FLASH
Shkruar nga David Ignatius
“Shkëmbimet e tokave” janë një pjesë e pashmangshme e marrëveshjes, por Ukraina dhe SHBA-ja ende po negociojnë se si do të vendosen kufijtë. Rusia kërkon që Ukraina të heqë dorë nga afërsisht 25 përqind e Donetskut që ende mban; ekipi i Trump argumenton se Ukraina ka të ngjarë të humbasë shumë nga kjo në betejë gjatë 6 muajve të ardhshëm, në çdo rast, dhe duhet të bëjë lëshime tani për të kursyer viktima...
Ja një përshkrim i thjeshtë se si duhet të duket paqja në Ukrainë: një komb sovran, kufijtë e të cilit mbrohen nga garanci ndërkombëtare sigurie, që është pjesë e Bashkimit Evropian dhe po rindërton ekonominë e tij me investime të mëdha nga Shtetet e Bashkuara dhe Evropa.
Pavarësisht taktikave të ashpra negociuese të Presidentit Donald Trump dhe simpatisë së tij të pashpjegueshme për agresorin rus, një marrëveshje e tillë duket se po afrohet, sipas asaj që po dëgjoj nga zyrtarët amerikanë, ukrainas dhe evropianë.
Trump mund ta dështojë duke e shtrënguar aq fort Presidentin Volodymyr Zelensky dhe mbështetësit e tij evropianë sa të zgjedhin të vazhdojnë luftën pavarësisht kostos së tmerrshme. Kjo do të ishte keq për të gjithë. Ky është një moment që Trump të sigurojë Ukrainën dhe Evropën, jo të përpiqet t'i detyrojë ata të arrijnë një zgjidhje.
Animi i Trumpit drejt Kremlinit në Strategjinë e Sigurisë Kombëtare të publikuar nga Shtëpia e Bardhë javën e kaluar i ka komplikuar negociatat. Ai duket se dëshiron të qëndrojë në distancë të barabartë midis një Evrope demokratike dhe një Rusie autokratike, "për të zbutur rrezikun e konfliktit midis Rusisë dhe shteteve evropiane", thuhet në dokument.
Kjo paanshmëri midis mikut dhe armikut nuk ka kuptim, as strategjikisht dhe as moralisht, dhe kjo e shqetëson vërtet Evropën.
Pavarësisht këtij themeli të lëkundur, përpjekja paqësore e Trump ka disa premtime. Negociatorët amerikanë Jared Kushner dhe Steve Witkoff janë manjatë biznesi, jo diplomatë. Por ata duket se e pranojnë se mbrojtja më e mirë për Ukrainën është një kombinim i garancive të detyrueshme të sigurisë dhe prosperitetit ekonomik në të ardhmen. Dhe ata e dinë se paketa do të dështojë nëse Zelensky nuk mund t'ia shesë atë një vendi të guximshëm, por të rraskapitur.
Paketa negociuese përfshin tre dokumente, më tha një zyrtar ukrainas: planin e paqes, garancitë e sigurisë dhe një plan të rimëkëmbjes ekonomike. Bisedimet janë larg përfundimit, me Ukrainën dhe mbështetësit evropianë që planifikojnë të publikojnë një sërë amendamentesh të përbashkëta të mërkurën.
Por ja disa nga idetë që po shqyrtohen, siç përshkruhen këtë javë nga zyrtarët amerikanë dhe ukrainas:
Ukraina do të anëtarësohej në Bashkimin Evropian që në vitin 2027. Ky anëtarësim i shpejtë shqetëson disa fuqi të BE-së. Por administrata Trump mendon se mund të kapërcejë kundërshtimin e Hungarisë, e cila ka qenë kundërshtarja më e madhe e Kievit në BE. Anëtarësimi do të nxiste tregtinë dhe investimet. Por ndoshta më e rëndësishmja, do ta detyronte Ukrainën të kontrollonte kulturën e saj të dëmshme të korrupsionit në bizneset shtetërore.
Në thelb, kjo luftë ka qenë nëse Ukraina mund të bëhet një vend evropian. Presidenti Vladimir Putin e urren këtë ide, me besimin e tij mistik në unitetin e Rusisë dhe Ukrainës. Anëtarësimi i shpejtë në BE për Kievin më duket si fitore.
Shtetet e Bashkuara do të ofronin ato që përshkruhen si garanci sigurie "të ngjashme me Nenin 5" për të mbrojtur Ukrainën nëse Rusia shkel paktin. Ukraina dëshiron që SHBA-të të nënshkruajnë një marrëveshje të tillë dhe Kongresi ta ratifikojë atë; vendet evropiane do të nënshkruanin garanci të veçanta sigurie. Një grup pune SHBA-Ukrainë po shqyrton se si do të funksiononin detajet dhe sa shpejt Ukraina dhe aleatët e saj mund t'i përgjigjen çdo shkeljeje ruse.
Besueshmëria e garancive të SHBA-së mund të minohet nga gjuha në Strategjinë e Sigurisë Kombëtare që duket se e gërryen aleancën e NATO-s, mbi të cilën janë modeluar garancitë. Por ekipi i Trump thotë se është i përkushtuar për të vazhduar mbështetjen e inteligjencës amerikane për Ukrainën, e cila është “sine qua non” e sigurisë.
Sovraniteti i Ukrainës do të mbrohej nga çdo veto ruse. Por negociatorët duket se ende po përballen me çështje delikate, siç janë kufizimet mbi ushtrinë e Ukrainës. Po flitet për rritjen e propozimit fillestar të SHBA-së për një ushtri me 600,000 ushtarë në 800,000, që është afërsisht ajo që Ukraina do të kishte gjithsesi, pas luftës.
Por Kievi refuzon çdo kufi formal kushtetues, siç dëshiron Rusia.
Cilado qoftë madhësia nominale e ushtrisë, zyrtarët thonë se mund të ketë shtesa si garda kombëtare ose forca të tjera mbështetëse.
Një zonë e demilitarizuar do të krijohej përgjatë gjithë vijës së armëpushimit, nga provinca e Donetskut në verilindje deri në qytetet e Zaporizhias dhe Khersonit në jug. Pas kësaj zone të demilitarizuar do të ishte një zonë më e thellë në të cilën do të përjashtoheshin armët e rënda. Kjo vijë do të monitorohej nga afër, ashtu si zona e demilitarizuar që ndan Korenë e Veriut dhe atë të Jugut.
“Shkëmbimet e tokave” janë një pjesë e pashmangshme e marrëveshjes, por Ukraina dhe SHBA-ja ende po negociojnë se si do të vendosen kufijtë. Rusia kërkon që Ukraina të heqë dorë nga afërsisht 25 përqind e Donetskut që ende mban; ekipi i Trump argumenton se Ukraina ka të ngjarë të humbasë shumë nga kjo në betejë gjatë 6 muajve të ardhshëm, në çdo rast, dhe duhet të bëjë lëshime tani për të kursyer viktima.
Negociatorët amerikanë kanë provuar formula të ndryshme për ta bërë këtë lëshim më të pranueshëm për Zelenskyn. Një ide është që zona e tërheqjes të demilitarizohet. Zelensky këmbënguli të hënën se ai "nuk ka të drejtë ligjore" t'i lëshojë territor Rusisë. Një mënyrë për ta zgjidhur këtë çështje është modeli i Koresë, deri më sot, Koreja e Jugut pretendon një të drejtë ligjore për të gjithë gadishullin dhe Koreja e Veriut pohon të njëjtën gjë.
Centrali bërthamor i Zaporizhisë, më i madhi në Evropë, nuk do të jetë më nën pushtimin rus. Negociatorët po diskutojnë mundësinë që Shtetet e Bashkuara të marrin përsipër drejtimin e objektit. Sado e çuditshme që mund të tingëllojë, kjo u pëlqen disa zyrtarëve ukrainas sepse do të siguronte një platformë amerikane kundër agresionit rus.
Administrata Trump do të përpiqet të nxisë investimet dhe zhvillimin ekonomik në Ukrainë. Një burim fondesh do të ishin më shumë se 200 miliardë dollarë asete ruse të ngrira tani në Evropë. Negociatorët e Trump kanë propozuar tashmë vënien në dispozicion të Ukrainës 100 miliardë dollarë nga kjo sasi për dëmshpërblime.
Shuma mund të rritet.
Një motor më i qëndrueshëm për rindërtim do të ishin investimet amerikane. Zyrtarët amerikanë po bisedojnë me Larry Fink, drejtor ekzekutiv i gjigantit financiar BlackRock, rreth ringjalljes së planit të tij për një Fond Zhvillimi të Ukrainës që do të tërhiqte 400 miliardë dollarë për rindërtim. Banka Botërore do të përfshihej gjithashtu.
Trump, për të qenë i sigurt, dëshiron nisma të ngjashme investimi dhe rindërtimi për Rusinë. Premisa për Kushnerin dhe Witkoffin, të dy kapitalistë të devotshëm, është se vendet që tregtojnë dhe lulëzojnë nuk bëjnë luftë. Ngritja e Gjermanisë naziste në vitet 1930 e ngatërron atë optimizëm, ashtu si edhe kërcënimi në rritje i Kinës sot. Por është ende një formulë e arsyeshme.
Në vend që të përpiqen ta detyrojnë Zelenskyn të arrijë një marrëveshje, negociatorët e Trump duhet të punojnë me aleatët evropianë për të krijuar një paketë garancish sigurie dhe stimujsh ekonomikë që është mjaftueshëm tërheqëse sa ukrainasit të jenë të gatshëm të gëlltisin pilulën e hidhur të heqjes dorë nga pjesa e Donetskut që Rusia nuk ka arritur ta pushtojë. Përndryshe, ukrainasit do të vazhdojnë të luftojnë.
Gabimi më i madh që mund të bëjë Trump është të këmbëngulë se ose tani ose kurrë. Diplomacia nuk funksionon në këtë mënyrë, dhe as biznesi i mirë nuk funksionon. Siç vërejti Trump disa dekada më parë, "gjëja më e keqe që mund të bësh në një marrëveshje është të dukesh i dëshpëruar për ta arritur atë. Kjo e bën personin tjetër të nuhasë gjak, dhe pastaj je i vdekur."
Trump duhet të bëjë një marrëveshje të arsyeshme që do të zgjasë. Përndryshe, ai mund të përfundojë pa asgjë, dhe ky konflikt i mjerueshëm mund të hyjë në një fazë edhe më shkatërruese. /Përshtatur nga Washington Post/
Lini një Përgjigje