FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Uashingtoni goditi objektiva ushtarake pranë Ngushticës së Hormuzit, ndërsa Teherani pranon përparim në bisedime, por mohon se një marrëveshje është afër.
Forcat amerikane kanë ndërmarrë sulme të reja në jug të Iranit, duke goditur instalime raketore dhe mjete detare që, sipas Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM), po përpiqeshin të vendosnin mina në Ngushticën e Hormuzit.
Përshkallëzimi i ri ushtarak vjen në një kohë kur vazhdojnë negociatat mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit për një marrëveshje të mundshme de-përshkallëzimi. Teherani ka pranuar se është shënuar përparim në bisedime, por ka hedhur poshtë pretendimet se një marrëveshje përfundimtare është e afërt.
Deklarata e CENTCOM
Komanda Qendrore Amerikane njoftoi se sulmet u kryen në kuadër të “vetëmbrojtjes”, me synimin për të mbrojtur forcat amerikane nga kërcënimet që Uashingtoni ia atribuon forcave të armatosura iraniane.
Zëdhënësi i CENTCOM, Tim Hawkins, deklaroi se ushtria amerikane “vazhdon të mbrojë forcat tona, duke treguar vetëpërmbajtje gjatë armëpushimit që mbetet në fuqi”.
Sipas tij, objektivat u goditën pranë Bandar Abbasit, qytet-port në jug të Iranit dhe bazë e rëndësishme detare iraniane në Ngushticën e Hormuzit, siç raportoi “New York Times”.
Më herët, mediat shtetërore iraniane raportuan se autoritetet lokale po hetonin njoftime për shpërthime në zonë. Deri tani, Teherani nuk ka reaguar zyrtarisht ndaj sulmeve të fundit amerikane.
Përparim në negociata, por pa marrëveshje
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme të Iranit, Esmail Baghaei, deklaroi se është arritur përparim në bisedimet me SHBA-në, por theksoi se një marrëveshje për përfundimin e krizës “nuk është e afërt”.
Deklarata erdhi pasi sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, kishte lënë të kuptohej se një marrëveshje mund të arrihej edhe brenda ditës së hënë.
“Është e drejtë të thuhet se kemi arritur përfundime për një pjesë të madhe të çështjeve që po diskutohen. Por të thuhet se kjo do të thotë se nënshkrimi i një marrëveshjeje është i afërt, askush nuk mund ta pretendojë këtë”, deklaroi Baghaei.
Memorandumi i mirëkuptimit që po diskutohet thuhet se përfshin zgjatjen e armëpushimit për 60 ditë, rihapjen e plotë të Ngushticës së Hormuzit dhe një raund të ri negociatash për programin bërthamor iranian.
Deklaratat e Trump për uraniumin e pasuruar
Donald Trump deklaroi se rezervat iraniane të uraniumit të pasuruar duhet ose t’i dorëzohen SHBA-së, ose të shkatërrohen nën mbikëqyrje ndërkombëtare.
Në një postim në platformën Truth Social, presidenti amerikan e quajti uraniumin e pasuruar “pluhur bërthamor” dhe tha se ai duhet ose të transferohet në SHBA për t’u shkatërruar, ose të asgjësohet në vend ose në një lokacion tjetër të pranueshëm, nën mbikëqyrjen e një organizmi ndërkombëtar për energjinë atomike.
Trump nuk sqaroi nëse i referohej vetëm rreth 440 kilogramëve uranium me pasurim të lartë që mendohet se zotëron Irani, apo të gjithë rezervës së vendit.
Sipas mediave amerikane, zyrtarët e SHBA-së kërkojnë largimin e të gjithë rezervës së uraniumit të pasuruar në kuadër të një marrëveshjeje të mundshme.
Çështjet e hapura në negociata
Pavarësisht progresit në kontaktet diplomatike, bisedimet nuk pritet të çojnë menjëherë në një marrëveshje përfundimtare.
Mediat amerikane raportojnë se çështje kyçe, si lehtësimi i sanksioneve, zhbllokimi i fondeve iraniane të ngrira dhe kërkesat e Uashingtonit për kufizimin e programit bërthamor të Teheranit, do të jenë pjesë e negociatave të reja.
CBS News raportoi se, sipas shërbimeve amerikane të inteligjencës, lideri suprem iranian Mojtaba Khamenei ndodhet në një vendndodhje të panjohur, gjë që po vështirëson komunikimin me të dërguarit e tij dhe po ngadalëson negociatat.
Ndërkohë, negociatori kryesor dhe ministri i Jashtëm iranian ndodheshin në Doha për takime me kryeministrin e Katarit, sipas Reuters.
Armëpushim i brishtë dhe presion në tregje
Forcat amerikane dhe iraniane po respektojnë një armëpushim që nga 8 prilli, por situata mbetet shumë e tensionuar.
Irani ka ruajtur kontrollet mbi lundrimin në Gjirin Persik përmes Ngushticës së Hormuzit, ndërsa marina amerikane ka tentuar të bllokojë portet iraniane.
Konflikti nisi më 28 shkurt, kur SHBA-ja dhe Izraeli ndërmorën sulme të gjera ndaj Iranit. Teherani u kundërpërgjigj me sulme ndaj Izraelit dhe vendeve të Gjirit që konsiderohen aleate të Uashingtonit, ndërsa bllokimi praktik i Ngushticës së Hormuzit shkaktoi tronditje të forta në tregjet ndërkombëtare të naftës.
Gjatë fundjavës, Trump kishte lënë të kuptohej se palët ishin pranë një marrëveshjeje, por më pas deklaroi se u kishte kërkuar negociatorëve “të mos nxitojnë”.
Pavarësisht përshkallëzimit të ri ushtarak, çmimi i naftës amerikane pësoi rënie të ndjeshme në tregjet aziatike.
Nafta West Texas Intermediate (WTI) ra me më shumë se 5% në Tokio dhe rreth orës 03:30 sipas kohës së Greqisë tregtohej me 91.33 dollarë për fuçi, me një rënie prej 5.46%.
Ndërkohë, nafta Brent u rrit me 1.6%, duke arritur në 97.68 dollarë për fuçi.
Investitorët duket se po parashikojnë një rihapje të plotë të Ngushticës së Hormuzit nëse negociatat mes Uashingtonit dhe Teheranit vazhdojnë të shënojnë progres./Përshtati "Pamfleti", nga "Protothema"
Dje Trump tha se gjithçka ishte në rregull. Çfarë ndryshoi? Urani? 200 miljare EUR jo USD! Irani do t'i tregojë vetëm gishtin e mesit Trumpit! Asgjë më shumë.