FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Për pjesën më të madhe të dekadës së fundit, kryeministri i Hungarisë, Viktor Orbán, ka arritur të ndikojë agjendën e Bashkimit Evropian duke detyruar liderët të kapërcejnë vetot e tij në takime të njëpasnjëshme të nivelit të lartë. Të enjten, ai pritet ta bëjë sërish këtë, ndoshta për herë të fundit, ndërsa përballet me një garë të vështirë zgjedhore kundër rivalit Péter Magyar muajin e ardhshëm.
Duke kërcënuar se do të bllokojë një kredi prej 90 miliardë eurosh për Ukrainën, të cilën e kishte miratuar në dhjetor, Orbán ka kaluar një vijë të kuqe në raport me Brukselin. Sipas pesë diplomatëve të BE-së dhe një ministri nga një qeveri evropiane, ky veprim mund të çojë në një përplasje të hapur me bllokun menjëherë pas zgjedhjeve në Hungari.
Deri më tani, BE-ja ka shmangur një konfrontim të madh me Budapestin, përfshirë heqjen e të drejtës së votës. Megjithatë, kjo qasje pritet të ndryshojë pas zgjedhjeve, pasi shqetësimi për të mos ndikuar në fushatën e Orbánit mund të zëvendësohet nga nevoja për të frenuar liderë të tjerë që mund të ndjekin të njëjtën rrugë.
Zyrtarët evropianë vlerësojnë se një përplasje ishte e pashmangshme, pavarësisht rezultatit të zgjedhjeve të 12 prillit, por ajo mund të ndodhë më shpejt nëse Orbán rizgjidhet. Sipas sondazheve të përmbledhura nga POLITICO, ai aktualisht ndodhet nëntë pikë përqindje pas rivalit të tij.
Ministrja suedeze për Evropën, Jessica Rosencrantz, deklaroi për POLITICO se sjellja e Hungarisë përbën një nivel të ri problematik dhe shtoi se Suedia është e hapur për përdorimin e mjeteve ligjore, përfshirë nenin 7 të traktatit të BE-së, i cili mund të çojë në heqjen e të drejtës së votës për Hungarinë.
Një diplomat i BE-së tha se në rast rizgjedhjeje të Orbánit do të zhvillohet një diskutim serioz mes disa vendeve për mënyrën e trajtimit të situatës. Ndërsa nëse fiton Magyar, liderët evropianë pritet të ndjekin një qasje pritëse për të parë sjelljen e qeverisë së re.
Opsionet që BE-ja mund të përdorë mbeten të hapura. Deri tani, nuk ka pasur mbështetje të mjaftueshme për të aktivizuar nenin 7, por alternativa të tjera përfshijnë kushtëzimin më të rreptë të fondeve evropiane me standardet e sundimit të ligjit ose procedura ligjore kundër Hungarisë për bllokimin e kredisë.
Gjatë një takimi me dyer të mbyllura të ministrave të jashtëm në Bruksel, ministri gjerman Johann Wadephul paralajmëroi se pengesat e vazhdueshme nga Hungaria nuk mund të tolerohen më. Sipas diplomatëve, deklaratat e tij ishin të drejtpërdrejta dhe të qarta, ndërsa disa ministra të tjerë u shprehën edhe më ashpër.
Një diplomat tjetër i BE-së theksoi se Orbán po teston vazhdimisht kufijtë e durimit të shteteve anëtare dhe se kjo situatë nuk mund të vazhdojë. Një tjetër shtoi se pas zgjedhjeve do të ketë pasoja të qarta.
Përplasja e fundit ka irrituar veçanërisht kritikët e Orbánit për mënyrën se si ai e menaxhoi situatën. Ai përdori ndërprerjen e furnizimit me naftë përmes tubacionit Druzhba, pas dëmtimeve të raportuara nga një sulm rus në janar, për të justifikuar bllokimin e kredisë dhe për të krijuar një tension mes Brukselit, Budapestit dhe Kievit.
Situata u përshkallëzua më tej kur presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy refuzoi për javë të tëra të lejonte inspektimin e tubacionit nga BE-ja dhe deklaroi se nuk kishte interes për riparimin e tij.
Presidenti i Këshillit Evropian, António Costa, paralajmëroi në një letër drejtuar Orbánit në shkurt se tërheqja nga mbështetja për kredinë shkel parimin e bashkëpunimit të sinqertë dhe mund të ketë pasoja ligjore. Megjithatë, kjo linjë nuk u ndoq më tej, pasi zyrtarët e BE-së vlerësuan se një proces gjyqësor do të kërkonte shumë kohë.
Tani liderët evropianë përballen me një dilemë: të tërheqin kredinë dhe të rrezikojnë zemërimin e Ukrainës, ose të përballen hapur me Orbánin duke dhënë përshtypjen e dorëzimit ndaj presionit të tij. Sipas diplomatëve, ekziston një hezitim i qartë për t’i dhënë Orbánit vëmendjen që ai kërkon, por një dështim për kredinë mund të shkaktojë reagim të fortë nga Kievi.
Lini një Përgjigje