Në një kontekst të tensionuar të marrëdhënieve transatlantike, me Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, dhe me zgjedhje të rëndësishme që po afrohen në Hungari, si dhe vitin e ardhshëm në Francë, Itali dhe Poloni, qeveritë duken gjithnjë e më pak të gatshme për ndërmjetësim.
Bashkimi Evropian po ndjek një rrugë të ngushtë për të rritur konkurrueshmërinë e kontinentit, të konsideruar element thelbësor për garantimin e pavarësisë së Unionit. Në disa dosje, orientimi i Komisionit Evropian duket se është drejt “bashkëpunimit të përforcuar” mes shteteve anëtare, ose zgjidhjeve à la carte mes kryeqyteteve pjesëmarrëse, pa përfshirë domosdoshmërisht të gjitha 27 vendet.
Në letrën që Presidentja e Komisionit Ursula von der Leyen u dërgoi udhëheqësve evropianë përpara takimit të së enjtes mbi konkurrueshmërinë, të thirrur nga Presidenti i Këshillit Evropian António Costa në Kështjellën Alden Biesen, rreth 80 kilometra në lindje të Brukselit, theksohet se “ambicia” mbetet ecja përpara me të 27 shtetet anëtare. Megjithatë, sipas saj, nuk ka arsye për “turp” në përdorimin, kur është e nevojshme, të instrumentit të parashikuar nga traktatet për “bashkëpunimin e zgjeruar”, që lejon integrim të avancuar me të paktën nëntë shtete anëtare.
Kjo tezë mbështetet edhe nga Mario Draghi në Raportin e tij mbi Konkurrueshmërinë dhe është rilançuar së fundmi prej tij përmes konceptit të “federalizmit pragmatik”. Ish-kryeministri italian pritet të marrë pjesë në sesionin e mëngjesit të takimit në Kështjellën Alden Biesen, ndërsa ish-kryeministri Enrico Letta, autor i Raportit mbi Tregun e Përbashkët, do të flasë në sesionin e pasdites.
Qëllimi i këtij takimi është hartimi i një axhende të qartë me angazhime konkrete, pas vitesh reflektimi dhe debati mbi përfundimin e Tregut të Përbashkët, Unionit të Tregjeve të Kapitalit dhe Unionit të Energjisë. Nga njëra anë, theksohet nevoja për thjeshtim, përmirësim dhe përshpejtim të proceseve. Nga ana tjetër, procesi aktual i vendimmarrjes, që u njeh Komisionit, Këshillit dhe Parlamentit Evropian role të përcaktuara shpesh has në bllokime.
Së fundmi, disa shtete, me Gjermaninë në krye, kanë shprehur pakënaqësi ndaj Parlamentit Evropian lidhur me vendimmarrjen për marrëveshjen me Mercosurin dhe më herët, për thjeshtimin e rregullave të gjelbra për kompanitë. Në një kontekst të tensionuar të marrëdhënieve transatlantike, me Donald Trump në Shtëpinë e Bardhë, dhe me zgjedhje të rëndësishme që po afrohen në Hungari, si dhe vitin e ardhshëm në Francë, Itali dhe Poloni, qeveritë duken gjithnjë e më pak të gatshme për ndërmjetësim.
Gjermania dhe Italia e formalizuan këtë qëndrim në dokumentin mbi konkurrueshmërinë, të dakordësuar gjatë takimit dypalësh mes Friedrich Merz dhe kryeministres Giorgia Meloni në Romë më 23 janar. Në të njëjtën frymë, ato organizuan një samit paraprak të enjten, të mbështetur edhe nga kryeministri belg Bart De Wever. Pjesëmarrja pritet të jetë e gjerë, përfshirë Francën, Holandën, vendet nordike dhe baltike, si dhe Poloninë.
Dokumenti i detajuar italo-gjerman vë theksin mbi thjeshtimin, duke propozuar në thelb vendosjen e Komisionit dhe Parlamentit nën një formë “mbikëqyrjeje” nga shtetet anëtare, në emër të efikasitetit legjislativ.
Roma dhe Berlini kërkojnë një “ndërprerje” urgjente, që përkthehet në tërheqjen e shumë nismave të Komisionit të bllokuara në procedurat legjislative dhe të përkufizuara si “iniciativa zombi”. Po ashtu, bëhet thirrje për monitorim dhe vlerësim sistematik të amendamenteve të propozuara nga bashkë-ligjvënësit, Parlamenti dhe Këshilli, për të përcaktuar nëse ndryshimet sjellin barrë shtesë dhe ose shkelin parimet e subsidiaritetit, proporcionalitetit dhe dhënies së kompetencave.
Dokumenti parashikon edhe një “fren emergjence”, që do të mundësonte ndërhyrje kur aktiviteti legjislativ ngre shqetësime për barrë shtesë administrative për bizneset dhe autoritetet kombëtare. Sipas tekstit, thjeshtimi konsiderohet çështje e krerëve të shteteve ose qeverive dhe Presidentes von der Leyen i kërkohet të raportojë rregullisht në Këshillin Evropian.
Në axhendën e takimit përfshihen tema të shumta, nga regjimi i 28-të evropian për regjistrimin e startup-eve dhe scale-up-eve brenda dy ditësh, me synim lehtësimin e aktivitetit ndërkufitar, deri te integrimi i tregjeve financiare, thjeshtimi rregullator, diversifikimi i tregut dhe investimet në inteligjencën artificiale./ Corriere della Sera
Lini një Përgjigje