FLASH
Shkruar nga Carlo Renda
Procedurat në Gjykatën Speciale për Kosovën në Hagë kundër ish-presidentit dhe tre zyrtarëve të lartë ushtarakë për krime lufte dhe krime kundër njerëzimit, të kryera gjatë konfliktit me Serbinë, kanë përfunduar. Prokuroria po kërkon një dënim me nga 45 vjet burg për ata që shumë i konsiderojnë heronj të vendit. Kjo hedh një hije mbi vendin ballkanik, i cili sot feston ditëlindjen e tij të 18-të dhe po proteston në mbështetje të të pandehurve...
Prokurori i Gjykatës Speciale për Kosovën në Hagë ka kërkuar dënime me 45 vjet burg për ish-presidentin e Kosovës, Hashim Thaçi, dhe tre ish-oficerë të lartë ushtarakë, Kadri Veseli, Rexhep Selimi dhe Jakup Krasniqi, në gjyq për akuzat e krimeve të luftës dhe krimeve kundër njerëzimit, që supozohet se janë kryer gjatë konfliktit me Serbinë (1998-1999).
Katër të pandehurit akuzohen për vrasje, tortura, persekutim dhe ndalim të paligjshëm, si në Kosovë ashtu edhe në Shqipëri, të qindra civilëve, përfshirë serbë, romë dhe kundërshtarë politikë.
“Rëndësia e akuzave nuk zvogëlohet me kalimin e kohës”, deklaroi prokurorja Kimberly West në argumentet e saj përfundimtare. Gjykimi përfundon të mërkurën, më 18 shkurt, kur gjykata, me seli në Hagë dhe e përbërë ekskluzivisht nga gjyqtarë ndërkombëtarë, por pjesë e sistemit gjyqësor të Kosovës, do të ketë një muaj kohë për të dhënë dënimin e saj, afati që mund të zgjatet edhe me dy muaj të tjerë në rrethana të jashtëzakonshme.
Po ashtu, ish-presidenti Thaçi do të gjykohet po në Hagë duke filluar nga 27 shkurti, së bashku me katër të pandehurit e tij, me akuzat për pengim të drejtësisë dhe manipulim të dëshmitarëve.
Gjyqi i dytë ka të bëjë me përpjekjet për të ndryshuar rezultatin e të parit. Partia Demokratike e Kosovës (PDK), e themeluar nga Thaçi dhe tani në opozitë, ka thirrur një protestë në Prishtinë në mbështetje të të pandehurve. Hashim Thaçi, 57 vjeç, dha dorëheqjen si president i Kosovës pasi u padit nga gjykata në vitin 2020.
Ai ishte udhëheqësi politik i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), nga e cila tre të bashkëpandehurit e tjerë ishin oficerë të rangut të lartë. Për Kosovën, ata janë udhëheqësit e lëvizjes guerile që arriti pavarësinë nga Serbia.
Ata janë heronj të atdheut. Foto të mëdha të Thaçit dhe të bashkëpandehurit të tij, Kadri Veseli, janë shfaqur tashmë në sheshet kryesore të Kosovës. Nuk është çudi që kryeministri Albin Kurti, duke folur në Parlament, reagoi ashpër ndaj kërkesës për dënim, duke e quajtur atë “një përpjekje që bie ndesh me të vërtetën dhe mohon kontekstin historik dhe politik të luftës sonë çlirimtare”.
“Është absurd krahasimi midis udhëheqësve të UÇK-së dhe një regjimi gjenocidal”, shtoi ai, duke iu referuar Jugosllavisë së Sllobodan Millosheviçit. Presidentja Vjosa Osmani i bëri jehonë këtyre ndjenjave, duke thënë se “çdo përpjekje për të barazuar luftën çlirimtare të zhvilluar nga UÇK-ja me veprimet gjenocidale të agresorit serb rrezikon paqen e qëndrueshme në rajon”.
Për më tepër, me 90 vota pro dhe një kundër, Kuvendi i Kosovës miratoi së fundmi një rezolutë të përgatitur nga një grup ekspertësh, që bën thirrje për “një gjykim të drejtë” për të pandehurit dhe riafirmon angazhimin e Kosovës për të mbështetur financiarisht mbrojtjen e tyre.
Për shumë njerëz në Kosovë, ky është në fakt një gjyq i Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës dhe për rrjedhojë ndaj lëvizjes për pavarësi. Çështja u përgatit me vite dhe ka çuar në një rindërtim të krimeve të dyshuara të kryera midis viteve 1998-1999.
UÇK-ja dyshohet se kreu krime të tmerrshme kundër qindra civilëve dhe jo-luftëtarëve në kampe në Kosovë dhe në veri të Shqipërisë. Gjykata akuzon Thaçin dhe të bashkëpandehurit e tij për kryerjen e një “ndërmarrjeje kriminale” që përfshin vrasje, tortura, persekutim dhe ndalim të paligjshëm në dhjetëra kampe paraburgimi në Kosovë dhe Shqipëri.
Megjithatë, shumica e provave u ofruan nga Serbia, e cila nuk e ka njohur kurrë pavarësinë e Kosovës. Lufta për pavarësi kundër forcave serbe të Sllobodan Millosheviçit shkaktoi 13,000 të vrarë, shumica shqiptarë të Kosovës.
Ajo përfundoi me një fushatë bombardimi të NATO-s të udhëhequr nga SHBA-të. Një duzinë zyrtarësh të lartë serbë janë dënuar nga drejtësia ndërkombëtare për krime lufte. Hashim Thaçi, i lindur në vitin 1968, u rrit në rajonin perëndimor të Drenicës, djepin e separatizmit të shqiptarëve të Kosovës dhe një bastion i UÇK-së gjatë luftës.
Në fillim të viteve 1990, ai u përfshi në “rezistencë pasive” kundër Serbisë. Më vonë, pasi u transferua në Zvicër, ai studioi histori dhe u distancua nga “babai i kombit” i shqiptarëve të Kosovës, Ibrahim Rugova, dhe pacifizmi i tij.
Së bashku me separatistë të tjerë, Thaçi vendosi të krijonte një lëvizje guerile për të luftuar forcat e Millosheviçit. I njohur me nofkën “Gjarpri”, ai udhëhoqi krahun politik të UÇK-së.
Pas luftës, Thaçi veshi maskën e një politikani: zëvendës/presidenti i atëhershëm i SHBA-së, Joe Biden, e quajti atë “George Washington i Kosovës”. Pas vdekjes së Rugovës, Thaçi fitoi zgjedhjet e nëntorit 2007. Sot, ai mbetet një njeri shumë popullor në Kosovë. Kulmi i tij erdhi në vitin 2008, pas shpalljes së pavarësisë, të arritur pavarësisht kundërshtimit të Serbisë.
Për më shumë se 7 vjet, ai shërbeu si kryeministër i Kosovës së pavarur, pastaj në vitin 2016 u zgjodh president. Megjithatë, edhe më herët, në vitin 2010, një raport i Këshillit të Evropës zbuloi një akuzë shumë serioze kundër UÇK-së, e cila e dëmtoi reputacionin e tij.
Asaj iu shtuan akuzat për korrupsion dhe favorizime. Thaçi e ka shpallur gjithnjë me krenari pafajësinë e tij dhe është zotuar për një “luftë të drejtë” kundër shtypësit serb, duke akuzuar drejtësinë ndërkombëtare se dëshiron të “rishkruajë historinë”.
Pavarësisht kësaj, ai dha dorëheqjen në nëntor 2020, pas shpalljes së padisë së tij nga drejtësia ndërkombëtare, për të ruajtur “integritetin” e zyrës presidenciale. “Historia nuk mund të rishkruhet; liri për çlirimtarët!”, është apeli i Memli Krasniqit, ish-udhëheqës i partisë së Thaçit, PDK-së.
Duke kërkuar një dënim me 45 vjet burg, prokuroria po përpiqet t’ia ngarkojë “fajin kolektiv” të gjithë Kosovës, argumenton politologu Lulzim Peci. Prokuroria pretendon se në vitin 1999, Thaçi dhe të tjerët i mashtruan administratën amerikane dhe udhëheqësit ushtarakë të NATO-s rreth asaj që po ndodhte vërtet në Kosovë, duke formësuar në mënyrë efektive narrativën që rrethon luftën dhe ndërhyrjen e Aleancës Atlantike kundër Beogradit.
“Nuk ka të dhëna që Thaçi u ka dhënë urdhra autorëve të krimeve, dhe as nuk ka raporte nga autorët për Thaçin. Gjithashtu nuk ka prova të besueshme se ai ishte i përfshirë personalisht në kryerjen e krimeve të luftës”, argumenton mbrojtja.
Për më tepër, “kjo është një kërkesë e pabesueshme nga një zyrë që e di se Gjykata Speciale dhe Zyra e Prokurorit Special nuk do të ekzistonin nëse nuk do të ishin të akuzuarit”. Në fakt, për të fituar pranimin e pavarësisë së Kosovës nga bashkësia ndërkombëtare dhe për të lehtësuar pranimin e saj në BE, Thaçi kishte pranuar të dilte në gjyq.
Ai ishte i bindur se kjo do të zgjaste disa muaj dhe se gjithçka do të sqarohej lehtësisht së shpejti, por kjo nuk ka ndodhur. Dhe pas vitesh vonesash, prapaveprimesh, kërcënimesh dhe abuzimesh, cilido qoftë vendimi i gjykate, ai nuk do të pranohet pa reagim, as në Kosovë dhe as në Serbi.
Një hije e rëndë varet mbi Kosovën, e cila feston sot 18-vjetorin e shpalljes së pavarësisë. Një përvjetor i shënuar nga festimet, por edhe nga protestat e mbështetësve të Thaçit dhe të pandehurve të tjerë.
Mbrojtja argumenton se kërkesa për një dënim me 45 vjet burg nuk ka bazë ligjore sipas ligjit të ish-Jugosllavisë në fuqi kur dyshohet se u kryen krimet, as sipas ligjit aktual të Kosovës. Sa për krahasim, ish-lideri serb i Bosnjës, Radovan Karaxhiç, u dënua me 40 vjet burg, të cilat më vonë iu kthyen në burgim të përjetshëm, për akuza të shumta, përfshirë masakrën e Srebrenicës./Përshtati "Pamfleti" nga “Huffington Post Italia”
Lini një Përgjigje