FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Presidenti kinez i kërkoi Donald Trumpit kujdes në trajtimin e çështjes së Tajvanit gjatë takimit në Pekin, ku dy liderët diskutuan edhe për tregtinë, teknologjinë dhe tensionet ndërkombëtare.
Presidenti amerikan Donald Trump nisi udhëtimin e tij në Pekin duke i thënë homologut të tij kinez, Xi Jinping, se “është nder të jem miku juaj”. Megjithatë, që në fillim, presidenti kinez e paralajmëroi mysafirin e tij të lartë për mundësinë e një përplasjeje mes dy vendeve për shkak të Tajvanit.
“Kontrasti i fortë në tonin e tyre tregoi se sa larg mbeten liderët në çështje të ndërlikuara, si lufta në Iran, mosmarrëveshjet tregtare dhe marrëdhënia e Uashingtonit me Tajvanin. Ai gjithashtu la të kuptohej se takimi i shumëpritur mes Trumpit dhe Xi-së ka të ngjarë të jetë i mbushur me mirësjellje dhe simbolikë, por pa përparim të rëndësishëm në çështjet kryesore”, shkruan Associated Press.
Në deklaratat para takimit me dyer të mbyllura në Sallën e Madhe të Popullit, Trump iu drejtua Xi-së me fjalë vlerësuese. “Ju jeni një udhëheqës i madh. Ndonjëherë njerëzve nuk u pëlqen kur e them këtë, por unë e them gjithsesi, sepse është e vërtetë”, tha Trump, duke shtuar “është nder të jem me ju. Është nder të jem miku juaj”, shtoi ai, përpara se të premtonte se “marrëdhënia mes Kinës dhe SHBA-së do të jetë më e mirë se kurrë”.
Nga ana e tij, Xi Jinping i tha Trumpit se SHBA-ja dhe Kina duhet të jenë “partnerë, jo rivalë”.
“Duhet të ndihmojmë njëri-tjetrin të ketë sukses dhe të gjejmë mënyrën e duhur që vendet e mëdha të bashkëjetojnë”, tha Xi.
View this post on Instagram
Në nisje të bisedimeve, Xi i tha Trumpit se Tajvani është çështja më e rëndësishme në marrëdhëniet Kinë-SHBA, sipas agjencisë zyrtare kineze të lajmeve Xinhua.
“Nëse e menaxhoni siç duhet këtë çështje, marrëdhënia mes dy vendeve do të mbetet përgjithësisht e qëndrueshme. Nëse nuk e menaxhoni siç duhet, të dy vendet do të përplasen, duke e shtyrë të gjithë marrëdhënien kino-amerikane në një gjendje shumë të rrezikshme”, tha Xi.
Ai deklaroi se “pavarësia e Tajvanit” dhe paqja në Ngushticën e Tajvanit janë të papajtueshme.
Xi synon të marrë lëshime nga Trumpi për të ulur shitjet e armëve amerikane ndaj Tajvanit ose për të ndryshuar qëndrimin diplomatik të SHBA-së ndaj pavarësisë së ishullit.
William Yang, analist i lartë në International Crisis Group, tha se zyrtarë të lartë qeveritarë në Tajvan, si edhe në Japoni dhe Filipine, ishin “të shqetësuar” për mënyrën se si Trump do të trajtonte kërkesat e mundshme të Xi-së për Tajvanin. Sipas tij, këto shqetësime janë rritur nga fakti se vëmendja ushtarake e SHBA-së në Azi është ulur për shkak të konfliktit në Lindjen e Mesme.
Televizioni shtetëror kinez shfaqi më herët pamje të Xi-së duke zbritur shkallët me tapet të kuq në Sallën e Madhe të Popullit, në sheshin Tiananmen, për të takuar Trumpin. Presidenti amerikan mbërriti me një autokolonë automjetesh të zeza, i shoqëruar nga një formacion motoçikletash të policisë kineze në formë shigjete.
Trump përshëndeti delegacionin e Xi-së, ku përfshiheshin Cai Qi, krahu i tij i djathtë dhe anëtar i Komitetit të Përhershëm shtatëanëtarësh të Byrosë Politike, ministri i Jashtëm Wang Yi dhe He Lifeng, përgjegjësi kryesor për ekonominë në Kinë.
Më pas, Xi shtrëngoi duart me anëtarët e delegacionit të Trumpit, ku bënin pjesë ambasadori amerikan në Kinë, David Perdue, sekretari i Thesarit, Scott Bessent, sekretari i Shtetit, Marco Rubio, dhe sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth.
Trump vlerësoi delegacionin e biznesit që e shoqëronte. “Kemi sipërmarrësit më të mëdhenj në botë dhe ata janë sot këtu për t’ju nderuar ju dhe Kinën”, tha ai.
Drejtues të lartë të kompanive amerikane, përfshirë Tim Cook të Apple, Jensen Huang të Nvidia-s, Elon Musk të Tesla-s dhe Jane Fraser të Citigroup, ndodheshin në rreshtin e dytë, menjëherë pas zyrtarëve amerikanë. Sipas një zyrtari të Shtëpisë së Bardhë, më shumë se dymbëdhjetë drejtorë ekzekutivë dhe drejtues të lartë morën pjesë në udhëtimin e Trumpit në Kinë.
Dy liderët do të zhvillojnë bisedime dypalëshe që pritet të përqendrohen te çështje që variojnë nga lufta me Iranin deri te Tajvani, tokat e rralla dhe inteligjenca artificiale.
Në mbrëmje, Xi do të shtrojë një darkë shtetërore për Trumpin, i cili shoqërohet nga djali i tij, Eric. Të premten, më 15 maj, Trump pritet gjithashtu të pijë çaj me udhëheqësin kinez. Më pas do të zhvillohet një drekë pune, para se presidenti amerikan të niset me avion drejt SHBA-së.
Mediat zyrtare kineze, që shpesh janë shumë kritike ndaj SHBA-së, përdorën një ton pozitiv para takimit.
“Diplomacia e krerëve të shteteve luan një rol të pazëvendësueshëm në ofrimin e udhëzimit strategjik për marrëdhëniet Kinë-SHBA”, shkroi të enjten tabloidi nacionalist i Partisë Komuniste, Global Times.
“E ardhmja e marrëdhënieve Kinë-SHBA është e ndritur”, shkroi gazeta.
Trump deklaroi të mërkurën se “kërkesa e tij e parë” ndaj Xi-së do të jetë krijimi i një mjedisi më të favorshëm për kompanitë kryesore amerikane.
Megjithatë, ai ka thënë se pret të diskutojë me Xi-në edhe krizën në Ngushticën e Hormuzit. Uashingtoni shpreson se Pekini, blerësi kryesor i naftës iraniane, mund të ushtrojë presion ndaj Teheranit për të arritur një marrëveshje për zhbllokimin e kësaj rruge detare.
Analistët thonë se mes dy palëve mbeten çështje të ndërlikuara. SHBA-ja ka vendosur sanksione ndaj rafinerive kineze që marrin naftë iraniane, ndërsa Kina ka futur rregulla të gjera që kërcënojnë me ndëshkime të rrepta çdo kompani ose individ që prish zinxhirët e saj të furnizimit brenda ose jashtë kufijve.
Kontrollet kineze mbi eksportet e tokave të rralla, të vendosura vitin e kaluar në kulmin e luftës tregtare me Trumpin, vazhdojnë të shkaktojnë ndërprerje serioze në industri në SHBA, Evropë, Indi dhe rajone të tjera.
Trump ka deklaruar gjithashtu se do të ngrejë çështjen e Jimmy Lai-t, manjatit të medias në Hong Kong, i cili u burgos pas protestave pro-demokracisë në rajon në vitin 2019.
“Duhet të vazhdojmë të punojmë për të minimizuar rrezikun në disa fusha, veçanërisht te tokat e rralla, ku kemi varësi nga Kina”, tha për CNBC Steve Daines, senator republikan nga Montana, i cili ndodhej në Kinë javën e kaluar para vizitës.
Daines shtoi se SHBA-ja shpreson të arrijë marrëveshje me Kinën për blerje nga Boeing, si edhe për mish viçi dhe sojë.
“Ata nuk kanë blerë asnjë avion Boeing prej nëntë vitesh. Ekziston mundësia për një marrëveshje të madhe avionësh me Boeing”, tha ai.
Kelly Ortberg i Boeing-ut i tha Reuters në prill se kompania mbështetej te administrata Trump për të ndihmuar në zhbllokimin e një porosie të madhe nga Kina, të pritur prej kohësh.
Kina dhe prodhuesi amerikan i avionëve janë në bisedime të zgjatura për një marrëveshje që, sipas burimeve të industrisë, mund të përfshijë 500 avionë 737 MAX, si edhe dhjetëra avionë me trup të gjerë, të pajisur me motorë të GE.
Kjo do të ishte porosia e parë e madhe e Boeing-ut në Kinë që nga viti 2017. Çdo njoftim për një porosi të tillë do të shihej si një fitore e rëndësishme për samitin e liderëve.
Xi: Ekipet tregtare Kinë-SHBA arritën një “rezultat pozitiv”
Delegacionet tregtare të Shteteve të Bashkuara dhe Kinës u takuan të mërkurën dhe zhvilluan diskutime pozitive, deklaroi lideri kinez Xi Jinping, sipas medias shtetërore kineze Xinhua.
“Herë pas here është provuar se nuk ka fitues në një luftë tregtare”, tha Xi, sipas Xinhua-s. Në vijim ai shtoi se “thelbi i marrëdhënieve ekonomike dhe tregtare Kinë-SHBA është përfitimi i ndërsjellë dhe bashkëpunimi ku fitojnë të dyja palët. Përballë dallimeve dhe tensioneve, konsultimi i barabartë është zgjedhja e vetme e drejtë.”
“Dje, ekipet ekonomike dhe tregtare të të dyja palëve arritën një rezultat të përgjithshëm të balancuar dhe pozitiv, që është lajm i mirë për popujt e të dy vendeve dhe për botën”, shtoi ai.
Përfaqësuesit tregtarë amerikanë dhe kinezë u takuan në Korenë e Jugut të mërkurën, disa orë para se Trump të mbërrinte në Pekin.
Tarifat doganore pritet të jenë një temë kryesore në bisedime, ndërsa dy vendet vazhdojnë të mbajnë një armëpushim të përkohshëm pas tarifave të ashpra hakmarrëse të vitit të kaluar.
Çfarë parashikohet në agjendën Xi-Trump?
Bisedimet me dyer të mbyllura mes liderit kinez Xi Jinping dhe presidentit amerikan Donald Trump janë duke u zhvilluar dhe një listë e gjatë çështjesh pritet të diskutohet gjatë orëve në vijim dhe në takimet e nesërme:
Tregtia: Të dyja palët ka të ngjarë të mbajnë në fuqi armëpushimin e luftës tregtare të tetorit dhe mund të bien dakord për ulje të tjera tarifash ose edhe për një mekanizëm, si një “bord tregtie” — për të kontrolluar dhe lehtësuar tregtinë.
Mineralet kritike: Pekini ndaloi vendosjen e kufizimeve më të ashpra mbi eksportin e mineraleve kritike tetorin e kaluar, por SHBA-ja ka të ngjarë të kërkojë akses më të mirë dhe të qëndrueshëm në këto mallra strategjike.
Investimet dhe qasja në treg: Të dyja palët pritet të shqyrtojnë më shumë mundësi për kompanitë e tyre që të investojnë dhe operojnë në vendet përkatëse. Në delegacionin e Trumpit ndodhen edhe drejtues të njohur amerikanë si Elon Musk dhe Tim Cook. Kjo fushë mbetet e ndërlikuar për shkak të kufizimeve nga të dyja palët mbi investimet në sektorë strategjikë dhe shqetësimeve amerikane për konkurrencën e padrejtë nga kompanitë kineze të subvencionuara, si prodhuesit e automjeteve elektrike.
Teknologjia: Kina kërkon që SHBA-ja të heqë kufizimet mbi aksesin në teknologjitë e avancuara, si gjysmëpërçuesit më modernë dhe pajisjet për prodhimin e çipave.
Blerjet kineze të mallrave amerikane: Nga ana tjetër, SHBA-ja pritet të kërkojë marrëveshje të mëdha për blerjet kineze të produkteve bujqësore, aviacionit dhe energjisë amerikane.
Irani: Pekini, si partner i afërt i Teheranit dhe blerësi kryesor i naftës iraniane, shihet si një ndërmjetës i mundshëm paqeje në konfliktin SHBA-Iran. Trump pritet t’i kërkojë Xi-t të ndihmojë në bindjen e Iranit për të hapur Ngushticën e Hormuzit.
Tajvani: Kina kundërshton shitjet amerikane të armëve për Tajvanin, të cilin e konsideron territor të saj, dhe mund të kërkojë që SHBA-ja të ndryshojë politikën e saj ndaj Tajvanit duke shprehur “kundërshtim” ndaj pavarësisë së Tajvanit, në vend të formulimit aktual që nuk e mbështet atë. SHBA-ja ka sinjalizuar se nuk ka ndërmend të ndryshojë politikën. /Pamfleti/
Lini një Përgjigje