FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Republika Islamike përballet me presion të brendshëm dhe të jashtëm, ndërsa doktrina shtetërore e lidh mbijetesën e saj me rikthimin e Mahdiut
Republika Islamike e Iranit po përballet me një nga periudhat më të vështira në historinë e saj. Udhëheqësi suprem, Ali Khamenei, që drejton vendin prej 37 vitesh, ka përballuar valë protestash, një atentat dhe një sëmundje të rëndë. Sot ai përballet me presion të fortë ndërkombëtar dhe me përqendrim të forcave amerikane në Lindjen e Mesme.
Që nga fundi i vitit të kaluar, ajatollah Khamenei, 86 vjeç, është përballur me trazira që konsiderohen ndër më të mëdhatë në historinë e Republikës Islamike. Forcat e sigurisë i kanë shtypur protestat me dhunë të ashpër. Sipas qeverisë, gjatë demonstratave të janarit në Teheran dhe qytete të tjera humbën jetën rreth 3 mijë persona. Vëzhgues të pavarur e çojnë numrin e viktimave deri në 30 mijë.
Një pjesë e madhe e popullsisë shpreh pakënaqësi të thellë dhe kërkon rrëzimin e regjimit islamik dhe vendosjen e një qeverie demokratike. Elita fetare dhe politike përballet me sfidën e mbijetesës së sistemit të ndërtuar pas Revolucionit Islamik të vitit 1979.
Për udhëheqësit fetarë, ruajtja e Republikës Islamike është detyrim thelbësor. Ata e konsiderojnë Iranin një teokraci me mision hyjnor. Sipas doktrinës së formuluar nga ajatollah Ruhollah Khomeini në vitet ’70, juristët islamikë (velajat-e fakih) jo vetëm që drejtojnë shtetin, por mbajnë edhe përgjegjësinë për ruajtjen e vazhdimësisë së besimit dhe përgatitjen e kushteve për një ngjarje me rëndësi shpëtimtare: rikthimin e Imamit të dymbëdhjetë, Mahdiut.
Mbretëria e drejtësisë
Kushtetuta iraniane bazohet në sundimin e juristëve shiitë. Sipas mësimit të Khomeinit, detyra e tyre kryesore është të përgatisin terrenin për rikthimin e Mahdiut. Sipas besimit të shiitëve “i dymbëdhjeti”, do të shfaqet në fund të kohëve për të vendosur drejtësinë dhe për të rikthyer islamin e pastër.
Titulli “Mahdi”, “i udhëzuari”, e ka zanafillën në shekullin VII, në kohën e profetit Muhamed. Pas vdekjes së tij, myslimanët u ndanë për çështjen e pasardhësit. Sunitët, që përbëjnë shumicën e botës myslimane, pranuan si udhëheqës edhe figura jashtë familjes së profetit. Shiitët mbështetën të drejtën e Aliut, kushëririt dhe dhëndrit të Muhamedit, dhe pasardhësve të tij. Shiitët dymbëdhjetëshe e kufizuan imamatin në dymbëdhjetë imamë, të gjithë pasardhës të Aliut, thuhet në një artikull të medias zvicerane.
Rreth Imamit të dymbëdhjetë ekziston një traditë e veçantë. Sipas një versioni, imami i njëmbëdhjetë, Hasan al-Askari, vdiq pa lënë trashëgimtar. Sipas një tjetri, ai pati një djalë, Muhamed al-Mahdi, i cili u zhduk në vitin 874 në moshën pesëvjeçare. Që atëherë, sipas besimit shiit, ai jeton i fshehur nga sytë e botës dhe do të rikthehet në kohën e caktuar nga Zoti.
Traditat ndryshojnë mbi mënyrën e zhdukjes dhe vendndodhjen e tij. Disa besimtarë mendojnë se ai jeton në mënyrë të padukshme në tokë; të tjerë sugjerojnë vende simbolike ose të paarritshme. Në shekujt e parë pas zhdukjes, disa juristë pretenduan se morën mesazhe prej tij përmes ndërmjetësve. Pas brezit të katërt të këtyre përfaqësuesve, tradita thotë se komunikimi ndërpreu.
Rreth dy dekada më parë, ajatollah Ali Meshkini deklaroi gjatë një faljeje në qytetin e shenjtë Qom se Mahdiu kishte miratuar listat e kandidatëve për parlamentin e ri. Deklarata synonte të forconte legjitimitetin e institucionit në një kohë pjesëmarrjeje të ulët. Autoritetet e tjera fetare nuk e mbështetën publikisht këtë pretendim, ndërsa figura reformiste e kritikuan.
Deri në rikthimin e tij
Sipas Kushtetutës iraniane, Mahdiu konsiderohet autoriteti suprem simbolik i shtetit. Udhëheqësi suprem ushtron pushtetin si përfaqësues i tij deri në rikthimin e pritshëm. Në këtë kuptim, Ali Khamenei e ushtron funksionin si zëvendës i Imamit të fshehur.
Doktrina fetare e lidh shfaqjen e Mahdiut me shenja të fundit të kohëve, si përhapja e padrejtësisë dhe krizave globale. Disa teologë iranianë kanë deklaruar në media se rikthimi i tij është i afërt. Ajatollah Abolghasem Khazali ka pohuar në televizionin shtetëror se Mahdiu do të shfaqet së shpejti dhe do të shkojë në Jerusalem, ku, sipas këtij interpretimi, do të takohet me Jezu Krishtin.
Këto bindje ndikojnë edhe në politikën e jashtme të Iranit. Sipas interpretimit të disa qarqeve konservatore, shfaqja e Mahdiut lidhet me kontrollin mysliman mbi Jerusalemin. Përfaqësues të regjimit e kanë përsëritur shpesh qëndrimin e tyre kundër ekzistencës së shtetit të Izraelit. Në deklarata publike, Ali Khamenei ka paralajmëruar se çdo sulm ndaj Iranit do të shkaktojë luftë të gjerë rajonale, e cila, sipas tij, do të çojë në shkatërrimin e Izraelit.
Ndërsa protestat e brendshme vazhdojnë dhe presioni ndërkombëtar rritet, udhëheqja iraniane përpiqet të ruajë stabilitetin e sistemit. Për establishmentin fetar, mbijetesa e shtetit nuk është vetëm çështje politike, por pjesë e një misioni teologjik që lidhet me pritjen e rikthimit të Imamit të dymbëdhjetë. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje