FLASH
Shkruar nga Harlem Désir & Susanna Zanfrini
Kjo nuk është hera e parë që një shtet anëtar ka shqyrtuar mundësinë e kontraktimit të përgjegjësisë për menaxhimin e azilit dhe migracionit në këtë mënyrë, por ka arsye themelore pse këto propozime në të kaluarën nuk kanë ecur përpara: ato janë të kushtueshme, mizore, kundërproduktive dhe ligjërisht të dyshimta....
Në qytetin italian të Triestes, afro 400 njerëz strehohen çdo ditë në një ndërtesë të shkatërruar e të braktisur pranë stacionit të trenit.
Me një pritje mesatare prej 70 ditësh përpara se azilkërkuesit të mund të hyjnë në ambientet zyrtare të pritjes, ata nuk kanë ku të shkojnë tjetër.
Dhe ndërsa Komiteti Ndërkombëtar i Shpëtimit (IRC) dhe OJQ-të e tjera punojnë pa u lodhur për të ofruar ushqim, ujë, informacion dhe këshilla ligjore, thjesht nuk mjafton për të përmbushur nivelin në rritje të nevojave.
Është e qartë se shtetet anëtare të BE-së si Italia duhet të investojnë urgjentisht në sistemet e tyre të pritjes, duke u siguruar që këto të jenë pjesë e një qasjeje të sigurt, të rregullt dhe humane ndaj migracionit.
Të gjithë duhet të kenë një vend të sigurt për të fjetur dhe qasje në nevojat e tyre themelore – veçanërisht gratë dhe fëmijët.
Megjithatë, në mungesë të dukshme të një sistemi të qëndrueshëm të azilit të BE-së, i cili do të lehtësonte presionin mbi shtetet më jugore të Evropës, shumë prej tyre po marrin një rrugë tjetër.
Kontraktimi i përgjegjësisë
Në vend të kësaj, një numër qeverish evropiane kanë eksploruar marrëveshje me vendet jo-anëtare të BE-së, që synojnë të ndalojnë fillimisht azilkërkuesit që të shkelin në tokën e tyre.
Më e fundit prej tyre është marrëveshja e re e Italisë me Shqipërinë. Kjo do të bënte që shumica e njerëzve të shpëtuar në det në ujërat italiane të dërgoheshin direkt në Shqipëri, ku do të mbahen në qendrat e paraburgimit ndërkohë që do të shqyrtohen kërkesat e tyre për azil.
Kjo nuk është hera e parë që një shtet anëtar ka shqyrtuar mundësinë e kontraktimit të përgjegjësisë për menaxhimin e azilit dhe migracionit në këtë mënyrë, por ka arsye themelore pse këto propozime në të kaluarën nuk kanë ecur përpara: ato janë të kushtueshme, mizore, kundërproduktive dhe ligjërisht të dyshimta.
Një shqetësim kryesor është se shteteve të BE-së u kërkohet ligjërisht të mbështesin të drejtën për të kërkuar azil, pavarësisht se si mbërrijnë njerëzit në territorin e tyre.
Propozimi për të dërguar njerëz të shpëtuar në det në Shqipëri, është në kundërshtim të qartë me këtë parim ligjor – për të mos përmendur vlerat e sindikatës për respektimin e të drejtave dhe dinjitetit të njeriut.
Së dyti, Italia nuk mund të garantojë që të drejtat e njerëzve do të respektohen në dy qendrat e paraburgimit të planifikuar në Shqipëri.
Ndërsa qeveria italiane ka thënë se rregullat e saj të reja nuk do të zbatohen për gratë shtatzëna, fëmijët ose njerëzit me probleme, marrëveshja nuk e konfirmon në mënyrë eksplicite këtë dhe mbeten pyetje të mëdha se si do të zbatohet ky përjashtim në praktikë.
Rreziqet
Për më tepër, nuk është ende e qartë se si njerëzit e mbajtur në qendrat shqiptare do të kenë akses në këshilla ligjore. Ekipet e IRC në ishujt grekë kanë evidentuar ndikimin shkatërrues të ndalimit de facto në shëndetin mendor të azilkërkuesve, ku 95% e njerëzve të mbështetur nga ekipet tona psikosociale në 2023 raportuan simptoma ankthi dhe 86% depresion.
Është e vështirë të shihet se si do të zbutet kjo në Shqipëri, një vend që nuk është i detyruar nga rregullat dhe rregulloret e BE-së.
Së treti, marrëveshjet e BE-së me Turqinë dhe vende të tjera si Libia dhe Tunizia ofrojnë prova të qarta se masat parandaluese nuk do t'i ndalojnë njerëzit të rrezikojnë jetën e tyre në kërkim të sigurisë dhe sigurisë në Evropë.
Masat thjesht përkeqësojnë rreziqet dhe vuajtjet me të cilat përballen njerëzit që kanë nevojë për mbrojtje ndërkombëtare, duke i shtyrë në duart e kontrabandistëve ose trafikantëve dhe në rrugë gjithnjë e më të rrezikshme.
Provat tregojnë se përpjekja për të penguar azilkërkuesit duke krijuar politika më të ashpra, ka pak ose aspak efekt në numrin e mbërritjeve.
Jo vetëm që këto politika i shtyjnë njerëzit në rrugën e keqe dhe shkelin të drejtat themelore, por ato nuk ia dalin as për të penguar azilkërkuesit. Është koha që BE-ja dhe vendet e saj anëtare të krijojnë një qasje të ndryshme. /Përshtati “Pamfleti” nga “Euronews”
Shënim: Harlem Désir është Zëvendës-Presidenti i Lartë i Komitetit Ndërkombëtar të Shpëtimit (IRC), për Evropë dhe Susanna Zanfrini është Drejtoresha Vendore e IRC-së në Itali.
Lini një Përgjigje