FLASH
Shkruar nga Grace Macaskill
Golaj është vendlindja e dy vëllezërve shqiptarë të dëbuar nga Mbretëria e Bashkuar pasi u akuzuan si anëtarë të një rrjeti të krimit të organizuar nga Agjencia Kombëtare Kundër Krimit...
Golaj është një fshat në veriperëndim të Shqipërisë me një popullsi sot prej rreth 4,000 banorësh dhe vetëm dhjetë minuta larg me makinë nga qyteti i Hasit. Vitet e fundit, shumica e të rinjve të komunitetit janë larguar në kërkim të një jete më të mirë.
Punët e vetme të disponueshme në fshat zakonisht janë ato me paga të ulëta në bujqësi ose në kafene buzë rrugës, të cilat mbështeten te turistët që kalojnë. Banorët vlerësojnë se 6 në 10 të rinj të komunitetit janë zhvendosur në Mbretërinë e Bashkuar në kërkim të një pune më të paguar. Eksodi ka qenë aq i madh sa një vendas i tha The Sun me ironi : "nuk ka mbetur asnjë gangster këtu sepse të gjithë janë në Mbretërinë e Bashkuar."
Pronari i dyqanit Sulejman Brati nuk ka pasur asnjë klient prej orësh. Ai thotë se vetëm një grusht vendasish kalojnë pragun e dyqanit të tij çdo ditë, ndërsa përpiqet të sigurojë para të mjaftueshme për të jetuar.
67-vjeçari detyrohet të mbështetet në ndihmat e dy djemve të tij, të cilët ai pranon se jetojnë ilegalisht në Britani, njëri që shkoi i fshehur në pjesën e pasme të një kamioni dhe tjetri që pagoi kontrabandistët për të kaluar Kanalin me një varkë.
“Shqipëria dikur njihej për prodhimin e mineraleve, tani është emigracioni”, thotë ai me trishtim.
Migrimi është aq i përhapur sa shkolla e fshatit humbet të paktën një duzinë nxënësish çdo vit dhe bizneset e fermerët përpiqen të gjejnë punëtorë, ndërsa brezi i ri ndjek një jetë të re në Britani.
Nuk është çudi që të rinjtë e Shqipërisë tërhiqen nga krimi, kur familjet e dëshpëruara mburren me krenari për “suksesin” e fëmijëve të tyre në Britani, duke bërë pak pyetje se nga vijnë paratë e tyre.
Në zonat rurale, nuk është e pazakontë të shohësh vendas në të 20-at dhe të 30-at e tyre duke lëvizur me makina të shtrenjta me targa britanike, veçanërisht Audi dhe Mercedes. Vila luksoze janë të shpërndara nëpër kodra, por shumica janë të zbrazëta.
Burime i thanë The Sun se shumë prej tyre janë ndërtuar për të pastruar paratë nga ndërmarrjet kriminale në Britani.
Golaj është vetëm dhjetë minuta larg me makinë nga Hasi, një qytet që ka fituar nofkën Londra e Vogël sepse shumë banorë të tij tani jetojnë në Britani.
Sipas ish-kryetarit të bashkisë së Hasit, Liman Morina, çdo familje në qytet, i cili është tre orë larg kryeqytetit Tirana, ka një deri në tre të afërm në Mbretërinë e Bashkuar.
Avoli Brati, 34 vjeç, banor i zonës , thotë se gjashtë nga 12 anëtarët e familjes së tij tani jetojnë në Britani pasi kanë hyrë ilegalisht.
Ai thotë se tradita familjare dikton që një fëmijë të qëndrojë në shtëpi për të ndihmuar në kujdesin e prindërve të moshuar, ndërsa pjesa tjetër zakonisht largohet nga Shqipëria.
“Ata shkojnë në Mbretërinë e Bashkuar për të fituar para dhe ia dërgojnë familjes. Të gjithë kaluan ilegalisht në pjesën e pasme të një kamioni përmes Dunkirkut dhe Calais, por tani janë të ligjshëm dhe punojnë. "Më i vogli ishte tre vjeç kur u largua dhe tani është 13 vjeç”, shprehet ai, shkruan The Sun.
Vëllai i tij Festim, 42 vjeç, pagoi 6,000 paund për të hyrë në Mbretërinë e Bashkuar 11 vjet më parë, duke u fshehur nën sediljen e një kamioni, ndërsa një vëlla tjetër u fsheh nën një mushama.
Babai i tre fëmijëve rrëfen se “familja dhe miqtë kursenin para dhe shisnin çdo gjë që kishin, në mënyrë që të paguanim kontrabandistët e njerëzve për të arritur në Mbretërinë e Bashkuar. Tani unë dërgoj para në shtëpi për t’i ndihmuar ata.”
“Nuk ka të ardhme për fëmijët në Shqipëri. Çfarë ka për të bërë këtu? Nuk ka punë dhe as para. E dua vendin tim dhe nëse do të kisha një punë të paguar mirë, do të qëndroja këtu. Sigurisht, shqetësohem për të ardhmen e Shqipërisë dhe çfarë do të ndodhë kur të gjithë të rinjtë të largohen, por nuk mund të qëndroj këtu.
Fëmijët e mi tani marrin një arsim të mirë dhe e konsiderojnë veten anglezë”.
Ndërsa shumica dërrmuese e shqiptarëve janë qytetarë që zbatojnë ligjin dhe krenohen me etikën e tyre të punës, lidhjet me bandat kriminale dhe të drogës për fat të keq janë bërë disi famëkeqe.
Një në 50 shqiptarë në Mbretërinë e Bashkuar ndodhet në burg, sipas shifrave të Ministrisë së Drejtësisë për vitin e kaluar.
Në fakt, Golaj është vendlidja e dy vëllezërve shqiptarë të dëbuar nga Mbretëria e Bashkuar pasi u akuzuan si anëtarë të një rrjeti të krimit të organizuar nga Agjencia Kombëtare Kundër Krimit.
Isuf dhe Fation Dauti punonin në ndërtim dhe pastrim në Mbretërinë e Bashkuar, por shpejt u panë duke spërkatur me ujë të pijshëm.
Pavarësisht se merrnin paga modeste, vëllezërit jetonin në luks, duke shpenzuar para për veshje firmato në Harrods, duke ngarë makina luksoze, përfshirë Bentley, dhe duke marrë me qira një apartament me vlerë 2,700 paund në muaj në Chelsea.
Megjithatë, Agjencia Kombëtare Kundër Krimit në vitin 2021 tha se provat tregonin se Fationi, 40 vjeç, ishte pjesë e një bande shqiptare të përfshirë në drogë, kontrabandë njerëzish dhe pastrim parash.
Ai u përshkrua nga agjencia si një "rrezik për sigurinë kombëtare".
Pas largimit të tij nga Mbretëria e Bashkuar, vëllai i tij Isuf thuhet se ka marrë një rol "më aktiv" në bandë.
Vëllezërit kanë dy kushërinj që janë gjithashtu nga Golaj dhe të cilët ishin truri i një bande që dyshohet se kontrabandoi qindra emigrantë të paligjshëm, përfshirë fëmijë, në Britani, duke përdorur rimorkiot e kamionëve
Emigrantët duhej të paguanin 13,000 paund për një vend përpara dhe 8,000 paund për një vend prapa.
Duart dhe këmbët e emigrantëve ishin mbështjellë me qese plastike për të shmangur lënien e gjurmëve të ADN-së .
Alket Dauti, 38 vjeç, luftoi kundër ekstradimit për dy vjet përpara se të dërgohej në Belgjikë, ku u dënua me dhjetë vjet burg për kontrabandë njerëzish.
Ai kreu vetëm gjysmën e dënimit të tij përpara se të deportohej në vendin e tij të lindjes.
Por Alketi, i cili jetonte në Bromley, Kent , u kthye fshehurazi në Mbretërinë e Bashkuar dhe në maj të këtij viti u burgos për tetë muaj pasi u deklarua fajtor për hyrje në vend pa leje.
Kushëriri Kujdesi Dauti, 41 vjeç, është dënuar në mungesë nga një gjykatë belge për pjesëmarrje në të njëjtin operacion kontrabande, por ka luftuar kundër ekstradimit për shtatë vjet.
Punëtori i ndërtimit dhe babai i dy fëmijëve po e apelon vendimin, por çështja e tij është vonuar pasi ai pret dënimin për rrëmbim automjeti në Mbretërinë e Bashkuar.
Në janar, The Sun zbuloi fotografi të Kujdesit duke shijuar një raund golfi , ndërsa çështja e tij po shqyrtohej në sistemin ligjor.
Në Shqipëri, shumë nga brezi i vjetër kanë frikë për të ardhmen e vendit të tyre, i cili ishte shteti i fundit ballkanik që i shpëtoi komunizmit në prill të vitit 1990.
Vendi ishte aq i izoluar, sa shumë qytetarë nuk e kishin idenë se Muri i Berlinit kishte rënë në vitin 1989.
Regjimi komunist dështoi të investonte në infrastrukturën jetësore si rrugët, energjinë elektrike dhe ujin e pijshëm dhe kalimi drejt një demokracie të tregut të lirë doli të ishte sfidues.
U panë nivele të larta papunësie që i shtynë shumë shqiptarë të iknin jashtë vendit, një traditë që vazhdon edhe sot, veçanërisht në zonat rurale si Golaj, ku shumë mbështeten në ferma të vogla për t’u ushqyer.
Një pronar kafeneje na tha: “Shikoni përreth nuk ka të rinj këtu. Fëmijët mungojnë vazhdimisht nga shkolla, pasi prindërit i çojnë në Britani, dhe unë nuk mund të gjej asnjë punëtor për të bërë gjërat që duhen bërë."
Pronari i dyqanit Juleman Brati, i cili ka pesë fëmijë, mendon se 60 përqind e brezit të ri është larguar nga fshati. “Ata kanë ikur”, thotë ai.
“Por nëse djemtë e mi nuk do të dërgonin para në shtëpi, unë nuk do të kisha asgjë. Nuk i kam parë që kur ikën në vitin 2011 dhe nuk mund të kthehen sepse nuk kanë dokumente për t'u kthyer në Britani", shprehet ai. /Përshtatur nga The Sun/
Keta janë djem të mirë. Zotni Rama duhet të shqyrtojë mundësinë që tu japë detyra të rëndësishme në qeveri.