FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Duke zvogëluar superfuqitë politike të presidentit, fushata e tij e pamatur mund ta bëjë atë më të rrezikshëm.
Mos vini kurrë bast kundër Donald Trump. Asnjë politikan nuk i sfidon ligjet e gravitetit politik si ai, i cili pas sulmit të mbështetësve të tij në Kapitol më 6 janar 2021, arriti të rizgjidhet në vitin 2024 me një përqindje më të lartë votash. Megjithatë, është e vështirë të imagjinohet një krizë më e përshtatur për të ndërprerë trajektoren e presidencës së tij sesa lufta e tij e nxituar dhe e pamenduar kundër Iranit. Edhe një luftë e shkurtër do të ndryshojë kursin e mandatit të tij të dytë. Një konflikt që zgjat me muaj mund ta rrëzojë atë plotësisht.
Arsyeja është se përballja me Iranin dobëson tre superfuqitë politike të Trump: aftësinë për të imponuar realitetin e tij, përdorimin e pamëshirshëm të presionit dhe kontrollin mbi Partinë Republikane. Edhe pa Iranin, këto avantazhe pritej të zbeheshin pas zgjedhjeve të mesmandatit. Luftërat përshpejtojnë ndryshimin.
Së pari, përplasja mes Trump dhe realitetit. Në politikë, presidenti ka treguar aftësi të jashtëzakonshme për të shtrembëruar faktet dhe ai këmbëngul se tashmë ka triumfuar në Iran. Por lufta tregon një të vërtetë tjetër. Regjimi iranian nuk mund të fitojë në kuptimin klasik. Megjithatë, pavarësisht shkatërrimeve të mëdha të infrastrukturës dhe eliminimit të disa drejtuesve të lartë, përfshirë shefin e sigurisë Ali Larijani, regjimi vazhdon të qëndrojë dhe rreth 400 kilogramë uranium pranë nivelit për armë mbetet ende i paprekur.
Ndërkohë, Irani po zhvillon një luftë paralele kundër industrisë globale të energjisë. Sulmet ndaj anijeve në Ngushticën e Hormuzit dhe ndaj infrastrukturës së vendeve fqinje po ndikojnë drejtpërdrejt në tregje. Çmimi i naftës Brent kaloi mbi 110 dollarë për fuçi më 18 mars, pas një sulmi me raketa ndaj një qendre gazi në Katar, duke i dhënë Teheranit sinjal se strategjia e tij po funksionon.
Koha mund të jetë në anën e Iranit. SHBA dhe Izraeli mund të mbeten pa objektiva të rëndësishëm për sulme ajrore ose të shterojnë sistemet mbrojtëse, ndërsa Irani duket se disponon ende shumë dronë. Sa më gjatë të kufizohet trafiku në ngushticë, aq më shumë do të rriten çmimet e naftës dhe dëmi për ekonominë globale.
Superfuqia e dytë e Trump është presioni. Por liderët e vendeve të tjera po mësojnë si t’i rezistojnë. Kur ai u kërkoi aleatëve të ndihmonin në hapjen e ngushticës, duke paralajmëruar pasoja për NATO-n, ata refuzuan. Më pas ai ndryshoi qëndrim, duke pretenduar se nuk kishte nevojë për ndihmë.
Nga ana tjetër, Irani po krijon presion ndaj Trump duke përdorur vetë mjetet e tij. Ai ka sinjalizuar se do të lejojë kalim të sigurt për anijet e vendeve miqësore, duke përdorur aksesin si mjet negocimi. Edhe nëse Trump kërkon fundin e luftës, Irani mund të vazhdojë sulmet. Nëse ngushtica mbetet e mbyllur deri në fund të prillit, çmimi i naftës mund të arrijë në 150 dollarë për fuçi.
Në këto kushte, Irani mund të kërkojë më shumë sesa rikthimin në gjendjen para luftës: heqje sanksionesh, tërheqje të bazave amerikane ose kufizim të rolit të Izraelit. Nëse ekonomia amerikane përballet me recesion dhe tregjet bien, mbetet e paqartë nëse Trump do të përshkallëzojë situatën apo do të tërhiqet.
Kjo lidhet me fuqinë e tretë: kontrollin mbi Partinë Republikane. Trump u zgjodh me premtime për të shmangur luftërat dhe inflacionin. Deri tani, 13 ushtarë amerikanë kanë humbur jetën dhe një përshkallëzim do të sillte rreziqe të reja. Çmimet e karburanteve janë rritur ndjeshëm krahasuar me fillimin e mandatit të tij.
Mbështetja republikane për luftën mbetet e fortë, por po dobësohet. Disa figura të rëndësishme të lëvizjes MAGA flasin për “tradhti”. Në prapaskenë, shumë republikanë janë të pakënaqur me mënyrën si presidenti ka menaxhuar krizën.
Partia rrezikon të humbasë kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve në zgjedhjet e ardhshme dhe mund të humbasë edhe Senatin. Një humbje e thellë do ta dobësonte më tej presidentin dhe ndikimin e tij politik.
Nëse lufta zgjat dhe çmimet e naftës mbeten të larta, Trump mund të kërkojë një dalje nga konflikti dhe një sukses diku tjetër. Por ai nuk e kontrollon plotësisht situatën. Edhe nëse luftimet ndalen, rikthimi në normalitet i tregjeve dhe furnizimeve do të marrë javë ose muaj, ndërsa rreziku i tensioneve të reja do të mbetet.
Politika e Trump mbështetet te imazhi i fituesit. Nëse ai perceptohet si humbës, mund të reagojë në mënyrë më agresive.
Ai ka më shumë hapësirë veprimi në politikën e jashtme: mund të rishikojë marrëdhëniet me NATO-n, të reduktojë mbështetjen për Ukrainën, të ushtrojë presion ndaj vendeve të Amerikës Latine ose të kërkojë më shumë kontribute nga aleatët në Azi. Edhe pa rezultate të menjëhershme, këto veprime mund të dobësojnë aleancat amerikane.
Në planin e brendshëm, ai mund të përplaset me median, bankën qendrore dhe kundërshtarët politikë, si dhe të ashpërsojë politikat ndaj emigracionit. Ekziston edhe mundësia që të ndërhyjë në klimën politike për zgjedhjet e ardhshme.
Është e vështirë të shihet një përfundim i qartë fitues për Trump në këtë konflikt. Nëse ai humbet, pasojat mund të jenë të paparashikueshme. /Përshtati “Pamfleti” nga “The Economist”
Lini një Përgjigje