FLASH
Shkruar nga Paolo Mossetti
Pritet një deficit prej rreth 41 miliardë eurosh...
Pa financim nga SHBA-ja dhe me një deficit buxhetor prej 40 deri në 80 miliardë eurosh në vit, ekonomia e Kievit në kohë lufte varet gjithnjë e më shumë nga kreditë dhe masat shtrënguese evropiane. Ndërsa dritat e Davosit ndriçojnë një Perëndim që po largohet gjithnjë e më shumë nga sloganet dhe iluzionet e viteve 1990, fati i Ukrainës duket se po rrëshqet përgjatë një vije gjeopolitike gjithnjë e më të thellë. Nga njëra anë, është Donald Trump, i cili nuk i kursen fjalët kur u shpjegon evropianëve se koha e çeqeve të bardhë nga Uashingtoni ka mbaruar. Nga ana tjetër, është një udhëheqje ukrainase që, duke ndjerë se toka diplomatike ashtu edhe ushtarake po i rrëshqet nën këmbë, dëshiron të anojë me vendosmëri drejt Brukselit, megjithëse papritur.
Megjithatë, për Ukrainën, viti 2026 premton të jetë një vit vështirësish financiare. Për herë të parë që nga pushtimi, Kievi do të duhet të përballet me mungesën pothuajse totale të mbështetjes financiare nga Shtëpia e Bardhë. Ndërsa në vitin 2025 kishte disa mbetje të epokës së Bidenit, sot Ukraina varet ekskluzivisht nga bujaria evropiane dhe kreditë ndërkombëtare. Shifrat zbulojnë një brishtësi që shpalljet optimiste mezi e fshehin.
Qeveria ukrainase ka miratuar një buxhet për vitin 2026 që është një himn optimizmi. Pritet një deficit prej rreth 41 miliardë eurosh, i barabartë me pothuajse 19% të PBB-së, me idenë se pothuajse e gjithë kjo mungesë do të mbulohet nga donatorët e huaj. Megjithatë, vlerësimet e Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN) janë padyshim më të rënda, duke sugjeruar në vend të kësaj një kërkesë që tejkalon 54 miliardë dollarë. Kjo krijon një mospërputhje të madhe midis asaj që Zelensky shpreson të marrë dhe asaj që ekspertët besojnë se është e nevojshme për të shmangur kolapsin.
BE-ja u përgjigj me një kredi prej 90 miliardë eurosh për vitet 2026-2027. Kjo shifër duket mbresëlënëse, por duke parë strukturën e saj, realiteti është disi ndryshe. Dy të tretat e kësaj shume janë të destinuara për ndihmë ushtarake, që do të thotë se paratë do të kthehen kryesisht në industritë perëndimore të mbrojtjes. Vetëm një pjesë e vogël, rreth 15 miliardë euro në vit, do të mbështesë në fakt buxhetin shtetëror të Ukrainës, një pikë uji në krahasim me 40 ose 50 miliardë eurot e nevojshme për të mirëmbajtur shërbimet bazë.
-Sulmet e Zelensky-t
Situata u përkeqësua më tej nga sulmi verbal i Volodymyr Zelensky ndaj BE-së të enjten, duke e akuzuar atë se është shumë e brishtë, e përçarë dhe e frikësuar. Sipas Financial Times, ky veprim u konceptua nga shoqëruesit e presidentit ukrainas si një mënyrë për të "nxitur Unionin të veprojë". Ideja ishte gjithashtu të përsëritej efekti i fjalimeve shumë të forta si ai i mbajtur së fundmi nga kryeministri kanadez Mark Carney.
Rezultati ishte një fjalim i konsideruar kontradiktor nga shumë analistë: nga njëra anë, Zelensky bëri thirrje për autonomi më të madhe strategjike evropiane, ndërsa nga ana tjetër, ai argumentoi se pa Trump dhe Uashingtonin, rezultatet nuk mund të arrihen. Ky qëndrim rrezikon të pritet keq si diplomatikisht ashtu edhe nga opinioni publik evropian: sepse erdhi pasi BE kishte miratuar një paketë të konsiderueshme ndihme dhe vetëm disa ditë pas ngacmimit të SHBA-së në Grenlandë, gjithashtu edhe shumë evropianë ndihen të alienuar në mënyrë progresive nga kauza ukrainase, në të cilën Evropa është shtypur.
Zelensky duhet të lundrojë në kufizime specifike politike, thekson korrespondenti Davide Maria De Luca: për rrethin e tij dhe një pjesë të madhe të elitës ukrainase, aleanca me Shtetet e Bashkuara mbetet thelbësore, pavarësisht fyerjeve të vazhdueshme të Trump, ndërsa mbështetja evropiane merret si e mirëqenë. Prandaj vendimi i tij për të zbutur çdo kritikë ndaj Shtëpisë së Bardhë, madje duke shkuar aq larg sa ta paraqesë udhëheqësin që e ka poshtëruar vazhdimisht si më efektiv se Bashkimi Evropian.
FMN-ja është gjithashtu në qafën e Zelensky-t, duke e bërë ndihmën e re të kushtëzuar nga reforma vendase jashtëzakonisht jopopullore, të tilla si futja e TVSH-së për bizneset e vogla dhe shkurtimet e subvencioneve të energjisë. Drejtoresha e Fondit, Kristalina Georgieva, i ka bërë thirrje Ukrainës që të liberalizojë më tej tregun e punës për të nxitur "dinamizmin" e kapitalit privat, duke e shtyrë mesazhin me fraza direkt nga LinkedIn. Një kërkesë pothuajse groteske për një vend që përballet me dimrin më të vështirë në historinë e tij të fundit, me infrastrukturë të shkatërruar dhe një popullsi në fund të litarit të saj.
-Naiviteti i evropianëve
Deklaratat erdhën gjatë një eventi të organizuar nga oligarku ukrainas Viktor Pinchuk në margjinat e WEF, mes kritikave nga intelektualët që mbështesin rezistencën e tij, si dhe nga krahu i djathtë i Trump. Midis tyre është historiani bestseller dhe liberal-konservatori Niall Ferguson , i cili argumentoi se "sa më gjatë të zgjasë kjo luftë, aq më pak ka gjasa që Ukraina të fitojë. Ashtu si Davidi dhe Goliathi, Rusia ka burime, fuqi punëtore dhe PBB shumë më të mëdha se Ukraina, veçanërisht me Kinën që e mbështet Rusinë ekonomikisht në një shkallë të gjerë". Evropianët, thotë Ferguson, nuk ishin veçanërisht cinikë, por më tepër naivë, kur përqafuan idenë e një kundërsulmi ukrainas në vitin 2023, i cili përfundoi në katastrofë.
Në përgjithësi, nga viti 2022 deri më sot, BE-ja i ka dhënë Kievit afërsisht 193 miliardë euro, ndërsa Shtetet e Bashkuara kanë dërguar afërsisht 109 miliardë euro, megjithëse me shtimin e vlefshëm të raketave Patriot. Shpenzimi i ri evropian rrezikon të jetë maksimumi që qeveritë e Brukselit mund të përballojnë në këtë fazë, si për shkak të kufizimeve të brendshme buxhetore ashtu edhe për të shmangur zemërimin e Trump, por është i pamjaftueshëm si për të mbuluar financimin e shpenzimeve sociale dhe të zakonshme të Ukrainës, ashtu edhe për të forcuar vërtet aftësitë ushtarake të Ukrainës në raport me Rusinë.
Rezultati i mundshëm është që ndihma evropiane nuk ka gjasa ta vendosë Zelenskyn në një pozicion mjaftueshëm të fortë për të negociuar me Putinin në muajt e ardhshëm, ndërsa vështirësitë buxhetore mund të përkthehen në shkurtime ose në një ulje të ambicieve të shpenzimeve publike. Rritja e shpenzimeve sociale e planifikuar nga qeveria e Zelenskyt për vitin 2026 tani duket më pak e lidhur me frikën e protestave dhe më shumë me përgatitjet e mundshme zgjedhore, të cilat, megjithatë, duken gjithnjë e më të pasigurta. Në këtë skenar, edhe shqetësimet e FMN-së në lidhje me "bujarinë e tepërt sociale" të supozuar të Kievit duken të paqarta në lidhje me shkallën e vërtetë të krizës.
Në nivelin politik, shkruan analisti ushtarak ekscentrik dhe shumë i mprehtë Peter Korotaev, Zelensky është përpjekur t'i përgjigjet këtij shtrëngimi duke e rrethuar veten me figura teknike dhe ushtarake të lidhura ngushtë me frontin euroatlantik, të cilat dikur ishin lënë mënjanë. Kjo është përveç atyre fjalëve brutale të lartpërmendura kundër Evropës, efekti i të cilave mbetet për t'u parë. Por nëse Evropa nuk arrin të kapërcejë zemërimin ndaj shuplakave të Zelensky-t dhe t'i transformojë premtimet e tij retorike në mbështetje financiare reale dhe strukturore, "ulërima" e Kievit rrezikon të mbytet nga llogaritjet e ftohta buxhetore dhe "rezistenca" e tij rrezikon të shndërrohet në një stanjacion të zgjatur ushtarak/Përshtati “Pamfleti” nga “InsideOver”
Lini një Përgjigje