FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Nga lufta Rusi-Ukrainë dhe Lindja e Mesme te zgjedhjet e mesit të mandatit në SHBA, Trump përballet me një vit më të trazuar brenda dhe jashtë vendit…
Politika e brendshme dhe perspektiva e humbjes së monopolit të republikanëve mbi qeverinë në Uashington ka të ngjarë të tërheqin më shumë vëmendjen e Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, këtë vit. Kjo do t'i japë atij më shumë arsye për t'u shqetësuar sesa në ditët e para të vitit 2025, kur ai dhe aleatët e tij shpallën me besim se kishin marrë një mandat të fortë nga votuesit amerikanë për ndryshime rrënjësore.
Në të njëjtën kohë, koha e vetë-zmadhimit të aftësive të Trump si ndërmjetësuesi kryesor i marrëveshjeve po përballen me realitetin e ashpër të disa prej konflikteve më të vështira në botë. Në Rripin e Gazës, palestinezët, izraelitët dhe bashkëbiseduesit e tyre të huaj janë në një rrugë pa krye se si të zbatojnë fazën 2 të planit të paqes prej 20 pikash të Trump.
Dhe Presidenti rus Vladimir Putin vazhdon të refuzojë çdo garanci të besueshme sigurie për Ukrainën, si pjesë e një marrëveshjeje paqeje të shpresuar.
E gjithë kjo e bën atë që mund të jetë një vit veçanërisht i vështirë për Trumpin dhe ambiciet e tij në politikën e jashtme.
Ja disa nga sfidat më të mëdha me të cilat ai përballet në prag të vitit të dytë të mandatit të tij të dytë.
Zgjedhjet e Mesit të Mandatit në SHBA
Realiteti i fitores elektorale të Trumpit në vitin 2024, objektivisht historike dhe e rëndësishme, është se, megjithëse ai fitoi votën popullore, ai e bëri këtë me një diferencë shumë më të vogël se fituesit e tjerë të fundit presidencialë amerikanë. Por, pavarësisht se teknikisht nuk fitoi shumicën e votës popullore (ai fitoi 49.81 përqind), Trump qeverisi në vitin e tij të parë në detyrë sikur t'i ishte dhënë një direktivë e qartë nga një shumicë e konsiderueshme amerikanësh për të rishikuar qeverisjen e vendit, ekonominë, sistemet e aleancave, politikën, median dhe kulturën, si dhe të drejtat dhe liritë.
Tani, historia gjatë e administratës së dytë të Trumpit për imponimin në mënyrë të njëanshme të ndryshimeve masive, duke përfshirë gjëra të tilla si tarifat, politika e imigracionit, mbajtja ose sekuestrimi i shumave të mëdha të fondeve të taksapaguesve të drejtuara nga Kongresi dhe ofensivat ushtarake të paautorizuara në vende të tilla si Venezuela dhe Irani, do të testohet në votimin e nëntorit, edhe nëse vetë presidenti nuk votohet.
Ndërsa zgjedhjet e mesit të mandatit në SHBA janë disa muaj larg, vlerësimet mesatare të miratimit publik për Trump janë luhatur kuotave minimale 30 dhe maksimale 40. Dhe ndërsa republikanët aktualisht parashikohet të mbajnë kontrollin e tyre në Senat, demokratët shihen si të avantazhuar për të fituar përsëri Dhomën e Përfaqësuesve.
Mungesa e popullaritetit e disa prej politikave kryesore të Trump në fusha të tilla si tregtia, imigracioni dhe ekonomia vjen mes shenjave në rritje se një numër i konsiderueshëm republikanësh në Capitol Hill janë më të gatshëm të flasin hapur ose të votojnë kundër dëshirave të presidentit për çështje nga veprimi ushtarak në Venezuelë te ngacmimi i Danimarkës për shkak të Grenlandës dhe financimi i kujdesit shëndetësor.
Të gjitha shenjat tregojnë për një vit më të trazuar për Trumpin në planin e brendshëm, për të mos përmendur atë që mund të ndodhë në vitin 2027, nëse demokratët arrijnë të thyejnë pushtetin e republikanëve në Uashington.
Lufta Rusi-Ukrainë
Pavarësisht zotimit të Trump për t'i dhënë fund luftës Rusi-Ukrainë brenda "24 orëve" nga marrja e detyrës, ky afat doli i pamundur për t'u përmbushur. Lufta mbetet e pazgjidhur edhe pse Trump ka 1 vit që ka marrë detyrën si President, ndonëse ka pasur edhe takime të nivelit të lartë, që janë konkretizuar me një plan paqeje prej 28 pikash të hartuar nga SHBA-ja.
Për t'i dhënë fund luftës, viti i dytë i Trump 2.0 ka të ngjarë të përballet me të njëjtat pengesa si viti i parë. Moska refuzon të ngadalësojë përparimin e saj ose të ndalojë së synuari infrastrukturën civile dhe energjetike në Ukrainë dhe mbetet kategorikisht kundër vendosjes së trupave perëndimore në Ukrainë si pjesë e një garancie sigurie për Kievin në të ardhmen. Ukraina, nga ana e saj, hedh poshtë kërkesat që t'i lëshojë një pjesë të territorit të saj Rusisë dhe nuk është e gatshme të ndalojë luftimet pa këto garanci sigurie.
Ndërkohë, Trump nuk ka arritur t’i mbajë në të njëjtën dhomë Presidentin rus Vladimir Putin dhe Presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky , pavarësisht vendosjes së sanksioneve të ashpra të SHBA-së ndaj dy kompanive më të mëdha të naftës ruse, si dhe tarifave të larta për vendet që blejnë naftë të papërpunuar nga Moska.
Ligjvënësit amerikanë po e humbasin durimin me mënyrën se si administrata Trump po e trajton konfliktin. Dhe aleatët e Uashingtonit në NATO duket se po bindën gjithnjë e më pak se Shtëpia e Bardhë interesohet për interesat e Evropës.
Me akuzat se Trump dhe ekipi i tij janë të butë ndaj Kremlinit, viti 2026 mund të jetë viti kur mbështetësit evropianë të Ukrainës marrin frenat. Franca dhe Mbretëria e Bashkuar kanë premtuar të dërgojnë trupa në Kiev në rast të një marrëveshjeje paqeje, Bashkimi Evropian po diskuton një mur kundër dronëve për të luftuar pushtimet ruse, dhe anëtarët e NATO-s kanë filluar procesin e rritjes së shpenzimeve të tyre të mbrojtjes për të përmbushur objektivin e ri prej 5 përqind në mes të një rendi botëror më të trazuar.
Trump dëshiron njohjen e përfundimit të konfliktit më të madh të Evropës që nga Lufta e Dytë Botërore. Por është e paqartë nëse ai dhe ekipi i tij kanë durimin, vëmendjen ose ekspertizën diplomatike të nevojshme për ta çuar deri në fund përpjekjen.
Lindja e Mesme
Që nga fillimi i armëpushimit të ndërmjetësuar nga Trump midis Izraelit dhe Hamasit në tetor 2025, forcat izraelite kanë vrarë qindra palestinezë dhe kanë shkatërruar mijëra ndërtesa në Gaza. Disa trupa izraelite janë vrarë në Gaza që nga fillimi i armëpushimit, me incidentin e fundit të tillë që ndodhi më 28 tetor 2025. Dhuna e vazhdueshme, e cila i ka bërë disa vëzhgues ndërkombëtarë të hedhin poshtë idenë se ka një armëpushim në Gaza, është tregues i një sërë pengesash që qëndrojnë në rrugën e kalimit në fazën e dytë të planit të paqes të Trump.
Këshilli i Sigurimit i OKB-së miratoi një rezolutë në mesin e nëntorit duke mbështetur planin e Trump , duke përfshirë aspekte të tilla si krijimi i një “Bordi Paqeje” dhe një force ndërkombëtare stabilizimi. Por, siç qëndrojnë gjërat, procesi nuk ka ecur përtej fazës së parë dhe ka pasur pak ose aspak shenja përparimi.
Faza e dytë ka për qëllim çarmatosjen e Hamasit dhe Izraelin të bëjë hapa përpara drejt tërheqjes së plotë nga Gaza. Por Hamasi kundërshton çarmatimin dhe ministri i mbrojtjes i Izraelit tha në fund të dhjetorit se ushtria izraelite “nuk do të tërhiqet kurrë plotësisht” nga Gaza.
Ky bllokim pritet të jetë një sfidë e rëndësishme për Trumpin në vitin 2026, veçanërisht nëse ai shpreson të shohë përparim në fronte të tjera në rajon, siç është avancimi i Marrëveshjeve të Abrahamit, me vende si Arabia Saudite që deklarojnë se nuk do të bashkohen derisa të ketë një rrugë të besueshme drejt krijimit të një shteti palestinez.
Palestinezët në Bregun Perëndimor të pushtuar janë përballur gjithashtu me nivele historike dhune nga kolonët izraelitë. Trump ka shprehur shqetësime në lidhje me dhunën në Bregun Perëndimor, por kritikët duan që ai të bëjë më shumë për të ushtruar presion mbi Izraelin që të frenojë sulmet, duke theksuar se situata atje kërcënon gjithashtu axhendën e Shtëpisë së Bardhë në rajon.
Ndërkohë, armëpushimi midis Izraelit dhe Libanit mbetet gjithashtu në terren të pasigurt. Ushtria libaneze në fillim të janarit tha se kishte përfunduar fazën e parë të planit të saj për të çarmatosur Hezbollahun, një aspekt kyç i marrëveshjes së armëpushimit. Por Izraeli ka shprehur padurim me ritmin dhe fushëveprimin e procesit dhe në ditët e fundit nisi një valë sulmesh ndaj grupit militant të mbështetur nga Irani.
Edhe pse disa raportime të kohëve të fundit sugjeruan se Trump i dha Izraelit dritën jeshile për një ofensivë të re në Liban, konflikti i ripërtërirë në vend mund të jetë një problem i madh për Shtetet e Bashkuara, ndërsa ato kërkojnë të përparojnë objektivat e tyre në rajon.
Dhe pastaj është Irani, i cili u përball me protesta historike antiqeveritare gjatë disa javëve të fundit, kryesisht të nxitura nga ekonomia në rënie e vendit. Raportet sugjerojnë se qindra ose ndoshta mijëra protestues janë vrarë nga forcat e sigurisë, ndërsa regjimi iranian u përpoq të shuante sfidën më serioze të brendshme ndaj pushtetit të tij në vite.
Trump kërcënoi vazhdimisht të ndërhynte për të ndaluar dhunën kundër protestuesve, por duket se është tërhequr nga ndërmarrja e ndonjë veprimi tani që protestat duket se janë shuar. Por situata mbetet shumë e paqëndrueshme dhe është e vështirë të parashikohet se çfarë mund të ndodhë më pas.
Vendimi i Gjykatës së Lartë për tarifat
Një sfidë me të cilën pothuajse me siguri do të përballet Trump më shpejt sesa më vonë është vendimi i Gjykatës së Lartë mbi pjesën më të madhe të tarifave që ai ka vendosur mbi pothuajse çdo vend në botë.
Këto tarifa thirrën legjislacionin e epokës së Carterit për të shpallur një emergjencë kombëtare, të cilën administrata argumentoi se i lejonte asaj të uzurponte kompetencat e taksimit nga Kongresi (tarifat janë taksa importi dhe shtojnë deri në qindra miliarda dollarë të ardhura për Thesarin çdo vit).
Shumë nga gjyqtarët e Gjykatës së Lartë dukeshin skeptikë ndaj nocioneve të tilla kur u mbajtën argumente me gojë në nëntor.
Nëse Gjykata e Lartë i rrëzon këto tarifa, kjo do ta paraqesë administratën me dy çështje të menjëhershme. E para është çështja e rimbursimeve për tarifat e mbledhura tashmë. Administrata ka sugjeruar që rimbursimet në shkallë të gjerë do të ishin një katastrofë buxhetore, si dhe një makth për dokumentet; por nëse ato mandatohen, disa vëzhgues presin një tjetër nxitje për shpenzimet dhe ekonominë amerikane këtë vit.
Ekzistojnë tarifa më të ngushta të sigurisë kombëtare që mund të vendosen (dhe janë vendosur shumë herë nga Trump) sipas një akti tregtar të vitit 1962; ka tarifa më të vogla dhe afatshkurtra të lejuara sipas një akti tregtar të vitit 1974, por Kongresi ka fjalën përfundimtare në to; dhe ekziston edhe opsioni bërthamor, duke iu referuar projektligjit Smoot-Hawley të vitit 1930 për të vendosur tarifa të ashpra për çdo vend për praktika tregtare "diskriminuese".
Problemi për administratën Trump është se të gjitha këto qasje zgjasin më shumë, kërkojnë studim dhe konsultim paraprak, janë më të kufizuara dhe në disa raste kufizohen natyrshëm nga Kongresi. Trump, i vetëshpalluri "Njeriu i Tarifave", mund të përballet me qortimin e tij të parë serioz për përpjekjet e tij për të riformësuar rendin tregtar global. Kjo nuk do ta përfundojë kërkimin e tij, por do ta bëjë pak më të vështirë realizimin e ndërtimit të murit proteksionist që ai premtoi të ndërtojë.
Kupa e Botës
Kupa e Botës 2026 do të zhvillohet nga 11 qershori deri më 19 korrik. Kjo përsëritje e turneut ndërkombëtar do të jetë e pashembullt, me tre kombe që do të jenë organizatorë së bashku: Shtetet e Bashkuara, Kanadaja dhe Meksika.
Trump e ka paraqitur organizimin e Kupës së Botës si një fitore të madhe për Shtetet e Bashkuara dhe ka treguar një interes personal për turneun. "Është një ngjarje shumë e veçantë. Mendoj se është ndoshta me siguri një nga ngjarjet më të mëdha dhe ndoshta më e madhja sportive në botë", tha Trump në vitin 2018 pasi Shtetet e Bashkuara u zgjodhën për të pritur së bashku me fqinjët e tyre jugorë dhe veriorë.
Shtëpia e Bardhë ka lëvduar gjithashtu faktin se turneu përkon me 250-vjetorin e themelimit të Shteteve të Bashkuara.
Por realizimi i Kupës së Botës pa probleme do të jetë një sfidë e madhe për Trumpin, veçanërisht duke pasur parasysh klimën politike në Shtetet e Bashkuara. Trump tashmë ka hedhur idenë e heqjes së ndeshjeve të Kupës së Botës nga qytetet amerikane që nuk kanë bashkëpunuar me axhendën e tij, duke treguar gatishmërinë e tij për ta politizuar turneun.
Ekzistojnë gjithashtu çështje të rëndësishme dhe komplekse logjistike për t'u marrë në konsideratë. Kupa e Botës për Klube, e cila u mbajt në Shtetet e Bashkuara dhe pa vendin të mirëpriste tifozë nga e gjithë Bota, ofroi një dritare për problemet e mundshme. FIFA u njoftua për 145 shqetësime për të drejtat e njeriut gjatë këtij turneu, të cilat lidheshin me çështje që varionin nga zbatimi i politikave të SHBA-së deri te shqetësimet për sigurinë për shkak të nxehtësisë ekstreme.
Në këtë drejtim, ka pyetje të hapura nëse axhenda e Trump për imigracionin do të përplaset me Kupën e Botës, ndërsa tifozë nga e gjithë Bota mblidhen për të festuar ngjarjen sportive më të shikuar në botë. Mund të jetë një sfidë për Trumpin të ruajë politikat e tij të ashpra të imigracionit dhe të shmangë çdo incident të profilit të lartë gjatë turneut. Për shkak të problemeve të ndryshme me vizat dhe gjendjes së përgjithshme të vendit, disa tifozë ndërkombëtarë mund të përfundojnë duke shmangur ndeshjet e zhvilluara në Shtetet e Bashkuara për të shmangur telashet.
Dhe tifozët nga të paktën 4 vende që u kualifikuan për Kupën e Botës, Irani, Senegali, Bregu i Fildishtë dhe Haiti, ka të ngjarë ta kenë shumë të vështirë ose të pamundur të marrin pjesë në ndonjë ndeshje në Shtetet e Bashkuara për shkak të kufizimeve të udhëtimit të vendosura nga administrata Trump. Këto kufizime nuk shtrihen tek lojtarët dhe stafi, por ato prapëseprapë nuk përputhen pikërisht me një turne që synon të jetë për bashkëpunim ndërkombëtar dhe mikpritje. Edhe tifozët që nuk janë nga vende që përballen me kufizime veçanërisht të rrepta mund të duhet të dorëzojnë deri në pesë vjet histori të mediave sociale kur të hyjnë në Shtetet e Bashkuara.
Ashtu si Lojërat Olimpike, Kupa e Botës është një shembull i rëndësishëm i diplomacisë sportive që u ofron vendeve pritëse një mundësi të madhe për të reklamuar njerëzit, kulturën, infrastrukturën, ekonominë dhe vlerat e tyre në botë. Por, meqenëse Kupa e Botës 2026 bashkë-organizohet nga një administratë që nuk i jep përparësi mikpritjes ndaj të huajve, turneu mund të përfundojë duke dëmtuar edhe më tej perceptimet e Shteteve të Bashkuara në sytë e globit. /Përshtatur nga Foreign Policy/
For every cheater there is no challenge because, they will cheat and win till they die, while the majority of mases are cows muuuu.