Aparati rus i inteligjencës ka ndryshuar ndjeshëm mënyrën e veprimit në Evropë, duke kaluar në operacione spiunazhi më agresive dhe me rrezik të lartë. Sipas një raporti të Associated Press, fokusi kryesor i Moskës është vjedhja e teknologjive industriale dhe e sekreteve të mbrojtjes perëndimore, me qëllim mbështetjen e ekonomisë së saj të rënduar nga lufta dhe sigurimin e avantazheve ushtarake.
Në shënjestër avionët luftarakë dhe teknologjitë me përdorim të dyfishtë
Christoffer Wedelin, zëvendësshef i operacioneve në Shërbimin Suedez të Sigurisë (Säpo), deklaroi se agjentët rusë që veprojnë jashtë vendit kanë njohuri të sakta për nevojat e kompleksit ushtarako-industrial rus.
“Ata e dinë saktësisht se çfarë u nevojitet”, tha Wedelin, duke shtuar se Moska po investon përpjekje të konsiderueshme për të siguruar makineri industriale të avancuara, pajisje moderne prodhimi dhe kërkime teknologjike me përdorim të dyfishtë, civil dhe ushtarak.
Në Suedi, objektivi kryesor i inteligjencës ruse është sektori i mbrojtjes. Interes të veçantë paraqesin projektet e avancuara të armëve kombëtare, përfshirë avionin luftarak Saab JAS 39 Gripen.
Po ashtu, operativët rusë po kërkojnë të sigurojnë teknologji civile të kamerave dhe sistemeve lazer, të cilat mund të përshtaten për sistemet ruse të navigimit dhe drejtimit të armëve.
Synohen teknologjitë hapësinore dhe kuantike
Drejtori i Shërbimit Finlandez të Sigurisë dhe Inteligjencës (Supo), Juha Martelius, deklaroi se Rusia po përpiqet të mbushë boshllëkun teknologjik të krijuar nga izolimi ndërkombëtar.
Sipas tij, Moska synon të vjedhë kërkime shkencore të avancuara për të ruajtur ritmin me Perëndimin ose për të fituar avantazh në të ardhmen.
Martelius identifikoi disa sektorë që ndodhen nën kërcënim të drejtpërdrejtë. Mes tyre janë teknologjitë hapësinore, të cilat Rusia i konsideron thelbësore për rikuperimin dhe përmirësimin e kapaciteteve të saj në imazherinë satelitore, komunikimet ushtarake dhe navigimin në fushën e betejës.
Gjithashtu, inteligjenca ruse po përpiqet të sigurojë teknologji kuantike dhe sisteme të lidhura me rajonet arktike, me synimin për të forcuar pozicionin strategjik të vendit në zonat veriore me rëndësi gjeopolitike.
Një tjetër objektiv janë teknologjitë e navigimit detar, të cilat janë bërë të vështira për t’u siguruar për shkak të embargove tregtare shumëvjeçare që kanë kufizuar ndërtimin e anijeve dhe kapacitetet detare të Rusisë.
Rrjete kompanish fantazmë dhe operacione të fshehta
Për të shmangur kontrollet e eksporteve të vendosura nga Perëndimi, Rusia po përdor një rrjet kompleks mekanizmash furnizimi.
Sipas raportit, këto përfshijnë përdorimin e hakerëve të mbështetur nga shteti për të depërtuar në databaza kompanish, rekrutimin e ndërmjetësve lokalë dhe krijimin e kompanive fasadë në vende neutrale.
Një rast i tillë u zbulua në maj, kur policia suedeze arrestoi dy persona të lidhur me një kompani fantazmë në Turqi, e cila kishte organizuar dhjetëra dërgesa të paligjshme të makinerive të avancuara për përpunimin e metaleve drejt Rusisë.
Moska merr më shumë rreziqe
Sipas përfaqësuesve të inteligjencës perëndimore, një karakteristikë e re e spiunazhit rus është gatishmëria për të marrë rreziqe më të mëdha.
“Ata nuk shqetësohen më aq shumë për mundësinë e ekspozimit. Pikërisht për këtë arsye janë të gatshëm të marrin rreziqe më të mëdha për të arritur objektivat e tyre”, tha Wedelin.
Kriza ekonomike po shtyn Kremlinin drejt spiunazhit industrial
Ekspertët vlerësojnë se intensifikimi i spiunazhit industrial është pasojë e drejtpërdrejtë e problemeve strukturore që po përballon ekonomia ruse.
Katër vjet sanksione ndërkombëtare kanë kufizuar ndjeshëm aksesin e Rusisë në kërkimet shkencore evropiane, komponentët industrialë dhe programet bazë kompjuterike.
Mungesa e teknologjive të avancuara po shfaqet në një moment kur Kremlini përballet me presione të mëdha financiare.
Një dokument i brendshëm i qeverisë ruse zbuloi se ministri i Financave, Anton Siluanov, ka paralajmëruar se rritja e shpenzimeve ushtarake po ushtron presion të paqëndrueshëm mbi buxhetin federal.
Për vitin 2026, Rusia ka planifikuar të shpenzojë 16.84 trilionë rubla (rreth 238 miliardë dollarë) për mbrojtjen dhe sigurinë, ose afro 40 për qind të të gjitha shpenzimeve shtetërore.
Si rezultat, vetëm gjatë katër muajve të parë të vitit është regjistruar një deficit buxhetor prej 5.9 trilionë rublash (82 miliardë dollarë), niveli më i lartë që nga fillimi i pushtimit në shkallë të plotë të Ukrainës.
Ndërsa likuiditeti i kompanive ruse po përkeqësohet dhe bankat shtetërore po përpiqen të fshehin kreditë problematike për të shmangur panikun financiar, Kremlini ka vendosur prioritet absolut financimin e sektorit ushtarak në dëm të sektorëve civilë.
Sipas vlerësimeve të inteligjencës perëndimore, paaftësia për të zhvilluar teknologji të gjeneratës së ardhshme në kushtet e krizës financiare po e shtyn gjithnjë e më shumë shtetin rus të mbështetet te agjencitë e spiunazhit për të siguruar përmes vjedhjes teknologjitë dhe infrastrukturën industriale që i nevojiten për të mbajtur në funksion makinerinë e luftës.
Lini një Përgjigje