NATO po përgatit një strukturë të re për dislokim të shpejtë të forcave në Letoni dhe Estoni, në kuadër të forcimit të mbrojtjes në krahun lindor të aleancës, ndërkohë që Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë reduktim të ndjeshëm të kapaciteteve ushtarake të disponueshme për aleatët evropianë gjatë krizave…
Aktualisht, forcat e NATO-s të vendosura në tri shtetet baltike Estoni, Letoni dhe Lituani, si edhe në pjesën veriore të Polonisë, janë nën komandën e një shtabi shumëkombësh me seli në qytetin polak Szczecin. Ndryshimi i planifikuar konsiderohet si tregues i rëndësisë gjithnjë e më të madhe strategjike të rajonit baltik, veçanërisht pas fillimit të pushtimit rus të Ukrainës.
Liderët e vendeve baltike u takuan të martën në Vilnius me presidenten e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, ku ranë dakord se Bashkimi Evropian duhet të përshpejtojë masat e sigurisë në kufirin lindor të Evropës. Këtë e bëri të ditur presidenti i Lituanisë, Gitanas Nausėda.
Von der Leyen deklaroi se vendet baltike po përballen me situata që shumë njerëz mendonin se i përkisnin të kaluarës. “Alarmet për sulme ajrore, familjet në strehimore, shkollat e mbyllura dhe ndërprerjet e trafikut janë realitet në kufirin lindor të Evropës në vitin 2026. Sot po ndodh këtu, nesër mund të ndodhë diku tjetër përgjatë kufirit lindor,” tha ajo.
Sipas saj, bëhet fjalë për një strategji të qëllimshme të Rusisë për destabilizimin e shoqërive demokratike evropiane.
“Ky është një veprim i menduar mirë nga Rusia për të krijuar pasiguri dhe për të minuar stabilitetin e demokracive tona,” deklaroi presidentja e Komisionit Evropian.
Moska i ka mohuar vazhdimisht pretendimet se planifikon agresion ndaj vendeve të NATO-s dhe ka akuzuar aleancën se po rrit tensionet përmes zgjerimit drejt kufijve rusë. Sipas një zyrtari ushtarak të cituar nga Reuters, vendosja e një korpusi të dytë në Baltik do t’i mundësonte NATO-s të sillte me shpejtësi forca të konsiderueshme në rajon në rast krize, duke adresuar dobësitë që lidhen me thellësinë e kufizuar strategjike dhe ekspozimin e lartë të vendeve baltike.
Kur funksionon me kapacitet të plotë, një korpus ushtarak zakonisht komandon tri divizione dhe përfshin nga 40 mijë deri në 60 mijë trupa. Në kohë paqeje, ai operon me një strukturë më të kufizuar komanduese, por ruan kapacitete të specializuara si artileria, mbrojtja kundërajrore, njësitë inxhinierike dhe shërbimet mjekësore, me qëllim që trupat të mund të dislokohen shpejt në rast nevoje.
Burime ushtarake i thanë Reuters se Gjermania dhe Holanda, në koordinim me NATO-n, kanë arritur marrëveshje që korpusi gjermano-holandez me seli në qytetin Münster të Gjermanisë të marrë përgjegjësinë për mbrojtjen e Letonisë dhe Estonisë. Sipas të njëjtave burime, marrëveshja zgjidhi pengesën e fundit që lidhej me mungesën e kapaciteteve të nevojshme në nivel korpusi, përfshirë artilerinë me rreze të gjatë, mbrojtjen kundërajrore, njësitë inxhinierike dhe mbështetjen mjekësore.

Gjermania dhe Holanda, së bashku me partnerë të tjerë të NATO-s, do të punojnë tani për ndërtimin e këtyre kapaciteteve. Ende nuk është bërë e ditur se kur vendimi do të hyjë në fuqi dhe sa ushtarë do të vendosen nën komandën e shtabit të ri në rast konflikti.
Ministria holandeze e Mbrojtjes deklaroi se plani për dislokimin e korpusit “po përpunohet më tej” dhe refuzoi të japë detaje shtesë. Ministria gjermane e Mbrojtjes gjithashtu nuk komentoi, duke iu referuar koordinimeve të vazhdueshme me NATO-n.
Zyrtarët e NATO-s prej vitesh paralajmërojnë për rritjen e kërcënimit nga Rusia dhe vlerësojnë se Moska mund të jetë në gjendje të nisë një sulm të gjerë ndaj territorit të aleancës deri në vitin 2029. Rusia i hedh poshtë këto vlerësime dhe pretendon se NATO po nxit tensione përmes zgjerimit në territore pranë kufijve rusë.
Në të njëjtën kohë, aleatët evropianë po marrin përgjegjësi më të mëdha për mbrojtjen e tyre, ndërsa presidenti amerikan Donald Trump ka shtuar kritikat ndaj vendeve evropiane të NATO-s. Ai së fundmi i akuzoi aleatët evropianë për mungesë mbështetjeje gjatë konfliktit me Iranin dhe paralajmëroi tërheqjen e 5 mijë ushtarëve amerikanë nga Gjermania.
Sipas revistës gjermane Der Spiegel, Shtetet e Bashkuara planifikojnë të reduktojnë ndjeshëm kapacitetet ushtarake që mund të vihen në dispozicion të aleancës gjatë krizave. Reduktimet pritet të përfshijnë avionë luftarakë, anije luftarake dhe avionë për furnizim me karburant në ajër.
Gazeta raportoi se një përfaqësues i sekretarit amerikan të Mbrojtjes, Pete Hegseth, informoi zyrtarët e lartë të NATO-s në Bruksel për këto plane gjatë javës së kaluar.
Tre burime të njohura me çështjen i thanë Reuters se administrata Trump kishte planifikuar t’i njoftonte aleatët në NATO për reduktimin e kapaciteteve ushtarake amerikane të disponueshme për aleancën në rast krizash.
Sipas raportimeve, SHBA-ja synon që në të ardhmen të ofrojë vetëm gjysmën e numrit të mëparshëm të bombarduesve strategjikë për NATO-n.
Në mënyrë konkrete, numri i avionëve luftarakë amerikanë të disponueshëm për aleancën pritet të reduktohet me një të tretën. Der Spiegel raportoi se këtë e deklaroi përfaqësuesi amerikan Alexander Velez-Green gjatë një takimi me dyer të mbyllura.
Marina amerikane gjithashtu pritet të vendosë në dispozicion më pak anije shkatërruese, ndërsa SHBA-ja nuk planifikon më të ofrojë nëndetëse për NATO-n.
Sipas ndryshimeve të propozuara, vendet evropiane do të duhet të sigurojnë vetë kapacitetet e zbulimit me dronë, ndërsa SHBA-ja planifikon të reduktojë ndjeshëm furnizimin me dronë të armatosur.
Raporti i Der Spiegel thekson se detaje të tjera mbi këto ndryshime pritet të paraqiten gjatë konferencës së NATO-s për gjenerimin e forcave, e cila do të mbahet në fillim të muajit qershor.
Një zëdhënëse e NATO-s deklaroi për revistën gjermane se planifikimi ushtarak i aleancës ka qenë prej kohësh “tepër i varur” nga kapacitetet amerikane dhe se, me rritjen e investimeve në mbrojtje nga Evropa dhe Kanadaja, përgjegjësitë ushtarake brenda aleancës mund të riorganizohen. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje