FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Pas 110 ditësh operacionesh ushtarake të SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit, mbetet e paqartë kush fitoi dhe kush humbi nga marrëveshja e pritshme e paqes.
Sipas informacioneve të përafërta nga media arabe dhe perëndimore, Shtetet e Bashkuara dhe Irani pritet të ndalin operacionet ushtarake në të gjitha frontet, përfshirë Libanin.
Marrëveshja parashikon që Uashingtoni të heqë brenda 30 ditësh bllokadën detare ndaj Iranit. Teherani, nga ana tjetër, angazhohet të garantojë lëvizjen e pandërprerë të anijeve tregtare nga Gjiri Persik drejt Omanit.
SHBA-ja dhe partnerët e saj rajonalë, kryesisht vendet e Gjirit Persik, marrin përsipër të sigurojnë 300 miliardë dollarë për një plan rindërtimi dhe zhvillimi ekonomik të Iranit. Paralelisht, Uashingtoni angazhohet të heqë të gjitha sanksionet ndaj Teheranit.
Irani deklaron se nuk do të prodhojë dhe nuk do të sigurojë armë bërthamore. Megjithatë, Teheranit do t’i lejohet të vijojë programin bërthamor për prodhimin e energjisë elektrike.
Këto janë kushtet kryesore të memorandumit që synon t’i japë fund luftimeve dhe të hapë një periudhë bashkëpunimi mes SHBA-së dhe Iranit.
Megjithatë, disa çështje mbeten të paqarta. Nuk dihet ende çfarë do të ndodhë me uraniumin e pasuruar të Iranit dhe cili mekanizëm do të garantojë që programi bërthamor iranian të përdoret vetëm për qëllime paqësore.
Hapja e Ngushticës së Hormuzit pritet të rikthejë gradualisht lundrimin ndërkombëtar dhe furnizimin e industrive. Kjo mund të ndikojë më vonë edhe në uljen e çmimeve të karburanteve dhe të produkteve të tjera që u shtrenjtuan gjatë luftës.
Në këtë kontekst ngrihet pyetja nëse Donald Trump ka dalë politikisht i forcuar. A mund ta detyrojë ai Benjamin Netanyahun të ndalë operacionet kundër Hezbollahut në Liban apo në zona të tjera ku ushtria izraelite pretendon se duhet të veprojë për mbrojtjen e qytetarëve të saj?
Po ashtu, mbetet e paqartë natyra e fondit prej 300 miliardë dollarësh. A përbën ai një formë kompensimi për dëmet e luftës, apo do të jetë kryesisht një paketë investimesh nga vendet arabe të Gjirit, me ose pa fonde amerikane?
Gjatë bombardimeve, kur çmimi i naftës kishte kaluar 110 dollarë për fuçi, presidenti amerikan kishte deklaruar disa herë se SHBA-ja përfitonte nga rritja e çmimeve të karburanteve. Por në nivel global, kriza ekonomike e shkaktuar nga lufta mbetet një çështje e hapur: a e ndihmoi apo e dëmtoi ekonominë amerikane?
Irani, ndërkohë, humbi qindra miliona, ndoshta edhe miliarda dollarë, nga bllokimi i eksporteve të naftës dhe gazit. Pyetja është sa kohë do t’i duhet Teheranit për të rikuperuar këto humbje.
Marrëveshja ngre më shumë pyetje sesa jep përgjigje. A fitoi Trumpi një sukses diplomatik? A pranoi Irani një kompromis të detyruar? Apo të gjitha palët po e paraqesin ndalimin e luftës si fitore për publikun e tyre? /Pamfleti/
Lini një Përgjigje