FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Ekspertët ngrenë dyshime për autenticitetin e grupit dhe paralajmërojnë për rritjen e kërcënimeve hibride
Një grup i paqartë me prirje pro-iraniane ka marrë përgjegjësinë për një seri sulmesh të fundit ndaj komuniteteve hebraike dhe interesave amerikane në Evropë.
Incidentet, të cilat grupi i ka publikuar përmes llogarive në rrjetet sociale të lidhura me milici pro-iraniane, përfshijnë një sulm me zjarr ndaj ambulancave të drejtuara nga komuniteti hebraik në Mbretërinë e Bashkuar, një shpërthim të një pajisjeje eksplozive para një sinagoge në Belgjikë dhe një sulm të parandaluar ndaj një zyre të Bank of America në Francë.
Megjithatë, ekziston mundësia që vetë grupi të mos jetë real.
Grupi, që e quan veten “Harakat Ashab al-Yamin al-Islamia” (HAYI), që përkthehet afërsisht si “Lëvizja Islame e Shokëve të së Djathtës (të drejtëve)”, është shfaqur në internet vetëm një muaj më parë, menjëherë pasi Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli nisën luftën kundër Iranit.
Sipas një analize të Qendrës Ndërkombëtare për Kundërterrorizmin (ICCT), me bazë në Hagë, nuk ekzistojnë referenca për HAYI para datës 9 mars, kur një postim i grupit u shpërnda në një kanal në Telegram. Që atëherë, pretendimet dhe postimet e tij janë shpërndarë në kanale në Telegram dhe X të lidhura me milici dhe media pro-iraniane.
“Në aspektin e gjurmës dixhitale, ekziston qartësisht një afërsi me ekosistemin online pro-iranian,” deklaroi Thomas Renard, ekspert i kundërterrorizmit dhe drejtor i ICCT-së. Ai thekson se jo vetëm që këto kanale publikuan ose ripublikuan videot e pretendimeve, por e bënë këtë në një mënyrë që sugjeron koordinim.
“Ka shumë tregues që ky grup nuk është i mirëfilltë”, tha Renard për CNN, duke shtuar “për momentin mbetemi në nivel spekulimi, por ka sinjale të forta që kjo mund të jetë e mbështetur nga një shtet i huaj, dhe Irani është ndër kandidatët kryesorë”.
Gabimet në drejtshkrimin e arabishtes në logon e grupit dhe në videot e publikuara në Telegram kanë çuar gjithashtu analistët e ICCT-së në përfundimin se nuk bëhet fjalë për një organizatë terroriste të pavarur dhe profesionale, por potencialisht për një fasadë të një operacioni të koordinuar nga Irani.
Ekspertët e kundërterrorizmit vlerësojnë se këto sulme ngjajnë me operacionet hibride të Rusisë në Evropë, ku individë rekrutohen online për të kryer sabotime. Këto sulme shpesh realizohen nga persona që nuk janë shtetas rusë, për pagesa të vogla dhe pa dijeni të plotë për organizatorët.
“Ky është modeli që Rusia e ka përsosur vitet e fundit. Dhe duket, edhe pse kjo duhet verifikuar, se Irani mund të jetë duke ndjekur një model të ngjashëm”, tha Renard, duke shtuar se Irani ka përdorur prej kohësh strategji hibride përmes mbështetjes së grupeve të tjera militante.
Sipas tij, kjo mund të jetë një mënyrë për të ruajtur mohimin e besueshëm përmes përdorimit të ndërmjetësve. Më shumë informacion pritet të dalë ndërsa autoritetet analizojnë pajisjet e të dyshuarve të arrestuar.
“Gjatë dy viteve të fundit, kërcënimi i lidhur me Iranin në Evropë është rritur ndjeshëm,” deklaroi Martha Turnbull, drejtoreshë në Qendrën Evropiane të Ekselencës për Kundërkërcënimet Hibride. Ajo përmendi raste agresioni dhe tentativa të dështuara për atentate në Holandë, Suedi dhe Spanjë.
“Këto sulme tregojnë fokusin e vazhdueshëm të regjimit iranian ndaj disidentëve, diasporës iraniane dhe, së fundmi, ndaj objektivave hebraike dhe izraelite,” shtoi ajo.
Më gjerësisht, Turnbull theksoi se aktorët e kërcënimeve hibride, përfshirë Rusinë, Kinën dhe Iranin, po përdorin gjithnjë e më shumë aktorë jo-shtetërorë ose ndërmjetës.
Kërcënim i shtuar terrorist
Pavarësisht nëse grupi është real apo jo, autoritetet evropiane po e marrin seriozisht kërcënimin, edhe pse Shtetet e Bashkuara dhe Irani kanë hyrë në një armëpushim të brishtë.
Organi koordinues për vlerësimin e kërcënimeve në Belgjikë deklaroi se niveli i përgjithshëm i kërcënimit terrorist në vend mbetet në nivel “serioz”, me vigjilencë të shtuar për interesat izraelite, hebraike, amerikane dhe iraniane.
“Irani ka treguar më parë kapacitetin për të kryer, drejtpërdrejt ose përmes ndërmjetësve, operacione në Evropë kundër interesave izraelite, hebraike, amerikane ose kundër opozitës së tij në mërgim”, deklaroi për CNN, Njësia belge për Analizën e Kërcënimeve.
Që nga 9 marsi, HAYI ka marrë përgjegjësinë për sulme në katër vende: Holandë, Belgjikë, Francë dhe Mbretërinë e Bashkuar.
Në Holandë, grupi pretendon se qëndron pas një shpërthimi pranë një sinagoge në Roterdam që shkaktoi dëme, si dhe një sulmi ndaj një shkolle hebraike në Amsterdam.
Pas shpërthimit në Roterdam, ministri holandez i Drejtësisë, David van Weel, deklaroi se të dyshuarit mund të jenë rekrutuar dhe se autoritetet po hetojnë mundësinë e përfshirjes së Iranit. Prokurorët francezë të kundërterrorizmit thanë gjithashtu se komploti për një shpërthim pranë selisë së Bank of America në Paris duket i lidhur me HAYI, por lidhja nuk është konfirmuar.
Në Mbretërinë e Bashkuar, grupi ka marrë përgjegjësinë për zjarrvënien ndaj katër ambulancave në veri të Londrës, në pronësi të një organizate bamirëse hebraike.
Një zëdhënës i Ministrisë së Brendshme britanike deklaroi për CNN se qeveria e merr shumë seriozisht kërcënimin nga regjimi iranian dhe strukturat që veprojnë në emër të tij, duke theksuar se janë në fuqi masa të forta për të kundërshtuar çdo aktivitet armiqësor.
Agjencia evropiane Europol paralajmëroi për një “rritje të rrezikut të sulmeve të vogla dhe oportuniste”, duke theksuar se monitorimi fokusohet në zbulimin e hershëm të planeve, përfshirë ato nga individë të vetmuar.
Këshilli Kombëtar i Sigurisë i Izraelit ka lëshuar gjithashtu një paralajmërim të shtuar për udhëtimet, duke përmendur rritjen e kërcënimeve nga Irani dhe aleatët e tij ndaj izraelitëve dhe objekteve hebraike në mbarë botën.
Megjithatë, jo të gjitha sulmet ndjekin të njëjtin model. Në Turqi, policia ndaloi një sulm të armatosur pranë konsullatës izraelite në Stamboll, ku një person u vra dhe dy të tjerë u plagosën gjatë shkëmbimit të zjarrit. Ministri i Drejtësisë, Akın Gürlek, e lidhi incidentin me ISIS-in.
Sulme të tjera ndaj ambasadave dhe konsullatave izraelite lidhen me konfliktin në Gaza. Një hetim i mëparshëm i CNN zbuloi tentativa sulmesh ndaj ambasadës izraelite në Stokholm, të kryera nga grupe kriminale që vepronin në emër të Iranit, sipas burimeve të shërbimit suedez të sigurisë. Ambasada iraniane në Stokholm i ka mohuar këto akuza.
Ekspertët paralajmërojnë se operacionet hibride janë bërë tashmë një realitet i zakonshëm dhe se kërcënimi mund të rritet më tej.
“Ndërsa konflikti në Lindjen e Mesme vazhdon, kërcënimi nga Irani ka të ngjarë të rritet, pasi regjimi kërkon të heshtë kritikët dhe të kryejë sulme hakmarrëse ndaj objektivave izraelite dhe amerikane,” përfundoi Turnbull. /Përshtatur nga CNN/
Lini një Përgjigje