FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Debati i ripërtërirë për njohjen e Kosovës pasqyron presionet e brendshme identitare në Mal të Zi, por nuk pritet të ndryshojë menjëherë politikën zyrtare të Podgoricës. Rruga drejt BE-së, anëtarësimi në NATO dhe ekuilibrat e brishtë qeverisës e bëjnë shumë të pamundur tërheqjen e njohjes.
Tetëmbëdhjetë vjet pasi Mali i Zi njohu pavarësinë e Kosovës, kjo çështje është rikthyer në debatin politik në Podgoricë, megjithëse aktualisht nuk ka gjasa reale për ndryshim të qëndrimit zyrtar të shtetit.
Nisma e partive serbe në Mal të Zi për të tërhequr njohjen ka ringjallur një temë të vjetër dhe të ndjeshme, të lidhur me marrëdhëniet Serbi–Mal i Zi, ekuilibrat e brendshëm identitarë dhe orientimin euroatlantik të vendit.
Debati u intensifikua pas deklaratave të kryetarit të Partisë Popullore Demokratike, Milan Knežević, dhe më pas mori mbështetje nga forca të tjera proserbe. Në komunën e Zetës, përfaqësues lokalë paraqitën një propozim-deklaratë kundër vendimit për njohjen e pavarësisë së Kosovës.
Edhe nëse miratohet në nivel lokal, nisma do të shërbente kryesisht si sinjal politik për Parlamentin e Malit të Zi dhe nuk nënkupton automatikisht mbështetje në nivel kombëtar.
Vendimi i Podgoricës për ta njohur Kosovën në vitin 2008 mbetet një nga çështjet më të ndjeshme në marrëdhëniet me Beogradin. Për një pjesë të qytetarëve malazezë që identifikohen si serbë, njohja u perceptua si shkëputje historike dhe politike. Për qeveritë e njëpasnjëshme në Podgoricë, megjithatë, ajo pasqyroi orientimin strategjik perëndimor të vendit, thuhet në një analizë të publikuar nga Indipendent Balkan News Agency.
Analistët vlerësojnë se ideja e tërheqjes së njohjes gjen mbështetje në një pjesë të opinionit publik, por ka pak gjasa të kthehet në politikë shtetërore. Sistemi politik në Mal të Zi mbështetet mbi ekuilibra të brishtë mes partive proevropiane, grupeve proserbe dhe forcave politike shqiptare.
Një faktor kyç mbetet rruga e Malit të Zi drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian dhe roli i tij në NATO. Podgorica synon të ruajë imazhin e një partneri të parashikueshëm në Evropën Juglindore, në një kohë kur Brukseli i kushton rëndësi të shtuar stabilitetit në Ballkanin Perëndimor. Çdo kthesë e papritur për Kosovën do të shihej si devijim i rëndësishëm nga ky kurs dhe mund të dëmtonte perspektivën evropiane të vendit.
Në planin e brendshëm, një vendim i tillë do të kishte kosto të konsiderueshme politike. Pjesëmarrja e partive shqiptare në shumicën qeverisëse e bën çështjen veçanërisht të ndjeshme. Çdo përpjekje për të tërhequr njohjen mund të çonte në largimin e aktorëve politikë nga koalicioni qeverisës dhe të shkaktonte krizë politike.
Megjithëse gjasat për zbatim institucional mbeten të kufizuara, debati ka rëndësi politike. Ai tregon se çështja e Kosovës mbetet aktive në Ballkanin Perëndimor dhe vazhdon të përdoret si pikë referimi për identitetet kombëtare, ekuilibrat rajonalë dhe debatet mbi të drejtën ndërkombëtare.
Në rrethanat aktuale, mundësia që Mali i Zi të tërheqë njohjen e Kosovës mbetet temë politike, por jo skenar institucional i mundshëm. Nisma duket më shumë si tregues i presioneve të brendshme dhe ndjeshmërive rajonale sesa si paralajmërim për ndryshim të afërt të politikës zyrtare. Për Podgoricën, dilema shkon përtej Kosovës dhe lidhet me balancën mes realiteteve të brendshme politike, marrëdhënieve me Serbinë dhe orientimit strategjik drejt institucioneve euroatlantike. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje