FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Sigurisht, do të vazhdojë të mbështesë një sërë forumesh me vendet jugore të përqendruara në Pekin, do të zhvillojë banka të reja për të financuar investime pa ndërhyrjen e Uashingtonit dhe do të vazhdojë të endë rrjetën e Rrugës së Re të Mëndafshit. Por për t'u vendosur në qendër të botës, duhet të marrë përsipër OKB-në, për momentin.
Donald Trump në faqen e fundit. U bënë muaj që kur presidenti amerikan nuk është lajmi numër një në botë. Por çfarë synon udhëheqësi kinez kur thotë se dëshiron të krijojë një rend të ri ndërkombëtar, të ndryshëm nga ai i dominuar deri më tani nga Shtetet e Bashkuara, Evropa dhe aleatët e tyre? Ai zakonisht fjalët i konkretizon me veprime.
Duke lënë mënjanë fuqinë ushtarake, trofeu që ai synon të pushtojë në të ardhmen e afërt quhet Kombet e Bashkuara.
Sigurisht, do të vazhdojë të mbështesë një sërë forumesh me vendet jugore të përqendruara në Pekin, do të zhvillojë banka të reja për të financuar investime pa ndërhyrjen e Uashingtonit dhe do të vazhdojë të endë rrjetën e Rrugës së Re të Mëndafshit. Por për t'u vendosur në qendër të botës, duhet të marrë përsipër OKB-në, për momentin.
Po, Kombet e Bashkuara aktualisht janë një hije e vetes së tyre të mëparshme, të zhveshura nga ambiciet që kishin kur u themeluan në vitin 1945 për të ruajtur paqen dhe janë të bllokuara në krahasim me dekadat e para, kur Këshilli i Sigurimit dhe Sekretarët e Përgjithshëm ishin në gjendje të ndërhynin dhe të ndihmonin në zgjidhjen e krizave edhe shumë serioze.
Sot, ka frikë se OKB-ja po zbehet më tej dhe po e lë botën pa një organ ndërmjetësimi të njohur universalisht. Megjithatë, frika më e madhe ndoshta duhet të shqetësojë përpjekjet e Republikës Popullore të Kinës për ta dominuar atë, për t'i imponuar objektivat e saj një organizate që u krijua për të bashkuar botën, jo për ta ndarë atë. Këshilli i Sigurimit është bllokuar prej kohësh nga të drejtat e vetos që mbajnë pesë anëtarët e tij të përhershëm: Shtetet e Bashkuara, Rusia, Kina, Mbretëria e Bashkuar dhe Franca.
Dhe meqenëse nuk ka një mënyrë të qartë për të ndryshuar këtë situatë të krijuar në fund të Luftës së Dytë Botërore, Xi synon të pushtojë pjesët e tjera të OKB-së: agjencitë e saj operative dhe Asamblenë e Përgjithshme, e cila nuk ka fuqi ekzekutive, por ndikim politik dhe ku votojnë 193 vende, kryesisht nga Jugu Global - ato që Pekini po përpiqet t'i bindë.
Një provë e parë e kësaj strategjie do të jetë Asambleja e Përgjithshme vjetore, e cila do të mbahet në OKB nga 9 deri më 29 shtator. Do të jetë një asamble madhështore, që do të festojë tetëdhjetë vjetorin e Kombeve të Bashkuara. Por mbi të gjitha, do të jetë e rëndësishme sepse do të trajtojë çështjen Izrael-Palestinë. Do të jetë një mundësi për Kinën që të mposhtë me vota Uashingtonin dhe ato vende që synojnë të mbështesin Izraelin, qoftë Netanyahu apo jo: shumica do të rreshtohet kundër Jerusalemit . Do të jetë gjithashtu një mundësi për të ndarë perëndimorët midis atyre që kërkojnë menjëherë njohjen e një shteti palestinez dhe atyre që e kundërshtojnë atë. Lufta në Gaza dhe dënimi i Izraelit do të jetë një mundësi vendimtare që Pekini nuk dëshiron ta humbasë për të nënvizuar rënien e hegjemonisë perëndimore.
Në këtë tranzicion, Xi dhe aleatët e tij nuk do të përballen me kundërshtimin e Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së. António Guterres, që nga javët e para pas sulmit të Hamasit më 7 tetor 2023, ka qenë një kundërshtar de facto i Izraelit.
Dhe në samitin e mbajtur në Tianjin më 31 gusht dhe 1 shtator, udhëheqësi kinez ftoi jo vetëm Putinin, Modin, Erdoganin dhe të tjerët. Ai gjithashtu shtroi tapetin e kuq për krerët e dhjetë organizatave ndërkombëtare, të udhëhequra nga vetë Guterres. Në një intervistë në televizionin kinez, Guterres tha se iniciativat e propozuara nga Kina "korrespondojnë me realitetet me të cilat përballet bota" dhe se Xi "është një njeri me një vizion të qartë strategjik".
Sa i përket organizatave ndërkombëtare dhe agjencive të OKB-së, Kina ka synuar prej vitesh të fitojë ndikim atje, ndërsa Shtetet e Bashkuara gradualisht i përbuzin ato . Ajo i vendos qytetarët e saj në pozicione udhëheqëse, dërgon zyrtarë për t'i pajisur ata me staf dhe i financon me grante të veçanta. Deri në vitet 1990, ajo ishte indiferente, por më pas u ngrit në krye të FAO-s dhe për një kohë drejtoi Organizatën Ndërkombëtare të Aviacionit Civil, Bashkimin Ndërkombëtar të Telekomunikacionit dhe Organizatën e Zhvillimit Industrial të OKB-së. Dhe prej kohësh e ka pasur syrin te Organizata e rëndësishme Botërore e Pronësisë Intelektuale. Një ish-punonjës i OKB-së ka denoncuar se, brenda strukturave që kontrollon, Pekini frikëson mbrojtësit e të drejtave të njeriut, jep ryshfet dhe ndryshon marrëdhëniet që i gjen të padëshirueshme. Çmimi i madh që synon Kina, shkurt, është të krijojë një hegjemoni të qartë brenda OKB-së, duke e transformuar atë në një entitet anti-perëndimor dhe pro-Kinë, në pritje të kohës kur edhe Këshilli i Sigurimit mund të ristrukturohet.
Pekini do të përballet me një provë të dytë, edhe më të rëndësishme, për të arritur qëllimet e tij në vitin 2026, kur do të zgjedhë Sekretarin e ri të Përgjithshëm të OKB-së (mandati i Guterres skadon në fund të vitit të ardhshëm).
Aktualisht, po shqyrtohen disa kandidatë jozyrtarë, të udhëhequr nga Drejtori i Përgjithshëm i Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike, Rafael Grossi, i cili ka konfirmuar interesin e tij. Emra të tjerë që po diskutohen përfshijnë ish-kryeministren e Zelandës së Re, Jacinda Ardern, Drejtoreshën e FMN-së, Kristalina Georgieva, dhe Presidenten e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së, Maria Espinosa.
Por Xi pritet të marrë drejtimin dhe po i mban letrat e tij të fshehta: zgjedhja e drejtorit të ardhshëm të përgjithshëm mund të jetë një hap i rëndësishëm në marshimin e gjatë për ta ulur Uashingtonin në vendin e dytë, madje edhe në Pallatin që dikur i përkiste Shteteve të Bashkuara./ Përshtati "Pamfleti", marrë nga "Corriera della Sera"
Lini një Përgjigje