TAGS-AT E JAVËS

Rajoni dhe Bota11 Tetor 2025, 11:25

Një çmim për demokracinë

Shkruar nga Daniela Vates

Një çmim për demokracinë

Komiteti i Çmimit Nobel nderon udhëheqësen e opozitës venezueliane Machado për përpjekjet e saj kundër regjimit autoritar të Maduros. Një paralajmërim për Donald Trump...

Ka ende disa lajme të mira. Dhe kjo përfshin edhe këtë: Donald Trump nuk e fitoi Çmimin Nobel për Paqen. Thjesht nuk mjafton të rekomandosh veten çdo dy ditë për të fituar këtë çmim.

Qetësimi i situatës në Gaza, në të cilën ka kontribuar presioni nga Presidenti i SHBA-së, është një gjë e mirë. Nëse armët atje më në fund heshtin, pengjet lirohen, furnizimet për popullsinë rifillojnë, trupat izraelite tërhiqen dhe rindërtimi mund të fillojë, kjo do të ishte një bekim. Por të paktën negociatorët e duruar nga Katari dhe Egjipti kanë luajtur gjithashtu një rol në këtë proces.

Dhe një plan paqeje për Gazën është një gjë. Por a mund t’i shkojë një çmim i dhënë për vëllazërim dikujt që po nxit përçarjen e shoqërisë në vendin e tij, që po sulmon gjyqësorin e pavarur atje, që po diskrediton me egërsi kundërshtarët politikë ose madje po i padit ata, dhe që po minon lirinë e shtypit? Kush e ka ngritur gënjeshtrën në një parim qeverisjeje? Dhe kush, në marrëdhëniet e tij me shtetet e tjera, mbështetet kryesisht në një gjë: shantazh? Jo, nuk mundet.

Laureati i këtij viti është diçka krejt tjetër: demokracia. Komiteti i Çmimit Nobel ka zgjedhur María Corina Machado si përfaqësuesen e tij. Si udhëheqëse e opozitës në Venezuelë, ajo kundërshtoi presidentin autoritar Nicolás Maduro. Maduro është përgjegjës për pezullimin e ndarjes së pushteteve, ndërhyrjen në gjyqësor dhe persekutimin e kundërshtarëve politikë. Machado, në të kundërt, u mbështet në zgjedhje të lira dhe qëndrime të forta, duke bashkuar kështu opozitën pro-demokraci.

Është disi e habitshme që disa vite më parë, Machado nënshkroi një manifest lirie të iniciuar nga partia populiste e krahut të djathtë spanjoll Vox, së bashku me, ndër të tjerë, presidentin e atëhershëm brazilian të ekstremit të djathtë Jair Bolsonaro dhe ekstremisten franceze të krahut të djathtë Marion Maréchal, ky sigurisht nuk është një mjedis demokratësh të përsosur.

Por Komiteti i Çmimit Nobel me siguri dëshiron që vendimi i tij të kuptohet në këtë mënyrë: Është e rëndësishme të “mbahen flakët e demokracisë ndezur mes një errësire në rritje”.

Duke pasur parasysh rritjen e autokracive dhe lëvizjeve antidemokratike në mbarë botën, si dhe indiferencën e rehatshme me të cilën shumë njerëz në Evropë, përfshirë Gjermaninë, i përgjigjen sulmeve ndaj demokracive, përfaqësuesve të tyre dhe institucioneve, është e rëndësishme të kujtojmë pikërisht këtë: se demokracia dhe sundimi i ligjit janë arritje, se ato nuk mund të merren si të mirëqena dhe duhet të mbrohen sepse është e vështirë të rivendosen pasi themelet e tyre janë eliminuar.

Se diversiteti i mendimeve dhe proceset ndonjëherë të gjata negociuese të një demokracie janë një vlerë më vete, dhe se një mendim i ndryshëm nuk ka nevojë të nënvlerësohet me zë të lartë.

Sidoqoftë, është mirë të shohësh të gjithë Botën në luftën për paqe dhe demokraci. Çmimi tërheq vëmendjen ndaj konflikteve që shpesh zbehen pas titujve kryesorë të lajmeve, por nuk janë më pak brutale.

Është e dyshimtë nëse Trump do ta njohë si të tillë aluzionin nga Oslo me shtizën e saj mjaft të madhe demokratike. Ai ka më shumë gjasa të ndihet disi i nderuar, në fund të fundit, kampi i tij e ka cilësuar tashmë Machadon si "Zonja e Hekurt". Ndërsa Trump ka një dobësi për autokratët, ai po bën një përjashtim për Maduron.

Presidenti i SHBA-së ka të ngjarë të nominohet për raundin e ardhshëm të çmimeve. Komiteti i Çmimit Nobel duhet të jetë i vetëdijshëm se vendimet e tij nuk duhet t'u japin autokratëve një kalim të lirë. /Përshtatur nga Fr.de/

Lini një Përgjigje