FLASH
Shkruar nga Pamfleti
Shqipëria, Kosova, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut rreshtohen me Uashingtonin, ndërsa Serbia ndjek politikë neutraliteti
Vendet e Ballkanit Perëndimor po ndahen mes neutralitetit dhe mbështetjes për Shtetet e Bashkuara. Ndërsa Shqipëria, Kosova, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut janë rreshtuar përkrah SHBA-së, Serbia po përpiqet të mbajë një politikë neutraliteti.
Reagimet e vendeve të rajonit ndaj luftës aktuale në Lindjen e Mesme, e cila shpërtheu në fund të shkurtit 2026, pasqyrojnë aleanca të kahershme gjeopolitike dhe tensione të brendshme etnike.
Shqipëria, Kosova, Mali i Zi dhe Maqedonia e Veriut kanë shprehur mbështetje të qartë për veprimet ushtarake të SHBA-së dhe Izraelit kundër Iranit. Në të kundërt, Bosnja dhe Hercegovina nuk ka arritur një qëndrim të unifikuar zyrtar, ndërsa Serbia vijon politikën e saj të neutralitetit, duke kërkuar të ruajë marrëdhënie me të gjitha palët, shkruan EWB.
Pas sulmeve ajrore të SHBA-së në disa zona dhe qytete të Iranit, kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama, e shpalli Gardën Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC) si “organizatë terroriste” dhe bëri thirrje për veprim global kundër regjimit në Teheran.
Ai mbështeti gjithashtu fuqishëm përpjekjet e Donald Trump për të frenuar ambiciet bërthamore të Iranit, duke e cilësuar Iranin si një “teokraci të rrezikshme” dhe një “përjashtim të rrezikshëm” nga sjellja normale e shteteve.
“Ne qëndrojmë të vendosur me Izraelin dhe me vendet arabe mike që kërkojnë paqe. Jo vetëm sepse mbështesim Shtetet e Bashkuara në mbështetjen ushtarake ndaj Izraelit nën udhëheqjen e Presidentit Donald Trump. Jo vetëm sepse Bashkimi Evropian, përmes Presidentes Ursula von der Leyen, ka theksuar sërish natyrën vrastare të regjimit të Teheranit”, deklaroi Rama.
Nga ana tjetër, Bosnja dhe Hercegovina është thellësisht e përçarë në reagimin ndaj ndërhyrjes amerikane në Iran, duke reflektuar kompleksitetin e politikës së saj të brendshme. Vendi ishte ndër bashkësponsorët e një rezolute të Këshillit të Sigurimit të OKB-së që dënonte sulmet e Iranit ndaj vendeve të Gjirit dhe Jordanisë, e miratuar më 11 mars. Vendimi u mor nga ambasadori i Bosnjës në OKB, Zlatko Lagumdzija, pa miratimin e Presidencës së vendit, bazuar në udhëzimet e Ministrisë së Jashtme, çka nxiti debat të brendshëm.
Kryemyftiu i Bashkësisë Islame në Bosnje dhe Hercegovinë, Husein Kavazoviç, e kritikoi ndërhyrjen SHBA-Izrael, duke e konsideruar si vazhdim të një strategjie të përbashkët dhe duke kërkuar një zgjidhje humanitare. Ndërkohë, Milorad Dodik, ish-president i entitetit Republika Srpska, deklaroi se ky entitet “qëndron gjithmonë me Izraelin” dhe i konsideron të justifikuara veprimet kundër Iranit.
Autoritetet e Kosovës u rreshtuan menjëherë përkrah Shteteve të Bashkuara, duke dënuar regjimin iranian dhe duke mbështetur veprimet ushtarake të udhëhequra nga SHBA. Presidentja Vjosa Osmani deklaroi se “koha e lirisë” për iranianët po afrohet falë udhëheqjes amerikane.
“Si gjithmonë, Republika e Kosovës qëndron e palëkundur me Shtetet e Bashkuara dhe aleatët e saj në mbrojtje të lirisë, paqes, sigurisë dhe stabilitetit”, shkroi Osmani në rrjetin X, duke dënuar gjithashtu sulmet e regjimit iranian ndaj aleatëve në Lindjen e Mesme.
Ministria e Jashtme e Kosovës e cilësoi Iranin si “forcë destabilizuese” dhe mbështeti qasjen e administratës Trump.
Mali i Zi dënoi zyrtarisht veprimet e Iranit dhe bëri thirrje për ulje të tensioneve përmes diplomacisë, duke ndjekur qëndrimin e përbashkët të BE-së dhe NATO-s.
“Mbështesim përpjekjet e aleatëve dhe partnerëve tanë për të qetësuar tensionet në Lindjen e Mesme. Dënojmë sulmet e paprovokuara të Iranit ndaj vendeve fqinje të Gjirit, të cilat përkeqësojnë situatën dhe rrezikojnë stabilitetin e të gjithë rajonit”, deklaroi Ministria e Jashtme e Malit të Zi.
Kryeministri malazez Milojko Spajiç njoftoi se kishte zhvilluar biseda me Mohamed bin Zayed dhe partnerë të tjerë në Emiratet e Bashkuara Arabe për të shprehur mbështetjen e plotë të vendit të tij pas sulmeve.
“Mali i Zi qëndron fort me Emiratet e Bashkuara Arabe në këto momente të vështira”, shkroi Spajiç.
Edhe Maqedonia e Veriut mbështeti qëndrimin e aleatëve perëndimorë. Ministri i Jashtëm Timço Mucunski deklaroi se diplomacia mbetet opsioni i parë, por parandalimi është thelbësor kur rreziqet janë reale.
“Qëndrojmë me aleatët tanë amerikanë në përballjen me kërcënimet destabilizuese në Lindjen e Mesme. Siguria, stabiliteti dhe përgjegjësia shkojnë së bashku”, u shpreh ai.
Në fillim të marsit, vendi priti Sekretarin e Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte, i cili e cilësoi Iranin si “eksportues të kaosit”.
Në të kundërt, Serbia nuk u rreshtua me vendimin e fundit të Bashkimit Evropian për të përfshirë Gardën Revolucionare të Iranit në listën e subjekteve të lidhura me terrorizmin dhe të sanksionuara. Njoftimi u bë nga zyra e Përfaqësueses së Lartë të BE-së për Politikën e Jashtme dhe Sigurinë, Kaja Kallas.
Sipas deklaratës, Shqipëria, Bosnja dhe Hercegovina, Moldavia, Mali i Zi, Maqedonia e Veriut dhe Ukraina janë rreshtuar plotësisht me këtë vendim.
Presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiç, deklaroi se lufta që përfshin SHBA-në, Izraelin dhe Iranin është “e përgatitur prej kohësh” dhe nuk pritet të përfundojë shpejt. Ai theksoi se Serbia duhet të ruajë paqen, të forcojë mbrojtjen dhe të vazhdojë dialogun me SHBA-në.
“Duhet të mbrojmë lirinë dhe pavarësinë tonë, por edhe të sigurojmë që qytetarët tanë të mos përfshihen në luftëra”, tha Vuçiç.
Ai theksoi gjithashtu se Serbia ruan marrëdhënie të mira si me Izraelin ashtu edhe me vendet arabe.
“Kemi marrëdhënie të mira me Izraelin. Ata na shesin armë, ne u shesim armë dhe kjo do të vazhdojë”, deklaroi ai. /Përshtati Pamfleti/
Lini një Përgjigje