FLASH
Shkruar nga PamfletiAnalistët vlerësojnë se në planin e brendshëm Meloni mund të përfitojë nga distancimi me presidentin amerikan, pasi Trump nuk gëzon mbështetje të lartë në opinionin publik italian. Megjithatë, në planin politik afatgjatë, situata mund të ketë pasoja më të mëdha.
Raportet mes presidentit amerikan dhe kryeministres italiane janë përkeqësuar ndjeshëm pas mosmarrëveshjeve për luftën me Iranin dhe rolin e NATO-s. Analistët flasin për një goditje serioze ndaj politikës së jashtme të Melonit.
Pak muaj më parë, Giorgia Meloni konsiderohej një nga aleatet më të afërta evropiane të Donald Trumpit. Prania e saj në ceremoninë e betimit të presidentit amerikan për mandatin e tij të dytë u interpretua si shenjë e një raporti të privilegjuar mes Romës dhe Uashingtonit, ndërsa shumë vëzhgues parashikonin një afrim të mëtejshëm politik mes dy qeverive.
Megjithatë, një vit e gjysmë më vonë, marrëdhënia mes tyre duket se ka hyrë në fazën më të vështirë. Përplasjet e fundit publike kanë nxjerrë në pah një distancim të qartë, duke ngritur pikëpyetje mbi aftësinë e Italisë për të ruajtur rolin që Meloni kishte kërkuar të ndërtonte si ndërmjetëse mes administratës amerikane dhe vendeve evropiane.
Tensionet nisën të bëhen të dukshme pas shpërthimit të konfliktit mes SHBA-së, Izraelit dhe Iranit në fillim të këtij viti. Lufta solli pasoja ekonomike edhe për vendet evropiane dhe rriti ndjeshëm kundërshtimin ndaj përfshirjes ushtarake në opinionin publik italian.
Gjatë samitit të G7, zhvilluar në Francë, disa momente mes Trumpit dhe Melonit u interpretuan si shenja të një afrimi të mundshëm. Fotografitë dhe pamjet filmike krijuan përshtypjen se dy liderët po përpiqeshin të linin pas mosmarrëveshjet e muajve të fundit.
Por situata ndryshoi shpejt. Në një intervistë për një televizion italian, Trump deklaroi se kryeministrja italiane i kishte kërkuar vetë të bënin një fotografi së bashku. Deklarata shkaktoi reagim të menjëhershëm nga Meloni, e cila e mohoi publikisht versionin e presidentit amerikan.
Kryeministrja italiane tha se historia e rrëfyer nga Trump nuk kishte ndodhur dhe shtoi se Italia nuk ka nevojë të kërkojë favore apo vëmendje nga askush. Ajo kritikoi gjithashtu mënyrën se si presidenti amerikan sillet me aleatët tradicionalë të Perëndimit, duke lënë të kuptohet se ai tregon më shumë mirëkuptim ndaj kundërshtarëve sesa ndaj partnerëve historikë.
Trump reagoi sërish pas deklaratave të saj. Në një intervistë për NBC, ai kujtoi raportet e mëparshme me Melonin dhe tha se ajo dikur kishte qenë një mbështetëse e fortë e tij. Më pas ai e kritikoi për qëndrimin që kishte mbajtur ndaj çështjeve të NATO-s dhe krizës së lidhur me Ngushticën e Hormuzit.
Pikërisht këtu, sipas analistëve, qëndron edhe arsyeja kryesore e përplasjes. Meloni nuk pranoi t’i ofronte mbështetjen që Uashingtoni kërkonte në konfliktin me Iranin dhe zgjodhi të mos angazhonte Italinë në mënyrën e dëshiruar nga administrata amerikane.
Reagimi i saj ndaj Trumpit u prit negativisht nga një pjesë e madhe e spektrit politik italian. Shumë parti, pavarësisht dallimeve ideologjike, e konsideruan deklaratën e presidentit amerikan si një mungesë respekti ndaj Italisë.
Megjithatë, ekspertët e politikës së jashtme paralajmërojnë se përplasja mund ta detyrojë Melonin të rishikojë qasjen e saj ndaj Shteteve të Bashkuara. Sipas tyre, nuk është më e mundur të ruhet e njëjta strategji afërsie personale me një lider që ndryshon shpesh qëndrimet dhe përdor tone konfrontuese edhe ndaj partnerëve të tij.
Profesori i shkencave politike në Universitetin e Bolonjës, Piero Ignazzi, vlerëson se kryeministrja italiane duhet të përcaktojë më qartë pozicionin e saj. Sipas tij, Roma duhet të vendosë nëse do të vazhdojë të ndjekë një linjë pajtuese apo do të adoptojë një qasje më të vendosur, të ngjashme me atë që kanë zgjedhur vende të tjera perëndimore.
Opozita italiane e ka shfrytëzuar menjëherë situatën për të sulmuar qeverinë. Ish-kryeministri Matteo Renzi deklaroi se kriza aktuale dëshmon dështimin e përpjekjeve për të ndërtuar një marrëdhënie politike të bazuar mbi afërsinë personale me Trumpin.
Sipas tij, strategjia e ndjekur deri tani nuk ka prodhuar rezultatet e pritura dhe Italia duhet të mbrojë interesat e saj pa u mbështetur te lidhjet individuale me liderë të huaj.
Kur Trump fitoi zgjedhjet presidenciale të vitit 2024, shumë analistë menduan se Meloni do të përfitonte nga afërsia ideologjike me presidentin republikan. Të dy ndanin qëndrime të ngjashme për disa tema ndërkombëtare dhe kjo krijoi pritshmërinë që Italia të fitonte një rol më të rëndësishëm në marrëdhëniet transatlantike.
Vetë Trump nuk i kurseu vlerësimet për kryeministren italiane gjatë viteve të fundit. Në disa raste ai e cilësoi atë si një lidere të suksesshme dhe një figurë me ndikim në politikën evropiane.
Kjo marrëdhënie ndikoi edhe në mënyrën se si Meloni reagoi ndaj disa vendimeve të administratës amerikane. Kur Uashingtoni vendosi tarifa ndaj Bashkimit Evropian, ajo shmangu kritikat e drejtpërdrejta dhe insistoi mbi nevojën për të ruajtur unitetin perëndimor.
Në të njëjtën linjë, kryeministrja italiane mbajti një profil të kujdesshëm edhe për çështje të tjera ku liderë evropianë kishin shprehur rezerva ndaj Trumpit, përfshirë qëndrimin e tij për Ukrainën, konfliktin në Gaza dhe deklaratat mbi Groenlandën.
Megjithatë, kriza me Iranin ndryshoi ekuilibrat. Situata u tensionua më tej në prill, kur Trump kritikoi Papa Leon për deklaratat e tij mbi gjendjen në Lindjen e Mesme.
Meloni doli në mbrojtje të Papës dhe kjo solli reagim të menjëhershëm nga presidenti amerikan. Në të njëjtën periudhë, qeveria italiane refuzoi përdorimin e një baze ajrore në Siçili nga avionë ushtarakë amerikanë që transportonin armatime drejt zonës së konfliktit. Roma argumentoi se kërkesa nuk kishte respektuar procedurat e nevojshme administrative.
Sipas ekspertëve të riskut politik, ky vendim u konsiderua nga Trump si momenti që shënoi prishjen reale të marrëdhënieve mes tyre.
Analistët vlerësojnë se në planin e brendshëm Meloni mund të përfitojë nga distancimi me presidentin amerikan, pasi Trump nuk gëzon mbështetje të lartë në opinionin publik italian. Megjithatë, në planin politik afatgjatë, situata mund të ketë pasoja më të mëdha.
Një nga argumentet kryesore të kryeministres para zgjedhjeve të ardhshme ka qenë aftësia për të ruajtur marrëdhënie të forta me partnerët ndërkombëtarë dhe për të garantuar stabilitet. Përplasja me Trumpin rrezikon të dobësojë pikërisht këtë imazh, duke e detyruar qeverinë italiane të ndërtojë një strategji të re në raport me Shtetet e Bashkuara dhe aleatët perëndimorë.
Lini një Përgjigje