FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Referendumi i ardhshëm në Islandë për rifillimin e negociatave me BE-në po rikthen debatin për anëtarësimin edhe në Norvegji.
Aktivistët pro Bashkimit Evropian në Norvegji po përpiqen të rikthejnë në qendër të debatit publik çështjen e anëtarësimit në BE, një temë që prej dekadash ka mbetur jashtë prioriteteve politike në vend. Këtë herë, shtysa nuk vjen nga Oslo, por nga Reykjaviku.
Në muajin gusht, Islanda do të zhvillojë një referendum për rifillimin e negociatave të anëtarësimit me Bashkimin Evropian. Mbështetësit e integrimit evropian në Norvegji besojnë se një rezultat pozitiv në Islandë mund të hapë një dritare të re politike edhe për vendin e tyre.
“Këtë verë duhet të krijojmë një masë kritike rreth çështjes së BE-së”, deklaroi Trine Lise Sundnes, deputete e Partisë Laburiste dhe drejtuese e organizatës pro-evropiane “European Movement”, e cila prej 80 vitesh bën fushatë për anëtarësimin e Norvegjisë në BE, shkruan Politico.
Norvegjia dhe Islanda kanë një marrëdhënie të ngjashme me Bashkimin Evropian. Të dyja janë pjesë e Tregut të Përbashkët Evropian përmes Marrëveshjes së Zonës Ekonomike Evropiane (EEA), por nuk janë anëtare të plota të unionit. Ky model ka siguruar integrim ekonomik të thellë pa përfshirje të plotë politike.
Megjithatë, sipas mbështetësve të anëtarësimit, situata gjeopolitike dhe zgjerimi i rolit të BE-së në fusha si siguria dhe politika industriale kanë ndryshuar ndjeshëm krahasuar me periudhën e referendumit të fundit norvegjez në vitin 1994.
“BE-ja për të cilën diskutohej në vitin 1994 nuk ekziston më”, tha Sundnes. Sipas saj, Norvegjia tashmë zbaton shumicën e legjislacionit evropian pa pasur ndikim në hartimin e tij.
Mbështetësit e integrimit argumentojnë se mbi 90 për qind e ligjeve të BE-së tashmë aplikohen në Norvegji përmes marrëveshjeve ekzistuese. Ata theksojnë se vendi paguan kontribute të konsiderueshme financiare dhe merr pjesë në tregun e përbashkët, por nuk ka përfaqësim në institucionet vendimmarrëse evropiane.
Nga ana tjetër, kundërshtarët e anëtarësimit mbeten aktivë në të gjithë spektrin politik. Organizata “Nei til EU” (“Jo BE-së”) vazhdon të kundërshtojë çdo përpjekje për negociata të reja.
Alexander Fossen Lange, përfaqësues i organizatës, argumenton se modeli aktual funksionon dhe se Norvegjia rrezikon të humbasë kontrollin mbi politika kyçe si bujqësia, peshkimi dhe tregu i punës. Ai thekson gjithashtu se ndikimi i Norvegjisë brenda institucioneve evropiane do të ishte i kufizuar për shkak të peshës së vogël demografike të vendit.
Edhe në të djathtën politike ekziston skepticizëm ndaj BE-së. Partia e Progresit, e cila aktualisht kryeson në disa sondazhe, mbështet bashkëpunimin ekonomik me unionin, por kundërshton zgjerimin e kompetencave të Brukselit në çështje kombëtare.
Debati po ndikohet gjithashtu nga ndryshimet në arkitekturën e sigurisë evropiane. Disa politikanë pro-anëtarësimit argumentojnë se pasiguria mbi mbështetjen amerikane në kuadër të NATO-s e bën më të rëndësishëm afrimin me Bashkimin Evropian.
Megjithatë, shumica e qytetarëve norvegjezë vazhdojnë ta shohin marrëdhënien aktuale me BE-në si “mjaftueshëm të mirë”. Sondazhet tregojnë se mbështetja për anëtarësim është rritur vetëm lehtë, ndërsa numri i të pavendosurve, sidomos mes të rinjve, po rritet gradualisht.
Mbështetësit e integrimit shpresojnë se procesi islandez mund të shërbejë si model edhe për Norvegjinë. Në Islandë, votuesit fillimisht do të vendosin vetëm nëse negociatat duhet të rifillojnë, jo për anëtarësimin përfundimtar.
Sipas Sundnes, nëse Islanda arrin një marrëveshje të favorshme me BE-në, kjo mund të ndryshojë gradualisht edhe perceptimin publik në Norvegji.
Lini një Përgjigje