FLASH
Shkruar nga Federico Rampini
Pavarësisht propagandës anti-perëndimore, liderët komunistë e dinin se Gjermania, jo SHBA-ja, përbënte kërcënimin e vërtetë historik për Moskën, pasi Wehrmacht-i gjerman kishte pushtuar dy herë territorin rus gjatë shekullit të 20-të. Prania e SHBA-së në Evropë siguroi që Gjermania të mbetej “e zbutur” ushtarakisht, një situatë që i leverdiste Rusisë.
Reagimi i ashpër i presidentit rus Vladimir Putin ndaj vendimeve të fundit të Gjermanisë – furnizimet e reja me armë për Ukrainën dhe autorizimi për përdorimin e tyre në thellësi të territorit rus – ka nxjerrë në pah një dobësi strategjike të liderit rus. Veprimet e tij agresive mund të kenë zgjuar një gjigant të fjetur, Gjermaninë, e cila për 80 vjet ka ndjekur një politikë pacifiste dhe ka mbetur kryesisht e çarmatosur. Ky zhvillim mund të ketë pasoja afatgjata shkatërruese për Rusinë, duke e bërë lëvizjen e Putinit një gabim strategjik me kosto të lartë.
Nga agresioni në Ukrainë te zgjimi i Gjermanisë
Agresioni i Rusisë ndaj Ukrainës në shkurt 2022 tashmë ka pasur efekte të papritura, duke shtyrë dy vende tradicionalisht neutrale, Suedinë dhe Finlandën, të anëtarësohen në NATO. Tani, refuzimi i Putinit për të pranuar ndërmjetësimin e presidentit amerikan Donald Trump – pavarësisht mungesës së finesës në qasjen e tij – po nxit riarmatimin e Gjermanisë, një vend që për dekada ka shmangur rolin ushtarak aktiv. Sipas analistëve, zgjimi i Gjermanisë nga “letargjia gjeopolitike” mund të jetë vendimi më i rrezikshëm për Rusinë në afat të gjatë, duke pasur parasysh historinë e saj si kërcënimi më i madh ushtarak për Moskën gjatë shekullit të 20-të.
Gjermania, e udhëhequr nga kancelari Friedrich Merz, ka filluar një proces riarmatimi jo nga ambiciet imperialiste, por nga pasiguria e krijuar nga veprimet e Putinit, përfshirë bombardimet, masakrat dhe shkeljet e sovranitetit të Ukrainës. Sipas postimeve në X dhe raportimeve nga Deutsche Welle, Gjermania ka rritur buxhetin e mbrojtjes me 100 miliardë euro dhe po planifikon modernizimin e forcave të saj të armatosura, një hap që mund të ndryshojë ekuilibrin e fuqisë në Evropë.
Roli historik i NATO-s dhe fraza e Lord Ismay
Për të kuptuar rëndësinë e këtyre zhvillimeve, ia vlen të rikujtojmë një nga përkufizimet më të njohura të NATO-s, të dhënë nga sekretari i saj i parë i përgjithshëm, Lord Ismay, në vitin 1950: “T’i mbajmë amerikanët brenda, rusët jashtë dhe gjermanët poshtë”. Kjo frazë pasqyronte frymën e kohës, vetëm pesë vjet pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore. Kujtimi i Adolf Hitlerit dhe Tretit Rajh ishte ende i freskët, ndërsa kërcënimi i Stalinit dhe zgjerimi sovjetik në Evropën Lindore ishin realitet i prekshëm.
Fraza e Ismay-t nënkuptonte tre objektiva kryesorë të NATO-s: të siguronte praninë e SHBA-së në Evropë për të parandaluar izolacionizmin amerikan, siç kishte ndodhur pas Luftës së Parë Botërore; të pengonte zgjerimin e Bashkimit Sovjetik drejt Evropës Perëndimore; dhe të mbante Gjermaninë nën kontroll, duke parandaluar riarmatimin e saj. Gjermania e pasluftës, e ndarë në Republikën Federale Gjermane dhe Republikën Demokratike Gjermane nën ndikimin sovjetik, u shndërrua shpejt në një superfuqi ekonomike dhe teknologjike, por mbeti ushtarakisht e kufizuar për shkak të pranisë së trupave amerikane dhe ombrellës së NATO-s.
Për Bashkimin Sovjetik, kjo situatë kishte avantazhe të caktuara. Pavarësisht propagandës anti-perëndimore, liderët komunistë e dinin se Gjermania, jo SHBA-ja, përbënte kërcënimin e vërtetë historik për Moskën, pasi Wehrmacht-i gjerman kishte pushtuar dy herë territorin rus gjatë shekullit të 20-të. Prania e SHBA-së në Evropë siguroi që Gjermania të mbetej “e zbutur” ushtarakisht, një situatë që i leverdiste Rusisë.
Zgjimi i Gjermanisë dhe pasojat për Rusinë
Shtatëdhjetë e pesë vjet pas frazës së Ismay-t, agresioni i Putinit dhe dobësimi i ndikimit amerikan në Evropë, i nxitur nga skepticizmi i Trump për NATO-n, kanë ndryshuar dinamikat. Gjermania e Merz-it po riarmatoset për shkak të ndjenjës së pasigurisë, e nxitur nga veprimet ushtarake të Rusisë dhe dyshimet për qëndrueshmërinë e NATO-s. Me Amerikën që duket më pak e angazhuar dhe Rusinë që po sfidon rendin evropian, Gjermania nuk mund të lejojë të mbetet pasive.
Ky riarmatim mund të ketë pasoja të mëdha për Rusinë. Gjermania, me ekonominë e saj të fuqishme dhe kapacitetet teknologjike, ka burime shumë më të mëdha se Rusia, e cila konsiderohet një “xhuxh ekonomik” në krahasim. Ndërtimi i një ushtrie të fortë dhe një industrie ushtarake të avancuar do të kërkojë kohë, por potenciali financiar dhe industrial i Gjermanisë e bën këtë synim të realizueshëm. Siç shkruan The Guardian, refuzimi i Putinit për të negociuar me Trump dhe sfidimi i Gjermanisë mund të rezultojë në një kosto strategjike të rëndë për Moskën në të ardhmen.
Paralelja me Lindjen e Largët
Një dinamikë e ngjashme po zhvillohet edhe në Lindjen e Largët. Në të kaluarën, liderë kinezë si Deng Xiaoping dhe madje Mao Zedong e shihnin praninë ushtarake amerikane në Indo-Paqësor si një garanci kundër riarmatimit të Japonisë, një fuqi që kishte pushtuar Kinën gjatë Luftës së Dytë Botërore. Bazat ushtarake amerikane në rajon, pavarësisht se shiheshin si kërcënim nga Pekini, kishin një funksion stabilizues duke mbajtur nën kontroll rivalitetet rajonale.
Sot, politika agresive e presidentit kinez Xi Jinping dhe dyshimet për angazhimin afatgjatë të SHBA-së po nxisin Japoninë dhe Korenë e Jugut të rishikojnë strategjitë e tyre të sigurisë. Sipas raportimeve nga Nikkei Asia, në Tokio dhe Seul po diskutohet mundësia e zhvillimit të arsenaleve bërthamore autonome, një hap që do të ndryshonte rrënjësisht ekuilibrin në rajon. Ashtu si Putin, edhe Xi mund të ketë bërë një gabim strategjik duke sfiduar praninë amerikane, e cila për dekada ka shërbyer si një forcë stabilizuese.
Putini dhe Xi: “Magjistarët” që mund të pendohen
Putini dhe Xi Jinping, me politikat e tyre agresive, po krijojnë një botë ku fuqitë e mëdha si Gjermania, Japonia dhe Koreja e Jugut po rimendojnë varësinë e tyre nga SHBA-ja dhe po investojnë në kapacitete ushtarake autonome. Sipas analistëve, siç raportohet nga Foreign Policy, kjo mund të çojë në një botë më të pasigurt, ku rivalitetet e vjetra gjeostrategjike mund të ringjallen. SHBA-ja, pavarësisht të metave të saj, ka luajtur një rol stabilizues për më shumë se 75 vjet, duke zbutur tensionet rajonale dhe parandaluar konflikte të mëdha.
Putini, duke zgjuar Gjermaninë dhe duke shtyrë NATO-n në një fazë pasigurie, mund të ketë hapur një kuti Pandore. Në të njëjtën mënyrë, Xi Jinping rrezikon të nxisë riarmatimin e Japonisë dhe Koresë së Jugut, duke krijuar sfida të reja për Kinën. Nëse këta “magjistarë” do të pendohen për veprimet e tyre, kjo mbetet për t’u parë, por pasojat e strategjive të tyre po fillojnë të ndihen qartë./Përshtati “Pamfleti” nga “Corriere Della Sera”
Lini një Përgjigje