FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Parlamenti dhe Këshilli Evropian po punojnë për një përditësim të Direktivës për të Drejtat e Pasagjerëve, e cila mund të zvogëlojë mbrojtjet që ofrohen aktualisht. Por Dhoma e Përfaqësuesve në Strasburg nuk është dakord.
Rregullorja mbi të drejtat e pasagjerëve në rast vonesash të fluturimeve është objekt i një mosmarrëveshjeje politike midis Parlamentit Evropian dhe Këshillit të Bashkimit Evropian. Në Bruksel po zhvillohet një përpjekje për të ndryshuar rregulloren më shumë se 20-vjeçare, e cila mund të vërë në pikëpyetje edhe parimin e saj qendror: kompensimin për fluturimet që mbërrijnë tre orë me vonesë.
Legjislacioni aktual daton që nga viti 2004 dhe një përpjekje fillestare për ta përditësuar atë filloi në vitin 2013, por mosmarrëveshjet midis shteteve anëtare e bllokuan procesin për më shumë se një dekadë. Një përparim erdhi vetëm në qershor 2025, kur Këshilli i BE-së arriti një marrëveshje politike, duke rihapur zyrtarisht negociatat me Parlamentin. Bisedimet ndërinstitucionale rifilluan në tetor 2025, por nuk arritën të prodhonin një marrëveshje.
Parlamenti Evropian ka miratuar tani qëndrimin e tij negociues në seancën plenare me 632 vota pro, 15 kundër dhe 9 abstenime. Ky qëndrim synon të kundërshtojë qëndrimin e qeverive, të miratuar verën e kaluar, i cili zvogëlon mbrojtjen e pasagjerëve. Strasburgu ka zgjedhur një vijë shumë të qartë: nuk ka nevojë të zvogëlohen mbrojtjet që qytetarët tashmë gëzojnë. Pika më e ndjeshme ka të bëjë me kompensimin financiar për vonesat.
Parlamenti beson se kuadri aktual duhet të mbetet në fuqi, d.m.th., e drejta e pasagjerit për të kërkuar kompensim kur fluturimi i tij mbërrin në destinacion me më shumë se tre orë vonesë. Megjithatë, Këshilli i BE-së dëshiron ta eliminojë këtë në shumë raste, duke e rritur pragun në katër orë ose më shumë për fluturime deri në 3,500 kilometra (dhe për fluturime brenda BE-së) dhe gjashtë orë ose më shumë për fluturime mbi 3,500 kilometra.
Qëndrimi i Parlamentit Evropian synon gjithashtu të ruajë të drejtën për rimbursim ose ridrejtim dhe kompensim në rastet e anulimit të fluturimit ose mohimit të hipjes në bord, si dhe për vonesa më shumë se tre orë.
"Pika jonë fillestare është e qartë: ne duam të forcojmë, jo të dobësojmë, të drejtat e pasagjerëve. Pragu prej tre orësh, nivelet aktuale të kompensimit, formularët e plotësuar paraprakisht dhe garancitë efektive mbeten vija të kuqe për ne", siguroi raportuesi për seancën plenare, anëtari bullgar i PPE-së, Andrey Novakov.
Kompensimet
Përtej "kur"-it të së drejtës për kompensim, ka rëndësi edhe "sa". Parlamenti po shtyn përpara ruajtjen e shumave që konsiderohen si dekurajuese dhe në përputhje me kuadrin ekzistues, duke propozuar një diapazon midis 300 dhe 600 eurove në varësi të distancës së fluturimit. Megjithatë, Parlamenti njeh një pikë që linjat ajrore e kanë kërkuar prej kohësh: kompensimi nuk mund të jetë automatik në çdo skenar, sepse ka ngjarje përtej kontrollit të operatorit.
Për këtë arsye, qëndrimi i Parlamentit kërkon përditësimin dhe sqarimin e listës së "rrethanave të jashtëzakonshme" që përjashtojnë linjat ajrore nga pagesa, duke përfshirë raste të tilla si fatkeqësitë natyrore, luftërat, veçanërisht kushtet e pafavorshme të motit ose mosmarrëveshjet e paparashikuara të punës që ndikojnë në transportuesin, aeroportin ose shërbimet e navigimit ajror. Parlamenti dëshiron që kjo listë të jetë shteruese dhe që Komisioni ta mbajë atë të përditësuar, për të shmangur interpretimet fleksibile që gjithmonë përfundojnë duke e zhvendosur rrezikun mbi pasagjerin.
Ndihmë gjatë pritjes
Krahas rimbursimeve, ekziston edhe çështja e ndihmës praktike kur ka bllokim. Dhoma synon të ruajë detyrimin e linjave ajrore për të ndihmuar pasagjerët edhe kur fluturimet janë pezulluar në aeroporte dhe humbasin lidhjet. Pozicioni përcakton që pasagjerët ruajnë të drejtën për pije freskuese gjatë pritjes, një vakt pas disa orësh dhe, nëse është e nevojshme, akomodim në hotel. Konkretisht, Parlamenti rekomandon pije freskuese çdo dy orë dhe një vakt pas tre orësh pritjeje.
Megjithatë, këtu ekziston një element "rendi", të cilin Parlamenti e justifikon me nevojën për parashikueshmëri: akomodimi, i paguar nga linja ajrore, do të mbulohej deri në tre netë. Qëllimi i deklaruar është të parandalohet, në rrethana të jashtëzakonshme, që kostot e akomodimit të bëhen të pakufizuara dhe të papërballueshme, duke ruajtur njëkohësisht një nivel minimal mbrojtjeje për ata që kanë mbetur të bllokuar.
Bagazh dore
Ndër ndryshimet më të dukshme për pasagjerët është çështja e bagazheve të dorës, e cila vitet e fundit është bërë një pikë debati e përditshme midis udhëtarëve dhe linjave ajrore, secila me rregulla të ndryshme. Parlamenti pohon se e drejta për të sjellë në bord një send personal si çantë dore, çantë shpine ose laptop duhet të garantohet, pa kosto shtesë, së bashku me një çantë të vogël dore me përmasa maksimale të përgjithshme prej 100 centimetrash (gjatësia, gjerësia dhe lartësia së bashku) dhe një peshë deri në shtatë kilogramë. Parlamenti Evropian beson se rregullat duhet të jenë të lexueshme dhe të mos e kthejnë çdo hap të udhëtimit në një pagesë shtesë surprizë.
Ndaloni kostot “fantazmë”
Parlamenti po trajton gjithashtu një tjetër problem klasik që i bezdis linjat ajrore me kosto të ulët: tarifat shtesë që shfaqen në artikujt që konsiderohen thelbësorë ose të pashmangshëm. Komiteti i Transportit dëshiron të eliminojë kostot shtesë që disa pasagjerë duhet të paguajnë, të tilla si për korrigjimin e gabimeve drejtshkrimore ose për procedurat e regjistrimit. Eurodeputetët gjithashtu duan të ruajnë një opsion në dukje të parëndësishëm, por larg kësaj: pasagjerët duhet të jenë në gjendje të zgjedhin midis një karte hipjeje dixhitale ose letre, pa u bërë dixhitalizimi një kërkesë e imponuar nga linja ajrore (siç bën Ryanair, për shembull, aktualisht).
Pasagjerë të cenueshëm
Për pasagjerët me aftësi të kufizuara ose lëvizshmëri të kufizuar, dhe në përgjithësi për ata që udhëtojnë në situata më të cenueshme, siç janë gratë shtatzëna, njerëzit me foshnje ose fëmijët në karroca, Parlamenti thekson se mbrojtja nuk mund të ndalet te gjoba, sepse në këto raste, një ndërprerje ka një ndikim më të rëndësishëm dhe shpesh të kushtueshëm.
Për këtë arsye, propozimi parashikon që nëse një pasagjer në nevojë humbet fluturimin e tij sepse aeroporti nuk i ka ofruar ndihmën e nevojshme për të mbërritur në portë në kohë, ai/ajo ka të drejtë për kompensim dhe për t'u zhvendosur në një fluturim alternativ, përveç ndihmës së ofruar (ushqime, pije ose hotel nëse është e nevojshme).
Është një mënyrë për të parandaluar që pasagjerët e cenueshëm të mbeten të bllokuar në një situatë të vështirë midis aeroporteve dhe linjave ajrore. Ndër masat shtesë, Parlamenti po bën thirrje për hipje me përparësi në bord dhe që shoqëruesit të jenë në gjendje të ulen pranë pasagjerëve të cenueshëm pa asnjë kosto shtesë.
Formularë të paraplotësuar dhe procedura më të thjeshta
Për ta bërë mbrojtjen vërtet të arritshme, Parlamenti po nxit thjeshtimin e kërkesave për rimbursim dhe kompensim. Ideja është të zvogëlohet përdorimi i agjencive të kërkesave, kompanive që zbatojnë të drejtat në emër të pasagjerëve dhe mbajnë një përqindje.
Propozimi përcakton që, në rast anulimi ose vonese të gjatë, linja ajrore duhet të dërgojë një formular të paraplotësuar brenda 48 orëve për të filluar procesin. Për më tepër, udhëtari do të ketë deri në një vit për të paraqitur një kërkesë për kompensim, një dritare bujare e krijuar për të shmangur shndërrimin e të drejtave në një rrugë me pengesa burokratike.
Dallimet me Këshillin
Dallimi më domethënës midis Parlamentit dhe Këshillit është ai që ndryshon vërtet jetën e atyre që fluturojnë dhe ndikon drejtpërdrejt në situatën aktuale. Aktualisht, sipas rregullave aktuale, pragu për të kërkuar kompensim është një vonesë prej tre orësh në mbërritje (përveç në "rrethana të jashtëzakonshme"), dhe kjo është bërë masa më e njohur për pasagjerët.
Parlamenti dëshiron ta mbrojë këtë qasje dhe të ruajë pragun prej tre orësh, ndërsa Këshilli i BE-së propozon ta rrisë atë dhe ta bëjë të ndryshueshëm bazuar në distancë: katër orë ose më shumë për fluturime deri në 3,500 kilometra (dhe për fluturime brenda BE-së) dhe gjashtë orë ose më shumë për fluturime mbi 3,500 kilometra.
Një ndryshim i qartë del gjithashtu në shumat, krahasuar me skemën aktuale, e cila ofron kompensim deri në 600 euro në varësi të itinerarit. Parlamenti propozon një diapazon midis 300 dhe 600 eurove, ndërsa Këshilli synon një kufi më të ulët, midis 300 dhe 500 eurove, bazuar në distancë. Nga ana praktike e kërkesave, Parlamenti dëshiron që formulari i para-plotësuar të dërgohet si në rast anulimesh dhe vonesash të gjata, ashtu edhe të dërgohet brenda 48 orëve. Këshilli e kufizon këtë kërkesë kryesisht në anulime dhe, përveç kësaj, prezanton afate më të shkurtra për pasagjerët, duke vendosur një afat gjashtëmujor për paraqitjen e ankesave ose kërkesave për kompensim. /Përshtatur nga Today/
Lini një Përgjigje