaluar në Bruksel.
Është e lehtë të kuptohet pse liderët e BE-së janë kaq të shqetësuar. Ditët e fundit, Trump i ka kritikuar vazhdimisht ata për mosangazhim më të madh në përpjekjet për të zhbllokuar Ngushticën e Hormuzit, rrugë detare përmes së cilës kalon rreth 20% e naftës botërore dhe që aktualisht është bllokuar nga Irani. Ai gjithashtu ka lidhur në mënyrë të drejtpërdrejtë angazhimin e vazhdueshëm të SHBA-së në NATO me konfliktin në Lindjen e Mesme.
“NATO është një tigër prej letre!” shkroi ai në një postim në Truth Social gjatë fundjavës, ku thekson “ata ankohen për çmimet e larta të naftës që detyrohen të paguajnë, por nuk duan të ndihmojnë për hapjen e Ngushticës së Hormuzit … Frikacakë. Ne do ta mbajmë mend”.
Në të njëjtën kohë, duke thelluar më tej shqetësimet për aleancën transatlantike, Moska i ofroi Uashingtonit një marrëveshje sipas së cilës Kremlini do të ndalonte ndarjen e informacionit të inteligjencës me Iranin nëse SHBA-ja do të ndalonte furnizimin e Ukrainës me informacione mbi Rusinë, raportoi Politico të premten.
Megjithëse SHBA-ja e refuzoi këtë ofertë, sipas dy burimeve të njohura me negociatat SHBA-Rusi, fakti që ajo u propozua tregon për një shkëmbim të mundshëm mes angazhimit amerikan në Ukrainë dhe në Lindjen e Mesme.
“Po shfaqet një çarje mes Evropës dhe SHBA-së, dhe si një mbështetës i fortë i marrëdhënieve transatlantike, kjo më vjen keq”, tha presidenti finlandez Alexander Stubb në një intervistë për Daily Telegraph, duke shtuar “por është një realitet me të cilin duhet të jetoj. Dhe përpiqem të shpëtoj çfarë mundem.”
Raketa si karamele
Qeveritë janë të shqetësuara se lufta me Iranin po konsumon raketa dhe municione të mbrojtjes ajrore që Ukraina i nevojiten për t’u mbrojtur nga Rusia, thanë katër diplomatët e BE-së për Politico.
“Kur sheh çfarë bëri Trump me Groenlandën, si e ndërpreu ndarjen e inteligjencës me Ukrainën papritur, ekziston gjithmonë rreziku që ai të heqë mbështetjen amerikane për Ukrainën,” tha një diplomat.
“Shqetësimi është se Lindja e Mesme po tërheq vëmendjen larg Ukrainës,” shtoi një diplomat tjetër nga një vend mesatar i BE-së. Sipas tij, “Emiratet po përdorin raketat Patriot si karamele, ndërsa Ukraina ka nevojë të dëshpëruar për to. Nuk mund të bëhet një situatë ‘ose kjo, ose ajo’, ku SHBA-ja ka kapacitet vetëm për një konflikt dhe braktis Ukrainën.”
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka qenë i qartë për këtë rrezik, duke deklaruar për BBC se kishte një “ndjenjë shumë të keqe” për ndikimin e luftës në Lindjen e Mesme mbi Ukrainën. Ai theksoi se negociatat për paqe mes Ukrainës dhe Rusisë, të udhëhequra nga SHBA-ja, po shtyhen vazhdimisht, në atë që Kremlini e quan një “pauzë situative”.
Negociatorët ukrainas udhëtuan gjatë fundjavës në SHBA për bisedime me të dërguarit e Trump, Steve Witkoff dhe Jared Kushner. Ky i fundit i cilësoi bisedimet si “konstruktive” në një postim në X, por nuk dha detaje se kur do të rifillojnë negociatat me Rusinë.
Menaxhimi i situatës
Liderët evropianë, përfshirë Emmanuel Macron, kryeministrin britanik Keir Starmer dhe Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s Mark Rutte, po intensifikojnë përpjekjet për të treguar mbështetje ndaj qëllimit të presidentit amerikan për të hapur Ngushticën e Hormuzit.
Rutte ka qenë veçanërisht i zëshëm në mbështetjen e përpjekjeve të Trump. Ish-kryeministri holandez e cilësoi javën e kaluar shkatërrimin e kapaciteteve ushtarake të Iranit nga SHBA-ja dhe Izraeli si “shumë të rëndësishëm”, duke e lidhur këtë me “sigurinë evropiane”, në një kohë kur disa liderë të BE-së, si kryeministri spanjoll Pedro Sánchez, e kanë kritikuar luftën si “të paligjshme”.
Macron ka qenë më i kujdesshëm në publik, por aktiv në prapaskenë. Në dy telefonata me Trump para samitit të BE-së, ai siguroi homologun amerikan se Franca do të ndihmojë në hapjen e ngushticës kur kushtet ta lejojnë, sipas deklaratave të Trump dhe një diplomati të BE-së.
“Kjo ka të bëjë me menaxhimin e njeriut,” tha diplomati.
Në orët e para të së premtes, Macron deklaroi se Franca synon të veprojë përmes Kombeve të Bashkuara për të garantuar lirinë e lundrimit në këtë rrugë jetike. Ai shtoi se Parisi do të konsultohet me partnerët kryesorë për të propozuar një rezolutë në Këshillin e Sigurimit.
Megjithëse Trump nuk është mbështetës i madh i OKB-së, një rezolutë e tillë mund të shërbejë si bazë për një koalicion më të gjerë ndërkombëtar për hapjen e Ngushticës së Hormuzit, sipas një diplomati tjetër të BE-së.
Edhe kryeministri britanik Keir Starmer ka rritur mbështetjen ndaj SHBA-së në Lindjen e Mesme. Pas raportimeve se Irani kishte lëshuar një raketë balistike drejt bazës amerikano-britanike në Diego Garcia, Starmer i dha dritën jeshile SHBA-së për të përdorur bazat britanike për sulme ndaj objektivave iraniane që lidhen me ngushticën.
Më parë, ai kishte lejuar përdorimin e tyre vetëm për operacione mbrojtëse. /Përshtatur nga Politico/
Lini një Përgjigje