FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Akademiku Artan Fuga ka bërë një analizë të thellë dhe kritike të situatës së opozitës në vend, duke deklaruar se ajo tashmë nuk përbën më një faktor politik real në Shqipëri. I ftuar në emsionin “Të Pashoq” në kanalin në Youtube të “Pamfletit”, Fuga argumentoi se ky konstatim vjen si pasojë e një tre faktorëve që e kanë reduktuar rolin dhe ndikimin e saj në skenën politike.
Sipas akademikut, arsyeja kryesore e këtij de-faktorizimi është mungesa e numrave në Kuvendin e Shqipërisë. Kjo pamundësi numerike bën që fjala e deputetëve opozitarë të mos përkthehet dot në veprim politik konkret. Sipas tij, opozita aktuale prodhon vetëm “retorikë pa politikë”, pasi nuk arrin të gjenerojë ngjarje apo të ndikojë në procesin ligjbërës.
Një tjetër pikë kritike e ngritur nga Fuga është tendenca e figurave opozitare për të fajësuar të tjerët për dështimet e saj. Ai theksoi se është një gabim i madh kur opozita fajëson popullin, intelektualët apo qytetarët që nuk marrin pjesë në mitingje. Sipas tij, një popull i paorganizuar dhe pa të drejta të garantuara, nuk mund të jetë motori aktiv i ndryshimit politik.
Problemi i tretë i identifikuar nga akademiku Fuga është inkoherenca dhe kontradiktat në ligjërimin politik të opozitës. Ai renditi lëvizjet e paqarta strategjike: nga kërkesa për qeveri teknike, tek pjesëmarrja në zgjedhje me pretendimin për fitore, e më pas akuzat për vjedhje votash. Fuga vuri në dukje kontradiktën e të etiketuarit të regjimit si “narko-shtet” që nuk mund të rrëzohet me votë, ndërkohë që e njëjta opozitë vazhdon të funksionojë si parti elektorale dhe të marrë pjesë në institucionet e dala nga po ato zgjedhje. Kjo mungesë koherence, sipas tij, e dëmton rëndë besueshmërinë dhe efektivitetin e aksionit opozitar.
Pjesë nga intervista në studio:
-Nëse i hedh një sy shkrimeve tuaja, reagimeve publike të formave të ndryshme, vërejmë çdo ditë e më shumë dëshpërimin që të thellohet, pakënaqësinë që të thellohet, në radhë të parë ndaj qasjes së opozitës, asaj që duhet të jetë alternativa më e shëndetshme, si tregues i demokracisë po aq të tillë. Është konstatim i saktë?
Artan Fuga: Faleminderit që e keni ndjekur. Përshtypja juaj është e saktë. Përshtypja juaj është e saktë, konstatimi është i saktë. Sigurisht njeriu bën kujdes kur artikulon një mendim kritik ndaj opozitës. Jo për arsye të një xhentilese apo të një fisnikërie, por dhe për atë, por ëh, sigurisht edhe unë i qëndroj asaj që në qoftë se ka nevojë për kritikë edhe për një kurajo qytetare dhe për një kurajo, jo në kuptimin psikologjik, po në kuptimin intelektual, mendor, është në radhë të parë ndaj politikave. Dhe nga kjo pikëpamje kur kritikohen politikat, mua për veten time ndihem më i lirshëm, më i çlirshëm, më i qetë. Kurse kur ëh, si të thuash, ke një koment kritik ndaj opozitës, sigurisht bëj kujdes për të mos qenë shumë i hapur, i ashpër dhe i drejtpërdrejtë. Por gjithsesi mendimi kritik duhet. Dhe ju e keni konstatimin e saktë. Të kuptohemi, shpeshherë kjo sjell keqkuptime. Keqkuptimi është se, shiko, kur ti kritikon opozitën, bën punën e pushtetit. Kjo është e para. e dyta, ëh, paragjykimi i dytë është që ëh, në një farë mënyre ëh, mos je duke u ngatërruar se nëse ka një përgjegjësi për qeverisjen, e ka pushteti, nuk e ka opozita.
-Absolutisht po, po atë e marrim të mirëqenë ne, që ka 1001 probleme. Në këtë kontekst e kisha pyetjen. Jo që është e keqja e opozitës.
Artan Fuga: Por, por ndjen një fajësi. Ndjen një fajësi që duhet të kesh besimin dhe sinqeritetin me veten për të thënë jo mo nuk është kështu. Sepse sigurisht përgjegjësinë për qeverisjen e ka pushteti, por përgjegjësinë për kritikën dhe përgjegjësinë për t'i bërë presionin që duhet, dhe në fund të fundit që ky presion fillon që tek artikulimi ligjor dhe i politikave deri te një rotacion politik që është pjesë e një sistemi të shëndetshëm demokratik, nëse kjo s'ndodh, ëh, përgjegjësia është e opozitës. Ëh, dua të them një gjë meqënëse jam në studion tuaj dhe shpeshherë përdoret termi opozitë e opozitës. Dhe deputetë të opozitës apo figura të saj thonë, a ça po bën? Po bën opozitën e opozitës. Dua të them që i pari që e ka formuluar këtë koncept kam qenë unë. Dhe e kam formuluar në një moment të caktuar kur ka qenë ndofta viti 1998 për mua, dhe e kam formuluar këtë koncept sepse disa OJF të asaj kohe, organizata joqeveritare, të cilat për mua në atë kohë po dhe tani janë menaxhuese projektesh dhe nuk përfaqësojnë shoqërinë civile, thoshin që ne jemi opozita e pushtetit. Dhe unë aty në atë mbledhje, në atë mbledhje publike, kam thënë, më falni, ju jeni sot opozita e opozitës. Pra, ju bëni atë që duhet, përfaqësoni shoqërinë civile, po nuk jeni ju për të zëvendësuar opozitën politike. Opozitën politike të asaj kohe. Dhe kur unë përdora opozitë e opozitës, mediat e morën dhe e nxorën nga konteksti. Jam detyruar në atë kohë po në gazetën Rilindja Demokratike që dilte në atë kohë, të bëj një shkrim për t'u shpjeguar. Pra, dua të them termi opozitë e opozitës nuk është një term i turpshëm. Të kritikosh opozitën, është një detyrë qytetare. Nuk mund të merret opozita dhe të ndërtojë, të viktimizojë vetveten dhe të thotë që shiko, unë jam e pakritikueshme. Kush më kritikon mua, është hipokrit, bën një lojë tjetër. Jo. Çfarë mendoj unë? Pse më shqetëson dhe pse jam bërë shumë pesimist? Sepse sot opozita nuk është një faktor politik. Më vjen keq, është një formulim që ndofta si çdo formulim shumë i prerë, mundet edhe të mos gëlltitet si duhet. Pse nuk është faktor politik? Se s'ka numrat në Kuvendin e Shqipërisë. Që do të thotë, fjala e deputetëve të opozitës sot në Kuvendin e Shqipërisë nuk përkthehet dot në veprim politik. Pse?
Sepse veprimi i opozitës nuk është vetëm të kritikojë atje, të marrë fjalën, të bëjë lojë fjalësh apo ku di unë se çfarë, por është që të ndikojë, të ndikojë me fuqinë e saj, me veprimin e saj, me numrat e saj, të krijojë ekuilibra të tillë politikë që ta, ta ushtrojë një presion ndaj qeverisjes, të ushtrojë një presion për bërjen e ligjeve e kështu me radhë.
A vjen kjo vetëm për faj të opozitës? Jo. A është opozita, vetëm si të thuash përgjegjëse për situatën në të cilën ndodhet? Në asnjë mënyrë. A ka pësuar goditje dhe të padrejta nga pushteti? Po, i ka pësuar. Por unë po flas për faktin. Mua nuk më duhet si qytetar apo si studiues se nga i vijnë arsyet. Unë dua të them që sipas një radiografie, në thonjëza, grupi i deputetëve opozitarë në parlament nuk është më me një dimension politik. Në ç'kuptim? Në kuptimin që s'prodhon ngjarje politike. Prodhon retorikë pa politikë. Pse? Për shkak të numrave.
Kjo e para. E dyta, çfarë po shoh tek disa figura të opozitës? Po fajësojnë popullin. Gabimi më i madh që që bëjnë është fajësojnë popullin, fajësojnë intelektualët, që sipas tyre nuk flasin, fajësojnë ata që nuk shkojnë në miting. Dhe tjetër është të kesh trishtimin, tjetër është të kërkosh një angazhim qytetar, tjetër të thuash që ky popull, nëse do të përmirësojë jetën e tij, të përmirësojë statusin e tij, të dalë dhe nga një krizë, që unë mendoj se është një krizë as e qeverisë, as e shtetit, por është krizë veç këtyre, e civilizimit shqiptar, e qytetërimit shqiptar, dhe mua kjo më intereson më shumë, nuk mund të fajësosh popullin. Për arsye sepse nuk është, nuk është populli ai që mund të të veprojë në mënyrë aktive, ëh, sepse në çdo vend një popull që është kthyer si të thuash, në një turmë për të cilën nuk ka drejtësi, dhe drejtësia nuk funksionon, që nuk ka të drejta të siguruara individuale, që është i paorganizuar në bashkësi dhe në grupe socio-profesionale apo socio-politike, një popull i tillë në asnjë vend të historisë nuk ka vepruar dot. Dhe nuk vepron dot. Kombi shqiptar sot dhe shqiptarët sot, si të thuash, me jetën paqësore që zhvillojnë në një moment ku drejtësia civile nuk funksionon, për mua është një, është një, është një monument historik. Një monument historik, të lësh një nga vendet europiane me çështje gjyqësore civile prej pesë vjetësh, shtatë vjetësh, gjashtë vjetësh, të tëra me radhë siç jemi ne, do ishte bërë katraura. Jo, shqiptari duron. Pse duron? Nuk është se ka ndonjë veti. Po ka disa struktura thelbësore që e mbajnë këtë shoqëri, janë përtej politikës. Kjo është e dyta, pra fajësimi i popullit.
Dhe e treta është inkoherenca në ligjërimin politik të opozitës. Një herë qeveri teknike, pastaj futemi në zgjedhje, futemi në zgjedhje se do fitojmë, pastaj se na i kanë vjedhur, pastaj na i kanë vjedhur, por sepse ky regjim është narko-shtet, narko-regjim. Po narko-regjim që nuk mund të hidhet, si të thuash, të, të, si të thuash, të të largohet apo të të rrëzohet sipas formulimit të saj me anë të zgjedhjeve. Po ndërkohë mbetet një parti elektorale dhe bën pjesë në institucione të cilat janë të zgjedhura, nga njëra anë.
Lini një Përgjigje